Świat pełen konfliktów

0

Napięcia istniejące na Ukrainie i w stosunkach niektórych państw z Rosją skupiły uwagę społeczeństwa polskiego i polskich mediów na tym co się dzieje na wschód od granic Polski. W pewnym stopniu odwróciło to uwagę Polaków od dziesiątków konfliktów, nawet tych najbardziej krwawych, jakie mają miejsce z dala od Polski. A konfliktów tych jest wiele, kilkadziesiąt, które rocznie pochłaniają kilkadziesiąt tysięcy ofiar. Ocenia się, że w Afganistanie np. od 1979 r zginęło co najmniej półtora miliona osób, obecna wojna domowa w Syrii pochłonęła ponad 200 tys. ofiar, a w Iraku już po wycofaniu wojsk amerykańskich w walkach wewnętrznych śmierć poniosło ok. 100 tys. osób.

Świat, w którym żyjemy, jest światem zróżnicowanym pod wieloma względami, charakteryzującym się wysoką dynamiką zmian i pełnym różnorodnych zagrożeń. Świat dwubiegunowy, który jest już za nami charakteryzował się napięciami i rywalizacją zimnowojenną. Po zakończeniu zimnej wojny mieliśmy nadzieję, że w nowym układzie sił wkraczamy w świat pozbawiony obaw wynikających z konfrontacji Wschód–Zachód, bezpieczniejszy, , współpracujący i bez groźnych konfliktów. Tak się niestety nie stało. Nie ma wprawdzie groźby wybuchu wielkich wojen międzynarodowych, ale przybyło konfliktów lokalnych i wewnętrznych w poszczególnych krajach.

Po rozpadzie świata bipolarnego mamy nowy, ale ciągle brakuje nowego ładu. Powstała jednak szansa na stworzenie takiego ładu, aby świat nie pogrążył się w otchłani chaosu, a osiągnął stan maksymalnej stabilności, która jest  pożądaną cechą  współczesnego świata. Niestety, mamy aż nadto źródeł niestabilności o groźnych konsekwencjach dla systemu międzynarodowego. Mówimy o niestabilności gospodarki, finansów, politycznej, o niestabilności klimatu.

Sprzyjają jej różnorodne nierówności w skali kraju, regionu czy całego globu. Na związek  nierówności z niestabilnością zwrócił uwagę James K. Galbraith w książce p.t. Ineguality and Stability. A Study of the Word Economy Just  Before the Great Crisiss. Niektórzy politolodzy uważają, że polityczna niestabilność powstaje wówczas, gdy podział bogactwa nie odpowiada podziałowi władzy politycznej. Innymi słowy najbardziej stabilne są te kraje, w których udział w podziale dochodu narodowego mają najszersze kręgi społeczeństwa.

Niestabilności sprzyjają rosnące oczekiwania społeczeństwa, nieprzewidziane zachowania, brak równowagi w różnych dziedzinach, skrajny nacjonalizm, nierozwiązane problemy terytorialne, waśnie religijne, plemienne, etniczne, fałszywe lub rzeczywiste poczucie zagrożenia bezpieczeństwa.

Niestabilność ma wymiar wielopoziomowy krajowy, regionalny i globalny Za najbardziej niestabilny kontynent uchodzi Afryka; od 1990 r. do chwili obecnej, obalono ok. 20 rządów, wśród kilkunastu tzw. upadłych państw na świecie największą liczbę stanowią państwa Afryki.

Ciągle nie mamy skutecznego ładu światowego. Z wyjątkiem  systemu bezpieczeństwa w obszarze euroatlantyckim nie mamy regionalnych systemów bezpieczeństwa, zwłaszcza w najbardziej niestabilnych regionach jakimi są Azja i Afryka.

Budowa architektury nowego porządku światowego nie jest procesem łatwym, ale koniecznym jeśli świat nie chce  się pogrążyć w otchłani chaosu lub jednobiegunowej hegemonii. W interesie społeczności międzynarodowej leży stworzenie takiego modelu ładu międzynarodowego, do którego świat będzie systematycznie i bez wstrząsów zmierzał.

W wyniku zakończenia zimnej wojny powstała szansa na stworzenie nowego, lepszego ładu światowego. Wyłania się on jednak bardzo powoli, zbyt powoli. Czas nie pracuje na rzecz tworzenia nowego ładu, jeżeli nie będzie temu towarzyszyć skoordynowane działanie międzynarodowe. Dziś nie wystarczy myśleć i  marzyć o  świecie lepszym, pewniejszym i bardziej bezpiecznym. Dziś trzeba działać. Działać lokalnie ale myśleć globalnie.

Jesteśmy w trzeciej dekadzie po zakończeniu zimnej wojny i świat w dalszym ciągu nie ma trwałego ładu międzynarodowego. Fiasko tzw. szczytu klimatycznego i innych spotkań na szczycie wykazało, że społeczność międzynarodowa nie jest w stanie porozumieć się w sprawach, które leżą w interesie wszystkich państw. Za dużo mamy wielorakich konfliktów w świecie, głównie o charakterze wewnętrznym i wymiarach regionalnych oraz problemów politycznych, społecznych, ekonomicznych, klimatycznych itp., by pozostawić je samym sobie. Zbyt ryzykowne jest, aby świat dryfował w niekontrowany sposób i w niekontrolowanym kierunku.

Prof. dr. hab. Longin Pastusiak, Profesor Akademii Finansów i Biznesu Vistula, był posłem na Sejm (1991-2001) i marszałkiem Senatu (2001-2005).

Poprzedni artykuł„Paul’s Fantasia” w Szczecinie (recenzja restauracji)
Następny artykułPaweł Rogaliński numerem 4. na łódzkiej liście do Sejmu
Longin Pastusiak
Prof. dr hab. Longin Pastusiak - politolog, amerykanista. Ukończył studia na Wydziale Dziennikarskim Uniwersytetu Warszawskiego oraz na Wydziale Spraw Międzynarodowych University of Virginia w Stanach Zjednoczonych. W latach 1963-1993 pracował w Polskim Instytucie Spraw Międzynarodowych. Od 1978 r. profesor nadzwyczajny, a od 1986 r. profesor zwyczajny. W latach 1994-2005 Profesor Uniwersytetu Gdańskiego. W latach 1985 -1988 Prezes Polskiego Towarzystwa Nauk Politycznych. Poseł Ziemi Gdańskiej w Sejmie I, II, III kadencji (1991-2001). Wiceprzewodniczący Komisji Spraw Zagranicznych Sejmu RP oraz przewodniczący stałych delegacji Sejmu i Senatu do Zgromadzenia Parlamentarnego NATO oraz do Zgromadzenia Parlamentarnego Unii zachodnioeuropejskiej W latach 2002-2004 wiceprezydent Zgromadzenia Parlamentarnego NATO. W latach 2001-2005 marszałek Senatu V kadencji. Profesor w Akademii Finansów oraz w Wyższej Szkole Zarządzania i Prawa w Warszawie. Obecnie jest profesorem w Akademii Finansów i Biznesu Vistula, gdzie jest Dyrektorem Instytutu Spraw Społecznych i Stosunków Międzynarodowych. Prof. Longin Pastusiak wykładał na uczelniach polskich i zagranicznych. Doctor honoris causa uczelni polskich i zagranicznych. Prof. dr hab. Longin Pastusiak jest autorem ponad 700 publikacji naukowych w tym ponad 90 książek. W 2015 r ukazały się następujące książki prof. L. Pastusiaka: * Polacy w wojnie o niepodległość Stanów Zjednoczonych, Bellona, Warszawa 2015. * Prezydenci USA w anegdocie. Od Trumana do Obamy, Bellona, Warszawa 2015. * Prezydent dobrych intencji. Polityka zagraniczna Baracka Obamy, Oficyna Wydawnicza “Adam”, Warszawa.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here