którego poprosiłem o kilka Jego najnowszych publikacji:
„Wojaże po Polsce” (w 2 częściach)
„W krainie torbaczy i kiwi”
„BIBLIOTEKA 400 Staszowsko-Świętokrzyska JUBILEUSZOWO”
i
„Szlakiem Mateczników Polskości” cz. 2
Na początku – kilka zdań „wstępu”. Zupełnie przypadkowo trafiłem na ich Autora i cieszę się, że udało mi się wejść z Nim w kontakt, który pozwala na zarekomendowanie Jego najnowszych publikacji – BARDZO CIEKAWYCH I POD KAŻDYM WZGLĘDEM WARTYCH ZAINTERESOWANIA!
Kim jest autor?
Pisarzem, lekarzem, regionalistą, wydawcą, dziennikarzem, redaktorem, podróżnikiem i fotografikiem, związanym miejscem urodzenia i działalnością twórczą Z ZIEMIĄ ŚWIĘTOKRZYSKĄ. Dla mnie swego rodzaju fenomenem, który… ukończył Wydział Lekarski Akademii Medycznej w Białymstoku, pracował w latach 1966-2006 jako lekarz, uzyskując w roku 1971 tytuł DOKTORA NAUK MEDYCZNYCH. W latach 1883-1986 pracował jako lekarz w Libii. Od 1975 roku był związany miejscem pracy i DZIAŁALNOŚCIĄ SPOŁECZNĄ ze Staszowem. W tym okresie założył wspólnie z ministrem Adamem Bieniem w roku 1981 STASZOWSKIE TOWARZYSTWO KULTURALNE. Zaś w roku 1991 – MUZEUM ZIEMI STASZOWSKIEJ. Po roku 2003 przeniósł się do Zagnańska, gdzie kontynuując działalność społeczno-kulturalną, utworzył w roku 2004 ŚWIĘTOKRZYSKIE TOWARZYSTWO REGIONALNE.
Powołał do życia w roku 2007 kwartalnik społeczno-kulturalny „GONIEC ŚWIĘTOKRZYSKI” – wydawany do dzisiaj. Od roku 2014 kieruje OŚRODKIEM MATECZNIKÓW PATRIOTYZMU I KULTURY w Zagnańsku. I uwaga: w latach 1982-2004, jako redaktor Biblioteki Staszowskiej, wydał 200 pozycji książkowych, zaś w latach 2005-2021 – dalszych 200 pozycji w ramach Biblioteki Świętokrzyskiej. To osiągnięcie jest niezwykłe.
Choć na tym jeszcze nie koniec, więc muszę tu dodać, że p. dr Zarębski działa również nieprzerwanie od roku 2002 w samorządzie lekarskim, pełniąc m.in. funkcje red. nacz. „Eskulapa Świętokrzyskiego” (2004-2014), sekretarza Naczelnej Komisji Rewizyjnej (2014-2018), a ostatnio członka Rady Okręgowej Świętokrzyskiej Izby Lekarskiej.
Ale przede wszystkim Maciej Andrzej Zarębski jest autorem własnych 70 publikacji książkowych o tematyce: historycznej, biograficznej, reportaży literackich oraz albumów krajoznawczych.
I dodam jeszcze, że już niedługo będzie świętował swoje 80. urodziny. Z tej okazji już dziś składam Mu najlepsze życzenia – zdrowia i sił do dalszego pisania, redagowania i kontynuowania społecznej działalności kulturalnej – dla dobra nas wszystkich.
A teraz przechodzę już do Jego najnowszych publikacji zamieszczonych w tytule, które na moją prośbę otrzymałem od Niego.
-/-
WOJAŻE PO POLSCE…
…publikacja w 2 częściach, świetna nie tylko z punktu widzenia jej treści, ale także znakomicie wydana ( chce się ją natychmiast wziąć do ręki) – w twardej oprawie, bogato ilustrowana (fotografiami Autora), z posłowiem Andrzeja Tyszki (w cz. I) oraz Lucyny Kukomskiej (w cz. II) pod redakcją i z korektą Ludomiry Zarębskiej (żony Autora), której zadedykował obie książki… „Z podziękowaniem za towarzyszenie w podróżach i w życiu”! A ja dodałbym, że także za wzorowe i bezbłędne ich zredagowanie.
Wydawcą obu książek jest ŚWIĘTOKRZYSKIE TOWARZYSTWO REGIONALNE (w którym można je zamawiać, wpłacając 55 złotych, które obejmują cenę 1 egz. książki z wysyłką).
Pochwalić muszę też Drukarnię im. A. Półtawskiego w Kielcach, która wyjątkowo starannie te książki wydała.
A jeśli chodzi o ich treść, to trzeba je zaliczyć do „kategorii albumu krajoznawczego”, a jednocześnie „reportażu literackiego”. Są jednym i drugim.
W każdym razie z największą przyjemnością wertowałem najpierw zamieszczone w nich liczne kolorowe fotografie Autora, wtapiając się jednocześnie w ich opisy – słowem treść opisywanych zabytków kultury, pałaców (i ich wnętrz), stanowiących nasze WIELKIE – bo polskie – DZIEDZICTWO KUTUROWE, z którego wyrastają:
– nasze korzenie kulturowe, stanowiące m.in. o naszych (jeśli je poznamy i będziemy stosować) więzach społecznych, dziś tak bardzo naruszonych.
Można powiedzieć, że książki Macieja Andrzeja Zarębskiego – to swego rodzaju ENCYKLOPEDIA WIEDZY O BOGACTWIE KULTUROWO HISTORYCZNYM naszej ojczyzny. Budzą w nas dumę z przeszłości kulturowej poszczególnych regionów naszego kraju,
m.in. Podlasia, Ziemi Hajnowskiej, Wałbrzyskiej, Kotliny Jeleniogórskiej, Roztocza i Podkarpacia, Janowca nad Wisłą (bardzo polecam wszystkim odwiedzenie, choćby tylko na kilka dni, każdej z opisywanych w książkach okolic).
W części I książki-albumu Autor zagląda też na Mazury, wędruje po Jurze Krakowsko-Częstochowskiej, a w cz. II prowadzi nas m.in. do Łomży (jak wciąż mało wiemy o tym mieście i jego okolicach); proponuje też Czytelnikom weekend w Beskidzie Orawskim, na Suwalszczyźnie, w Zielonej Górze i jej okolicach, jak również wypoczynek na Zachodnim Wybrzeżu.
To tylko „ułamek” tego, co znajduje się w tym wspaniałym almanachu polskiej historii i kultury!
I zgadzam się z tym, co w posłowiu II cz. „Wojaży” napisała m.in. Lucyna Kukomska, że: „…Cieszy coraz większe zaangażowanie mieszkańców małych miast w dokumentowaniu swoich dziejów w regionalnych muzeach i izbach pamięci”. Nic do tego dodać, jak tylko popierać tę tendencję, która m.in. dzięki książce Autora ma szansę się utrwalić i jeszcze bardziej rozwinąć, unaoczniając jednocześnie, ŻE NASZA HISTORIA TWORZYŁA SIĘ NIE TYLKO W DUŻYCH SKUPISKACH, ALE JAKŻE CZĘSTO I W TYCH MAŁYCH.
Książki Autora są cennym uzupełnieniem WIEDZY U KAŻDEGO, kto się z nimi zapozna. To WIEDZA o naszych tzw. MAŁYCH OJCZYZNACH – MATECZNIKACH – jak je nazywa Autor. Z nich składa się Polska i możemy być z tego bardzo dumni!
Maciej Andrzej Zarębski: „Wojaże po Polsce. Śladami historii i kultury” w 2 częściach, Świętokrzyskie Towarzystwo Regionalne, Zagnańsk (Cz. I 2018, cz. II 2021)
-/-
W KRAINIE TORABACZY I KIWI
To książka choć niewielka, ale niezwykle intrygująca!
Opisująca wyprawę Autora na Antypody. Do krainy – jak sam określa –„wyjątkowej pod każdym względem”. Przede wszystkim klimatycznym, przyrodniczym, a także… ludzkim. Zamieszkiwanej od blisko 50 tys. lat przez Aborygenów (którzy mimo, iż zostali podbici w XVII wieku przez Brytyjczyków), nadal mają tam wiele do powiedzenia. I także o tym jest ta opowieść! Ale przede wszystkim o …Melbourne i Canberry, Sydney i pustyni w Ayers Rock, Tjapukai i Kurandzie, Gold Coast i Queenstown, Milford Sound i o urokach Christchurch, ale nie tylko.
I ta książka, jak powyższe „Wojaże” dr. Zarębskiego jest bogato ilustrowana; czytając ją, ma się wrażenie, że oglądamy film o Australii.
„Widzimy” kraj, w którym na wolności żyje nadal największa populacja dzikich wielbłądów na świecie – blisko 750 tys. i ponad 75 milionów owiec, a kangurów jest dwa razy więcej niż ludzi! I – co nie zawsze sobie uświadamiamy, że teren obejmujący Australię jest 25 razy większy od Polski.
Autor książki w bardzo przystępny, a przede wszystkim niebanalny sposób, przybliża czytelnikowi historię, kulturę, oraz zwyczaje przeciętnych mieszkańców nie tylko Australii, ale i Nowej Zelandii.
W każdym razie bardzo zachęcam PT Czytelników do zapoznania się z tym niezwykłym, moim zdaniem, prawie „albumowym” reportażem Macieja Andrzeja Zarębskiego. A Autora zachęcam, aby w „Jego” Wydawnictwie powstało jeszcze więcej tego rodzaju „opowieści” o innych egzotycznych zakątkach świata. Choćby takich, o jakich Autor już wcześniej napisał i wydał – jak, m. in. „Lima, Cuzco, Machu Picchu w obiektywie”; „Śladami kultur prekolumbijskich”! I namawiam Go do kontynuowania podobnej serii publikacji o Polsce, w której już znajdują się m.in.
„Staszów tamtych lat”,
„Szlakiem wybranych dworów Kielecczyzny”,
„Kolaże pamięci”, czy
„Żyli wśród nas”.
Panie Doktorze, kłaniam się szczerze Pańskiej, (szkoda, że przeze mnie dopiero niedawno odkrytej), przebogatej twórczości i działalności!
Maciej Andrzej Zarębski: „W krainie torbaczy i kiwi”, Świętokrzyskie Towarzystwo Regionalne, s. 80, br., Zagnańsk- Kielce 2016
-/-
BIBLIOTEKA 400 STASZOWSKO-ŚWIĘTOKRZYSKA JUBILEUSZOWO
Pochwaliłem już wyżej Autora za poprzednie publikacje. Ta obecna – jest najlepszym dowodem, że w niczym nie przesadziłem! Przeciwnie – „pisał” ją Autor (swoją działalnością) przez blisko – co zaznaczył we wstępie – 40 lat! Od czerwca 1982r. – do września 2021r., kiedy została opublikowana pierwsza pozycja utworzonej przez Staszowskie Towarzystwo Kulturalne wydawnictwo o nazwie Biblioteka Staszowska, która potraktowana łącznie z Biblioteką Świętokrzyską, jest dziś niezwykłą „SKARBNICĄ REGIONALIZMU”, zawierającą już ponad 400 pozycji!
Bowiem obie BIBLIOTEKI (Staszowską i Świętokrzyską) spina klamrą osoba Macieja Andrzeja Zarębskiego, a ideę ich powstania i realizacji zawdzięczać należy także byłemu politykowi, członkowi Delegatury Rządu na Kraj w latach 1943-1945, więźniowi Łubianki po słynnym Procesie Szesnastu, a od roku 1975 mieszkającemu w rodzinnej podstaszowskiej wsi OSSALA – ADAMOWI BIENIOWI. To z Jego pomocą udało się Autorowi – Maciejowi Andrzejowi Zarębskiemu – powołać do życia BIBLIOTEKĘ STASZOWSKĄ, do której „doliczył” – moim zdaniem w sposób uzasadniony – wydawaną od czasu Jego prezesury – Świętokrzyskiemu Towarzystwu Regionalnemu obecną „Bibliotekę Świętokrzyską”. Stąd i tytuł Jego publikacji z roku 2001 „BIBLIOTEKA STASZOWSKO-ŚWIĘTOKRZYSKA!
Prezentuje ona dorobek edytorski obu serii wydawniczych łącznie.
W dorobku edytorskim – reklamowym – w omawianej publikacji są tomiki poezji, wspomnienia, rozprawy historyczne i socjologiczne, których autorami są – co szczególnie cenne – regionalni twórcy ze środowisk wiejskich i małomiasteczkowych.
Polecam zatem każdemu ten NIECODZIENNY KATALOG, zachęcając do sięgnięcia po zawarte w nim pozycje (jeszcze do nabycia), jak m. in. „Legendy świętokrzyskie” (Leokadii Firkowskiej), „Opowieści z Gór Świętokrzyskich” (Jerzego Fijałkowskiego), „Sekrety zamków i pałaców Ziemi Staszowskiej (Jerzego Fijałkowskiego i Macieja Andrzeja Zarębskiego). Również zachęcam do zapoznania się z publikacją „Ostatni z szesnastu. Strzępy wspomnień o Adamie Bieniu w stulecie urodzin” (M. A. Zarębskiego), a także z książkami: „Świętokrzyskie sercem Polski” Stefana Żeromskiego, „Pasje i czyny” (M. A. Zarębskiego) oraz „Kultura małych ojczyzn i wielkiej Ojczyzny” (Andrzeja Tyszki).
Ta książka – KATOLOG z rekomendacjami zawartych w nim książek i opisem inicjatyw jest swoistym przykładem – jak można poświęcić się Regionowi, jego kulturze i historii! Gromadząc wokół siebie ludzi (jak przez minione lata potrafił to czynić Autor tej publikacji) – społecznych pasjonatów, tworzących de facto swymi czynami BIBLIOTEKĘ STASZOWSKO-ŚWIĘTOKRZYSKĄ.
Maciej Andrzej Zarębski: „Biblioteka 400 staszowsko-świętokrzyska Jubileuszowo”, Świętokrzyskie Towarzystwo Regionalne, Zagnańsk 2021, s. 120, br. (Książka zawiera też ofertę „Biblioteki Świętokrzyskiej ” jeszcze osiągalnych książek z lat 2014-2021, wraz ze sposobem ich zamawiania. Jest też już ofertą „Wojaży po Polsce cz.3” Macieja Andrzeja Zarębskiego, która jest swego rodzaju uczczeniem Jego 55-letniej działalności publicznej, a w przyszłym roku Jubileuszu Jego 80. urodzin).
-/-
Szlakiem Mateczników Polskości cz. 2
I już o ostatniej dziś recenzowanej książce. To opracowanie Autora – „niezmordowanego” w swojej pasji – które stanowi kontynuację cz. 1 (o której nie pisałem) i zawiera aż 124 obiekty matecznikowe, które odwiedził i opisał (w cz. 1 jest ich – 43)!
Opisane w II części „mateczniki”, to głównie przedsięwzięcia prywatne, pozbawione wyraźnej komercji. Ale przedstawione są również Izby Regionalne, zakładane i prowadzone przez towarzystwa regionalne lub fundowane w oparciu o własną działalność programową pasjonatów. (Ogromnie popieram tego typu inicjatywę i DOBRZE, że Autor je swoją publikacją nagłaśnia!). Wśród tych opisanych w II cz. znajdują m.in. Muzeum Spadochroniarstwa i Wojsk Specjalnych w Wiśle, aptekarstwa i narciarstwa oraz Galeria sportowych trofeów Adama Małysza( (również w Wiśle); Kozia zagroda w Brennej; Izba Jerzego Kukuczki w Istebnej; Muzeum Pracownia Arkadego Fiedlera i Chata Mazurska w Szczytnie; Izba Pamięci Bronisława Broniewskiego w Płocku; Dworek Jana Matejki w Krzesławicach i … wiele, wiele innych! Wszystkie obiekty, które znalazły się w tej części godne są odnotowania (i ODWIEDZENIA).
0 „Muzeum Pszczelarstwa” w Kamiannej Autor pisze: „…Placówka mieści się na terenie Pasieki BARĆ, będącej własnością Emilii i Jacka Nowaków… Muzeum zostało założone przez ks. Henryka Ostacha, zapalonego pszczelarza i wizjonera, …który leczył ludzi miodem i… przyczynił się do utworzenia w Kamiannej „centrum pszczelarstwa”, które dało podwaliny pod powołanie do życia Światowego Centrum Apiterapii… Czy to nie są ważne informacje, godne pamięci i popularyzacji? Jak najbardziej!
Wartością opisów (we wszystkich książkach) Macieja Andrzeja Zarębskiego są też – co podkreślę jeszcze raz – dokumentujące je fotografie, wykonane osobiście przez Autora.
Powtórzę tylko: opisanych w tej przepięknej publikacji muzeów… jest 124!
Panie Doktorze Szanowny – już ostatnie zdanie – NIECH PAN NIE USTAJE W SWOJEJ JAKŻE POŻYTECZNEJ DZIAŁALNOŚCI! Umieszczam Pańskie otrzymane publikacje (za które dziękuję), na półce książek, do których będę z pewnością wielokrotnie wracał i rad będę, jeśli się kiedyś poznamy także osobiście.
Maciej Andrzej Zarębski: „Szlakiem Mateczników Polskości cz.2”, Świętokrzyskie Towarzystwo Regionalne, s.144, Zagnańsk-Warszawa 2022
