Jak i dlaczego powstała WSSE i jak ją naprawdę zlikwidowano?

Jak już przedstawiałem w poprzednich częściach tego pamiętnika, w kilka lat po przewrocie ustrojowym w Polsce dokonanym w 1989 roku, to znaczy w roku 1996 udało się wreszcie po długich staraniach otrzymać przez Fundację Innowacja zgodę na powołanie Wyższej Szkoły Społeczno-Ekonomicznej w Warszawie. W naszej ojczyźnie rządziła wtedy głównie partia socjaldemokratyczna, ale wewnątrz niej występowały różne nurty i orientacje. Z jednej strony we wspomnianej socjaldemokracji ukształtował się silny nurt konserwatywny, który zamierzał przekształcić nasz kraj w kraj kapitalistyczny o mocnej ukształtowanej klasie kapitalistycznej, dyktatorsko nim zarządzającej i sprawującej władzę. Z drugiej strony w rządzącej partii socjaldemokratycznej, ukształtowała się też silna grupa zmierzająca do tego, aby wspomniany ustrój kapitalistyczny posiadał bardziej liberalny charakter i obok służebności nowo ukształtowanej silnej grupie kapitalistycznej, służył coraz lepiej szerokim kręgom ludzi pracy naszej ojczyzny. Niewątpliwe te dwa nurty ówcześnie rządzących rozmaicie odnosiły się do projektu powstania WSSE. Znalazło to wyraz w realnym procesie jej rejestracji. (…) Przy tym obie orientacje miały w rządzącej partii i całym rządzącym zapleczu ówczesnej władzy, sporą liczbę zwolenników i przeciwników ówczesnej formuły kształcenia, która została wcześniej wypracowana i sprawdzona zarówno w liberalnej Wielkiej Brytanii, jak i w Afryce Południowej, czyli w krajach w których zachodziła potrzeba szybkiego wykształcenia kadr w warunkach głębokiego zaniedbania tego kształcenia występującego we wcześniejszym okresie funkcjonowania wymienionego kraju. Nad kształceniem na odległość z wykorzystaniem radia i telewizji podejmowano prace nie tylko w Wielkiej Brytanii i Afryce Południowej, ale też licznych innych krajach. Natomiast osiągnięte efekty przynosiły zaledwie początkowe sukcesy i dawały ograniczone rezultaty edukacyjne. Natomiast otwierały wielkie możliwości edukacyjne na przyszłość. Na dodatek kształcenie na odległość realizowane przy udziale telewizji i radia było stosunkowo kosztowne i wymagało zarówno poniesienia dość znacznych kosztów przy jego uruchamianiu, jak też dużych kosztów przy jego skutecznej realizacji. Jak przedstawiałem wcześniej w tych wspomnieniach, cały okres po 1989 roku, a przed 1996, poświęciłem w dużej mierze na zgromadzenie środków materialnych potrzebnych do uruchomienia kształcenia opartego o nowoczesne środki masowego przekazu. Jednakże pierwszych dwustu studentów zrekrutowanych do uczelni w 1996 roku, nie kształciła ona jeszcze przy wykorzystaniu wspomnianych środków masowego przekazu. Natomiast zapewniliśmy jej „encyklopedie podręcznikowego charakteru”, które umożliwiały przygotowanie się do kolokwiów i egzaminów w domu przez poszczególnych studentów nowo powstałej uczelni. Innym sposobem przygotowania studentów do pomyślnego zdania egzaminów i dokonania innych zaliczeń poszczególnych przedmiotów, nowo powstała uczelnia realizowała w ten sposób, że pierwsze sesje egzaminacyjne organizowaliśmy w ośrodku wypoczynkowym Rynia koło Warszawy, gdzie zrazu zebraliśmy pierwsze dwieście nowych studentów powstałej uczelni, a potem już ich kilkaset na każdej sesji a sumie wiele tysięcy. Na sesje te dowoziliśmy na wykłady profesorów z Warszawy, aby w ten sposób studenci zgromadzeni na sesjach w Ryni mogli wysłuchiwać wykładów, przestudiować wcześniej rozpowszechnione wśród studentów przy pomocy encyklopedii podręcznikowych i przez inne źródła materiały dla nich wydane przez uczelnię, lub przygotowanych przez inne instytucje i osoby a które umożliwiały studentom WSSE odpowiednie przygotowanie się do zajęć oraz do egzaminów i innych zaliczeń.

W dłuższym jednakże okresie WSSE nie mogła takimi „chałupniczymi metodami” odpowiednio przygotować do egzaminów i innych zaliczeń wzrastające rzesze studentów WSSE, które z kilkuset wzrosły do kilku tysięcy, a potem jeszcze bardziej. Dlatego WSSE podpisała umowę z jedną z prywatnych stacji telewizyjnych przez którą emitowała wykłady do studentów, którzy po ich wysłuchaniu zapoznali się z „podręcznikowymi encyklopediami” oraz innymi wydawnictwami WSSE na podstawie których dobrze przygotowywali się do egzaminów i kolokwiów, które zdawali we wspomniane uczelni na sesjach szkoleniowo-egzaminacyjnych, trwających z reguły dwa tygodnie, a na których nie tylko zdawali egzaminy, ale też wysłuchiwali wielu z poszczególnych wykładów i odbyli odpowiednią liczbę seminariów przygotowujących ich do pomyślnego zdania egzaminów w WSSE. Jednakże wszystko to razem nie satysfakcjonowało mnie jako organizatora WSSE i twórcę jej koncepcji programowo-realizacyjnej. Ostatecznym i najbardziej skutecznym rozwiązaniem było to, że podpisałem umowę z satelitą Cyfra Plus, aby w myśl tej umowy ta wielka światowa platforma telewizyjna, nagrane przez uczelnię wykłady i seminaria, realizowane w pomieszczeniach ostatecznie usytuowanych przy ulicy Kasprzaka w Warszawie, mogła nadawać na cały świat i była odbierana przez wszystkich posiadaczy telewizorów we wszystkich nawet odległych zakątkach naszej ojczyzny ale też na całym, ówczesnym świecie. W rezultacie z dwustu studentów na pierwszym roku studiów w roku 1996, WSSE w Warszawie zapisywało się na studia coraz większa liczba nowych studentów powodując, że nowa uczelnia zaczęła zajmować znaczące miejsce nie tylko wśród licznych uczelni prywatnych, które powstawały wtedy niemal codziennie, ale też wśród licznych uczelni państwowych, których kierownictwa oraz kadra nauczająca z niechęcią i zazdrością patrzyła na nowo powstającą ich konkurencję. A konkurencyjna była zarówno nowa koncepcja kształcenia, jak też coraz bardziej wykwalifikowana kadra, która prezentowała wykłady emitowane telewizyjnie nie tylko na coraz wyższym poziomie, ale też coraz bardziej mistrzowskie pod względem dydaktycznym. Intersujące odbiorców nie tylko będących studentami naszej uczelni, ale też po prostu zainteresowanych ich treścią i coraz bardziej doskonaloną ich formą. Uczelnia przy tym zaczęła tworzyć całą sieć Zamiejscowych Sal Wykładowych, zwłaszcza w małych miastach, w których poszczególne grupy studentów nie tylko mogły w określonym czasie wysłuchiwać wykładów, ale też pytać wykładowców w sprawach wymagających dodatkowego wyjaśnienia i dzielić się spostrzeżeniami dotyczącymi poszczególnych wykładów. Ale też mieć dwustronną więź z kadrą nauczającą w WSSE ale też z jej zarządcami. Kierownictwo uczelni zaczęło też szukać sposobów na pójście jeszcze dalej w ułatwieniu studentom WSSE realizowania studiów w systemie kształcenia na odległość z wykorzystaniem przede wszystkich do tego telewizji Cyfra Plus.

Jednym ze sposobów, które chcieliśmy zrealizować była możliwość stworzenia przez uczelnię, zaliczania egzaminów i kolokwiów nie w siedzibie uczelni w Warszawie, ale na terenie zamiejscowych salek wykładowych, do których mieli dojeżdżać profesorowie WSSE i inna kadra naukowa naszej uczelni, która miała uprawnienia do realizacji takich zaliczeń. Jednakże jedna z kontroli ministerstwa oświaty i wychowania oraz innych agent wspomnianego resortu, po dokonanej kontroli uczelni, kategorycznie zabroniła takich praktyk nakazując realizację egzaminów i innych zaliczeń tylko w siedzibie uczelni. Zarządzenie takie nie miało nic wspólnego z rzeczywistą troską o jakość kształcenia WSSE, albowiem nie było to związane z żadną liberalizacją wymogów egzaminacyjnych, a tylko z próbą ułatwienia studentom WSSE realizowania w niej studiów i ich zaliczeń. Jednakże była to tylko jedna z prób, w której zarówno ówczesne ministerstwo właściwe do spraw szkolnictwa wyższego, jak i jego przybudówki rozpoczęło sekowanie WSSE, która uznana została coraz bardziej za groźną konkurencję innych szkół wyższych i którą starano się za wszelką cenę zmusić do takich działań, które uniemożliwiały jej dynamiczny i korzystny rozwój. Dlatego też do uczelni, w której odbywały się nie tylko wykłady i seminaria, ale realizowane były wszystkie wymogi uczelniane, kierowano ze strony ministerstwa oraz organów mu podległych całe tabuny kontrolerów, które miały jednak wielkie kłopoty z krytyczną oceną prowadzonych wykładów i innych zajęć z racji ich specyficznego opartego o wysokie kryteria jakościowe doboru kadr samodzielnych oraz pomocniczych pracowników naukowych, realizujących program nowo powstałej uczelni. Jeszcze trudniejsza sytuacja powstawała, kiedy po studiach licencjackich, absolwenci WSSE zaczęli trafiać na studia do innych uczelni, w tym do takich renomowanych uczelni jak Uniwersytet Warszawski, czy Uniwersytet Jagielloński i osiągać w nich wyjątkowo dobre a nawet bardzo dobre wyniki edukacji, wręcz plasując się jako czołowi absolwenci tych uczelni.

Ważnym elementem osiągania bardzo dobrych wyników nauczania WSSE, była wzrastająca współpraca międzynarodowa nowo powstałej naszej uczelni zwłaszcza z uczelniami zagranicznymi, w tym szczególnie uczelniami ukraińskimi. Na podstawie podpisanych umów z tymi uczelniami, WSSE delegowała do kształcenia swoich absolwentów studiów licencjackich zarówno na studia ekonomiczne, jak i pedagogiczne, ale część absolwentów WSSE po studiach licencjackich po zdaniu odpowiednich egzaminów uzupełniających zaliczało te studia licencjackie w innej specjalności we wspomnianej ukraińskich uczelniach niż ta w której się specjalizowali w WSSE. Oczywiście po uzupełnieniu występujących w tym zakresie różnic programowych. I tak dla przykładu absolwenci WSSE z zakresu ekonomii zaliczając odpowiednie egzaminy realizowali uczelnianą specjalność w uczelni na Ukrainie w zakresie zarządzania personelem, a absolwenci kierunku pedagogicznego po uzupełniających egzaminach i innych zaliczeniach zaliczali magisterskie studia w dziedzinie psychologii. W takiej sytuacji ministerstwo oświaty i wychowania w Polsce postanowiło nie uznawać mimo obowiązujących umów międzynarodowych wspomnianych studiów ukraińskich polskich studentów i tym samym ich dyplomów. Uczelnia odwołała się w tej sprawie do Naczelnego Sądu Administracyjnego i proces w tej dziedzinie wygrała. Wszyscy polscy studenci uzyskujący dyplomy w uczelni ukraińskiej w wyniku wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego mieli zapewnione uznanie wspomnianych dyplomów za ważne również na terenie Polski.

W WSSE zarówno w kadrze nauczającej na obu licencjackich kierunkach studiów, studenci mieli zapewniony wysoki, w pełni porównywalny poziom nauczania jak we wszystkich polskich uczelniach zarówno państwowych, jak i prywatnych. Gwarantowała to wysoka jakość zatrudnionej kadry naukowej w tej uczelni, zarówno w pierwszej fazie jej działania, jak też w drugiej fazie realizowanej po kilku latach funkcjonowania WSSE powołanej w 1996 roku. Już w pierwszej fazie działania uczelni, jej wysoką jakość kształcenia zapewniały kompetencje jej kadry kierowniczej. Przypomnijmy: pierwszy rektorem WSSE był prof. Longin Pastusiak, prorektorami byli prof. Kazimierz Żygulski i prof. Andrzej Tymowski, a w późniejszym okresie nowymi prorektorami uczelni byli prof. Andrzej Janowski i prof. Tadeusz Kowalik. Na obu kierunkach studiów w WSSE uczelnia potrafiła zgromadzić zarówno czołową etatową kadrę wykładowców akademickich, jak też na wysokim poziomie kadrę pomocniczą. Wydawało się więc, że uczelnia ma przed sobą długoletnią możliwość realizowania w Polsce nowoczesnego sposobu kształcenia i wzbogacenia naszej ojczyzny o kadry z wyższym wykształceniem a tym samym dopływem ludzi, którzy będą dobrze przygotowani do pracy w naszej ojczyźnie. Jednakże oznaczało to też, iż na polskim terenie powstała uczelnia konkurencyjna zarówno wobec wielu dotychczasowych zarówno uczelni państwowych, jak i też prywatnych.

Obok prób dyskwalifikacji kształcenia WSSE przy pomocy różnego rodzaju wizytatorów resortu oświaty ale i jego przybudówek którzy nie zdobyli jednak zebrać materiału uprawniającego odpowiednie organa resortu oświaty przystąpiły do likwidacji wspomnianej uczelni, i w rezultacie nie udało się władzom edukacyjnym tej uczelni zlikwidować do czego inspirowały wspomniany resort też liczne inne uczelnie polskie nie znoszące konkurencyjnej działalność WSSE. Inspirowały też do tego liczne osoby (wrogie wobec mnie jako założyciela WSSE, które nie trudno rozszyfrować na podstawie tego pamiętnika). Dopiero w jednak w końcówce funkcjonowania władzy SLD, (…) premier rządu SLD Marek Belka (…) podjął decyzję o likwidacji WSSE. (…) Jednocześnie Adam Michnik w swej „Gazecie Wyborczej” zarzucił, że w ówczesnym czasie w WSSE rzekomo „wykładają umarli”. Faktycznie chodziło o to, że w końcówce jednego roku akademickiego zmarł znany historyk społeczno-gospodarczy prof. dr hab. Romuald Jezierski, który wykładał swój przedmiot razem z asystentką (…) w WSSE, a kilka jego końcowych wykładów wyemitowała WSSE z taśmy, na której za zgodą profesora były nagrane jego wykłady z poprzedniego roku. W efekcie pierwsza polska uczelnia kształcąca na odległość z pełnym wykorzystaniem w dużej mierze telewizji (…) została ostatecznie zlikwidowana. Polski system kształcenia wyższego został tym samym pozbawiony ważnego elementu nowoczesnego w nim kształcenia. Polska edukacja na poziomie szkoły wyższej poniosła wielką stratę. (…) Szkoda.