Bezrobocie w Europie – jak rozwiązać ten problem?

2

Brzydki Londyn, brzydka Anglia, bieda, ubóstwo, ugly England, poverty, ugly London 4Bezrobocie to bardzo negatywne zjawisko społeczne, które pod wieloma względami wpływa destrukcyjnie na obecną kondycję Starego Kontynentu. Jest ono zazwyczaj wywołane wieloma czynnikami, takimi jak choćby niedopasowanie popytu i podaży czy też zbyt wysokie koszty pracy, ale w obecnym przypadku Europy jego skala została niewątpliwie spotęgowana przez kryzys gospodarczy. W efekcie zaistniałej sytuacji osoby poniżej 30 roku życia znalazły się w wyjątkowo trudnej sytuacji mając poważne problemy ze zdobyciem swojej pierwszej pracy, a ich liczba przybrała alarmujące rozmiary.

Warto przy tym zaznaczyć, że obecnie blisko 6 milionów osób poniżej 25 roku życia pozostaje bez pracy, co stanowi około 23,3% tej grupy w Europie. Tym samym należy zwrócić uwagę na ogromne różnice w krajach członkowskich: podczas gdy w Hiszpanii wskaźnik bezrobocia wynosi 56%, a we Włoszech ponad 40%, w Niemczech jest to już tylko 7,7%[1]. Jednocześnie w paradoksalny sposób w Unii Europejskiej mamy około 2 miliony nieobsadzonych miejsc pracy, głównie ze względu na niską mobilność pracowników i brak odpowiednich kwalifikacji.

Wiele osób postrzega problem bezrobocia w kategoriach ekonomicznych. Niestety, ma ono dalece szerszy wymiar – poczynając od negatywnego wpływu na życie społeczne, poprzez zaniżone poczucie własnej wartości całego pokolenia, które już zwykło nazywać siebie „straconym”, a kończąc nawet na szkodliwym oddziaływaniu na poczucie bezpieczeństwa i zdrowie psychiczne. Niestety, pozostaje to również nie bez znaczenia na obecny niż demograficzny, ponieważ młodzi ludzie, biorąc pod uwagę swoje możliwości finansowe i wydatki związane z posiadaniem dzieci, odkładają w czasie podjęcie decyzji o rodzicielstwie, postanawiają mieć mniejszą liczbę dzieci lub czasem nawet w ogóle z nich rezygnują.

Raport europosłanki Joanny Skrzydlewskiej, który został przyjęty podczas ostatniej sesji plenarnej Parlamentu Europejskiego, przedstawia rozwiązania mające na celu zmniejszyć skutki wysokiego poziomu bezrobocia wśród młodych a także pomóc obecnym i przyszłym absolwentom w łatwiejszym znalezieniu zatrudnienia. Stosunkowo istotną kwestią jest fakt, że przyjęty dokument rozszerza wiek beneficjentów programu do wieku 30 roku życia.

Dość istotną kwestią w zwalczaniu bezrobocia są też akcje takie jak European Youth Guarantee (Europejska Gwarancja dla Młodzieży), które mogą w znacznej mierze pomóc młodym ludziom w przystosowaniu się do aktualnej, niełatwej sytuacji gospodarczej. Państwa członkowskie powinny aktywnie wspierać program Youth Guarantee tak, by zainteresować nim również możliwie wiele organizacji pozarządowych i przedsiębiorców. Państwa członkowskie powinny również zapewnić organizatorom stażów i praktyk właściwe wsparcie, w tym finansowe. Skutecznie zarządzany program zapewni wysokiej jakości staże i w efekcie zachęci pracodawców do zatrudniania młodych, dobrze wyszkolonych pracowników. W celu osiągnięcia sukcesu program ten musi być jednak dobrze monitorowany.

Poza wspomnianymi już kwestiami, Unia Europejska potrzebuje więcej różnorodnych inicjatyw i programów zachęcających pracodawców do tworzenia nowych miejsc pracy. Podobnie w przypadku promocji samozatrudnienia i mikroprzedsiębiorstw – młodzi ludzie potrzebują wsparcia w rozwoju swoich talentów i przy zakładaniu własnych działalności gospodarczych. Ważne jest więc, aby ograniczyć biurokrację i stworzyć system preferencyjnych warunków i zachęt podatkowych zarówno dla firm zatrudniających osoby poniżej 30 roku życia, jak i dla ludzi młodych, które chcą same prowadzić własną działalność. Ułatwi to osiągnięcie samodzielności finansowej i rozwój kariery wszystkim tym, którzy obecnie pozostają bez pracy.

Reforma systemów kształcenia i szkoleń jest również rozwiązaniem mogącym przynieść wiele korzyści dla rynku pracy. Zmiana ta przydałaby się większości krajów członkowskich i powinna wzorować się na systemach: niemieckim i austriackim, gdzie odnotowuje się najmniejsze problemy z bezrobociem wśród młodych. W kwestii edukacji powinniśmy postawić sobie za cel odpowiednie przygotowanie młodych ludzi do rynku pracy a także przystosowanie programu nauczania na uczelniach wyższych do aktualnych potrzeb gospodarczych. Uniwersytety powinny być bardziej elastyczne w kwestii współpracy z przedsiębiorcami i w większej mierze korzystać z konsultacji z nimi podczas układania programów kształcenia.

Poza tym uczniowie powinni być zachęcani do podejmowania różnego rodzaju praktyk i staży zawodowych jeszcze w trakcie nauki, by zapewnić im umiejętności niezbędne do wykonywania przyszłej pracy. Dzięki temu absolwenci szkół staną się bardziej atrakcyjni na rynku pracy. Powinno się również wspierać kształcenie zawodowe i rozbudować siatkę dostępnych kursów i szkoleń a także zapewnić wzajemną uznawalność dyplomów i kwalifikacji zawodowych. Istotne jest też umocnienie idei kształcenia przez całe życie i ciągłego przystosowywania się do zmieniających się potrzeb rynku pracy.

Jedną z ważniejszych możliwości poradzenia sobie z obecną sytuacją jest również mobilność zawodowa. Często przedstawia się dane, że w Unii Europejskiej mamy około 2 milionów wolnych stanowisk pracy i niezwykle istotne jest, by pomóc pracodawcom w znalezieniu właściwych pracowników, a pracownikom o pożądanych kwalifikacjach – w dotarciu do odpowiednich ofert pracy. Konieczna jest w tym względzie rozbudowa i promocja Europejskiego Portalu Mobilności Zawodowej EURES. Oczywiście wszystkim tym kalkulacjom można zarzucić pewną niedoskonałość, ponieważ nawet, jeśli dla przykładu chorwacka firma poszukuje specjalisty w dziedzinie robotyki i znajdzie go w Polsce, może nie mieć możliwości zatrudnienia go ze względu na jego brak znajomości języka chorwackiego. Cały przedstawiony schemat mobilności pracowników w Europie jest więc dużo bardziej skomplikowany niż by się to mogło z początku wydawać.

Ze względu na wiele powodów, jak choćby jeden przedstawiony przed chwilą, obecnie zaledwie około 2% Europejczyków mieszka i pracuje poza krajami ich pochodzenia. I choć migracja na kontynencie stale wzrasta, jest to wciąż za mało, aby wypełnić wszystkie nieobsadzone stanowiska pracy. Wsparcie dla popularyzacji nauki języków obcych już od najmłodszych lat byłoby w tym przypadku bardzo pomocne.

Podsumowując, należy bezzwłocznie podjąć realne środki w celu powstrzymania szalejącego bezrobocia i niepokojącej marginalizacji bezrobotnych, młodych ludzi, zwłaszcza grupy NEET, czyli osób niepodejmujących żadnej nauki, zatrudnienia lub szkolenia. Osoby te nie mogą znaleźć pracy, gdyż zdobyte przez nie kwalifikacje nie są dopasowane do wymagań obecnego rynku pracy. Według danych z 2012 roku straty gospodarcze spowodowane brakiem uczestnictwa młodych ludzi w rynku pracy Eurofound szacuje na 153 miliardy EUR, co odpowiada 1,2% PKB UE.

Bezrobocie wśród młodych to nic innego jak strata ludzkiego talentu, pieniędzy i możliwości. Zadaniem państw członkowskich jest obecnie wykorzystanie marnowanego potencjału nowej generacji i uznanie go za szansę dla Unii Europejskiej, a nie przykry obowiązek. Pozostaje nam więc nadzieja, że młodzi ludzie już wkrótce staną się aktywnym elementem gospodarek UE, a kraje członkowskie pomogą im w osiągnięciu tego celu. Nie można bowiem pozwolić, aby aktualnie tymczasowy stan bezrobocia wśród młodych stał się stanem permanentnym.

Aby osiągnąć oczekiwane skutki należy pamiętać, że wszystkie działania podjęte w celu rozwiązania problemu bezrobocia wśród młodzieży muszą być koordynowane i monitorowane. Środki finansowe na walkę z bezrobociem powinny być wydawane transparentnie i muszą trafiać we właściwe ręce, aby przynieść realną poprawę sytuacji. Przy wsparciu wszystkich zainteresowanych stron będziemy razem w stanie zmienić sytuację na rynku pracy i doprowadzić do spadku bezrobocia wśród młodzieży. Istotne jest jednak, aby zamienić piękne słowa w czyny.



[1] http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&init=1&language=en&pcode=teilm021&plugin=0, 09.10.2013.

2 KOMENTARZE

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here