Głośność zwana jest inaczej amplitudą, bądź po prostu siłą ludzkiego głosu. Niewielka głośność jest zazwyczaj skutkiem stresu, bądź przerażenia mówcy i często doprowadza do rozdrażnienia słuchaczy(1). I analogicznie – głośne przemawianie jest oznaką pewności siebie i zapewnia słuchaczom swego rodzaju komfort (oczywiście nie można tu mówić o krzyku)(2). Tempo mówienia powinno wynosić z kolei od 125 do 150 wyrazów na minutę, choć różni się ono w zależności od języka, miejsca zamieszkania i wielu innych czynników. Każdy mówca ma więc nieco inne tempo mówienia, a wszelkie zmiany w nim (nienaturalne tempo dla danej osoby) mogą być próbą kłamstwa, oznaką stresu itp(3). Związana z tempem artykulacja musi być staranna. W przeciwnym razie mówca sprawia negatywne wrażenie i przypisuje się mu brak kompetencji. Podobny mechanizm działa w przypadku wymowy – dla przykładu osoby, które wymawiają angielskie słowo irrelevant(4) w błędny sposób: irrevelant, poważnie narażają swoją wiarygodność. Innym ciekawym atrybutem związanym z tempem są pauzy(5). Jak uznał Dale G. Leathers: „Przemyślane, celowe przerwy, które robisz przed najważniejszymi punktami swojej wypowiedzi, spowodują, że wydasz się bardziej kompetentny oraz zwiększą prawdopodobieństwo, że twoje słowa będą zapamiętane”(6). Łącząc odpowiednie tempo i pauzy można osiągnąć wskazany poziom rytmiczności (różniący się w zależności od kontekstu i sytuacji).Przeczytaj też o >> intonacji << a także o >> specyfice głosu <<.
(1) Osoby mówiące ciszej są również postrzegane jako nieasertywne.
(2) A. C. Gimson, An Introduction to the Pronunciation of English, Hodder, New York 1992, ss. 25-26.
(3) Umiarkowanie szybkie tempo dodaje retorowi kompetencji. Jednak zbyt szybkie tempo (ponad 200 słów na minutę) może być oznaką zwiększonej niepewności, lęku, wpływu innych emocji, ale też wątpliwości w danym temacie, niedokładnego zapamiętania danych lub próby zapomnienia o nieprzyjemnym fakcie.
(4) Nieistotny, nie mający związku
(5) M. L. Knapp, J. A. Hall, Komunikacja niewerbalna w interakcjach międzyludzkich, Wydawnictwo Astrum, Wrocław 1997, ss. 52-53.
(6) Z drugiej strony należy unikać dłuższych przerw przed udzielaniem odpowiedzi, gdyż sprawiają one wrażenie braku wiedzy lub zdecydowania.
