Dr. Pawła Rogalińskiego kompendium wiedzy o politykach anglosaskich…

Monografia Pawła Rogalińskiego Model polityka popularnego w państwach anglosaskich (Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego. Wydanie I. Kraków 2023) jest opracowaniem naukowym, w którym autor w oparciu o badania naukowe buduje model polityka w państwach anglosaskich: Stanach Zjednoczonych Ameryki, Kanadzie, Australii, Nowej Zelandii, Irlandii, Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej) oraz „dokładnie go opisuje”, podając szczegółową, pisemną charakterystykę i analizę wspomnianego modelu”: bada m. in. „zjawiska i różnorodne możliwości pozyskiwania przez liderów popularności politycznej w wyniku między innymi wrodzonych i nabytych cech – modyfikowanych i nie modyfikowanych – a także wszelkich innych istotnych elementów mogących wpłynąć na wizerunek polityczny”. Jest to polityk – cytuję Pawła Rogalińskiego – „w pełni wykorzystujący elementy sprzyjające utrzymaniu swojej popularności na stałym poziomie”. (Paweł Rogaliński, Model polityka popularnego w państwach anglosaskich. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego. Wydanie I. Kraków 2023, s. 10,11).

Przedmiotem badań przeprowadzonych przez Pawła Rogalińskiego była „całościowa analiza złożoności procesów i zjawisk związanych z kreowaniem wizerunku lidera oraz jego dążeniem do osiągnięcia pewnego, z góry określonego modelu, w celu pozyskania i utrzymania popularności politycznej na stałym poziomie”. (Paweł Rogaliński, op. cit., s. 10, 11).

Dokonując „kompleksowej analizy metod i technik stosowanych przez polityków w państwach anglosaskich”, „aby nie naruszyć przejrzystości przeprowadzonych analiz”, autor zastosował „pewne cezury, a więc określone w książce uwarunkowania”, z kilkunastu których jako pierwsze wymienia „ogranicznik czasowy, wyznaczający kadencje urzędujących polityków na przełom lat 70. i 80. XX wieku do schyłku drugiej dekady XXI wieku”. (Paweł Rogaliński, op. cit., s. 27).

Paweł Rogaliński o genezie Modelu polityka popularnego w państwach anglosaskich:

„Inspiracji do stworzenia niniejszej pozycji książkowej było wiele, a wymienione zostaną jedynie najważniejsze. Pierwszą z nich jest fakt, że polityka w państwach anglosaskich w coraz większym stopniu zależy od marketingu i komunikacji praktycznej. Jak wynika z badań, wyborcy – prawdopodobnie tak samo jak konsumenci – z dekady na dekadę są coraz bardziej wymagający. Na znaczeniu nieustannie zyskuje więc nie tylko wykorzystywanie nowych dróg przekazu treści, takich jak choćby media społecznościowe, rośnie też rola wizerunku danego polityka, jego oficjalnego życiorysu i ubioru, wyglądu otoczenia, prawidłowego użycia słów kluczy, odpowiedniego tempa mowy, czy wreszcie właściwego wykorzystania technik oddziaływania na wyborców. Wszystkie te elementy w pewnych postaciach przenikają do życia codziennego, stają się jego permanentną częścią i przez to dotyczą zarówno społeczeństwa jako całości, jak i każdej pojedynczej osoby”. (Paweł Rogaliński, op. cit., s. 30).

Paweł Rogaliński, „łącząc wiele dziedzin, (…) przeprowadzając stosowne badania”, stworzył – cytuję autora – analizę wykorzystującą wiedzę z nauk o mediach, marketingu, psychologii polityki, politologii, językoznawstwa, retoryki, historii, socjologii polityki i in. w temacie zarządzania wizerunkiem w komunikacji politycznej. Podczas wyłaniania właściwych dla modelowego polityka elementów niezbędne jest dokładne zapoznanie się z nimi, a następnie przytoczenie licznych faktów politycznych. Te ostatnie wydają się niczym innym jak przejawem procesów związanych z rywalizacją oraz walką o zdobycie popularności i – w rezultacie – władzy”. (Paweł Rogaliński, op. cit., s. 30).

Procesy badane i opisane przez Pawła Rogalińskiego – odwołajmy się ponownie do jego wypowiedzi – „Występują (…) wszędzie tam, gdzie mamy do czynienia z organizowaniem oraz sterowaniem w warunkach społecznych, a więc z „wyścigiem” po upragnioną popularność i władzę. Te fascynujące procesy, oparte na działaniach politycznych, są celowe, mają konfliktowy charakter i dyktowane są ludzkimi interesami. A co najważniejsze – nie były jeszcze w polskiej literaturze badane na tyle, by usunąć lukę w zakresie, który jest zarysowany w niniejszej książce. To holistyczne podejście stało się przyczynkiem do podjęcia tematu utrzymania popularności w komunikacji politycznej”. (Paweł Rogaliński, op. cit., s. 30).

Monografia Pawła Rogalińskiego nie jest książką promującą jakąkolwiek opcję polityczną. Jest dziełem wybitnie naukowym, nowatorskim, co w recenzjach podkreślili m. in. prof. dr hab. Agnieszka Kasińska-Metryka oraz prof. dr hab. Szymon Ossowski z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Prof. dr hab. Agnieszka Kasińska-Metryka:

„Bardzo wysoko oceniam oryginalność monografii oraz jej wkład w naukę. Przeprowadzone badania znakomicie uzupełniają lukę w literaturze przedmiotu, a ponadto stanowią kompendium wiedzy, która może zostać wykorzystana w praktyczny sposób przez aktorów politycznych, doradców, spin doktorów”.

(Cytat z recenzji prof. dr hab. Agnieszki Kasińskiej-Metryki z ostatniej strony okładki)

Prof. dr hab. Szymon Ossowski:

„Na uwagę zasługuje nowatorski charakter wyboru problematyki badawczej, innowacyjne ujęcie omawianego zagadnienia, imponujący materiał źródłowy, stanowiący jej podstawę teoretyczną i faktograficzną, jak również poprawność całego wywodu i przystępny styl narracji”.

 (Cytat z recenzji dra hab. Szymona Ossowskiego z ostatniej strony okładki)

Do nowatorskiego opracowania monografii – odwołajmy się do powyższych jej ocen – Paweł Rogaliński wykorzystał „imponujący materiał źródłowy”: 691 polskich i zagranicznych bibliografii, w tym:

*377 monografii i prac zbiorowych;

*89 artykułów w prasie, magazynach naukowych i popularnonaukowych;

*225 portali internetowych;

*1153 przypisów.

Spośród wyliczonych powyżej opracowań co najmniej połowę stanowią opracowania i artykuły polskich naukowców pracujących w polskich, europejskich i amerykańskich placówkach naukowych. Pozwala to przypuszczać, że w ich badaniach można doszukiwać się wielu spostrzeżeń (odwołań, odniesień) do życia politycznego w Polsce.

Paweł Rogaliński – co podaję dla podkreślenia jego tytanicznej pracy – zamieścił też:

*Wykaz tabel (dziewięciu) m. in. z listami wywiadów jakościowych, częściowo autoryzowanych i nieautoryzowanych, z nazwiskami, wiekiem, płcią, długością pełnienia funkcji przez premierów oraz prezydentów wybranych państw anglosaskich;

*Wykaz rysunków (trzynastu) ilustrujących m. in. popularność języka angielskiego na świecie, techniki bezpośredniego i pośredniego oddziaływania na wyborców, portrety modelowego polityka anglosaskiego płci męskiej i żeńskiej oraz np. rysunki wieców wyborczych lub konwencji politycznych w krajach anglosaskich;

*Aneks. Plansze barwne: (trzydzieści: Plansze A-Z;) z liczącą kilkaset pozycji bibliografią tych plansz oraz z 177 rycinami (zdjęciami) polityków anglosaskich, ilustrującymi m. in. takie obszary działalności politycznej, jak:

I. Zarządzanie wrażeniem w komunikowaniu politycznym polityka popularnego (Plansze A-D);

II. Efekt pierwszego wrażenia (Plansze E-J);

III. Przemowa polityczna (Plansze K-O);

IV. Budowanie więzi emocjonalnej z wyborcami (Plansze Ó-S);

V. Techniki perswazji (Plansze Ś -T);

VI. Nowoczesne formy kontaktu z wyborcami (Plansze U-Z).

W ramach w/w problematyki autor badał szczegółowo m. in.:

Z obszaru: Zarządzanie wrażeniem przez polityka popularnego w komunikowaniu politycznym z wyborcami:

*Zjawisko tworzenia się rodów politycznych i dziedziczenia popularności;

*Wygląd zewnętrzny polityka a komunikacja;

*Fotografie młodych liderów sprzed momentu objęcia przez nich przywódczych ról w omawianych państwach;

*Przykłady polityków skutecznie i nieskuteczniezarządzających komunikacją polityczną;

*Przykłady negatywnych emocji w komunikacji społecznej.

Z obszaru: Efekt pierwszego wrażenia:

*Budowa ciała;

*Wzrost a inne zalety lidera;

*Negatywne elementy twarzy polityka:

*Analiza twarzy polityka;

*Mimika – więcej niż słowa;

*Wykorzystanie biżuterii i ubioru w kreowaniu polityka.

Z obszaru: Przemowa polityczna:

*Budowa pozytywnych stosunków międzynarodowych;*Szacunek wobec mniejszościowych grup wyborców;

*Przykłady umiejętnego wykorzystania gestykulacji;

*Przykłady nieumiejętnego wykorzystania gestykulacji;*Przykłady publiczne i aktywność polityczna poza biurem: *Przykład komunikacji symbolicznej w polityce.

Z obszaru: Budowanie więzi emocjonalnej z wyborcami:

 *Wspieranie najbardziej potrzebujących i pomocspołeczeństwu w czasach kryzysu;

*Szacunek dla innych i osobiste spotkanie z wyborcami;

*Łączenie życia prywatnego z zawodowym, czyli polityk jako „swój chłop”;

*Publiczne ukazywanie uczuć.

Z obszaru: Techniki perswazji:

*Elementy mające wpływ na perswazję i zarządzanie  wrażeniem;

*Słabości liderów ułatwiające konkurentom wykorzystywanie technik ofensywnych.

Z obszaru: Nowoczesne formy kontaktu z wyborcami:

*Media społecznościowe;

*Witryny internetowe, blogosfera i dziennikarstwo  obywatelskie:

*Elementy ułatwiające zarządzanie komunikacją polityczną i budowanie pozytywnego wizerunku;

*Nowa rola partnerów polityków.

Pod każdą ze 177 fotografii, zamieszczonych w Aneksie, Paweł Rogaliński podaje nazwisko (nazwiska) prezentowanych polityków oraz umieszcza komentarz, odwołując się do wyników badań naukowych przez niego przeprowadzonych.

Oto przykłady niektórych, wyszczególnionych powyżej, udokumentowanych rycinami, obszarów działalności politycznej:

„Bush, Blair, Ahern – nazwiska trzech liderów długo popularnych. (Plansza Ć. Przykłady polityków skutecznie zarządzających komunikacją polityczną. Rycina 1.25).

„Margaret Thatcher i Ronald Reagan. Liderzy to przeważnie osoby wpisujące się w pewien kulturowy kanon damskiej i męskiej urody. Ich wizerunek zazwyczaj odpowiada wyobrażeniom elektoratu, jak powinien wyglądać i zachowywać się reprezentant państwa. Związane jest z tym poczucie dumy narodowej z prezencji premiera lub prezydenta”. (Plansza E. Budowa ciała. Rycina 2.1).

„Od lewej: Barack Obama i Enda Kenny. Nawiązanie pozytywnych, prywatnych relacji z przywódcami innych państw sprzyja późniejszemu pozyskaniu sprzymierzeńców i osiąganiu sukcesów na arenie międzynarodowej”. (Plansza K. Budowanie pozytywnych stosunków międzynarodowych. Rycina 3.1).

„Donald Trump wielokrotnie okazywał brak szacunku innym, zarówno werbalnie, jak i niewerbalnie, przez co sam spotykał się z licznymi atakami na swoją osobę. Na nagraniu, które obiegło media w 2017 r., widać jak Trump odepchnął premiera Czarnogóry Dusko Markovica, by móc stanąć w pierwszym rzędzie podczas robienia pamiątkowego zdjęcia ze szczytu NATO. Tego typu zachowania potrafią zniweczyć cały trud mozolnego budowania pozytywnego wizerunku lidera”. (Plansza Ó. Szacunek dla innych i osobiste spotkanie z wyborcami. Rycina 4.2).

Nie podaję powyższych przykładów bez powodu.

Dla polskiego Czytelnika monografia Pawła Rogalińskiego jest znakomitym, naukowym materiałem porównawczym w oparciu o który, uwzględniając „cezury, a więc określone w książce uwarunkowania”, zbadane przez autora, możemy ocenić i skonfrontować polityków polskich z politykami anglosaskimi.

Opisywani w niej i prezentowani na zdjęciach politycy anglosascy oraz wydarzenia i sytuacje polityczne, które ci politycy kreują, kierują myśli, spostrzeżenia, porównania polskiego Czytelnika w stronę polskich polityków, których codziennie możemy widzieć i słyszeć w mediach społecznościowych. Porównania i oceny w tym zakresie pozostawiam Czytelnikom.

Oto dwa przykłady takich odniesień do życia politycznego w Polsce. Przykład pierwszy:

W rozdziale pt. Zarządzanie wrażeniem w komunikowaniu politycznym polityka popularnego, autor cytuje wypowiedź prof. Stefanie Molthagen-Schnoring, ekspertkę w dziedzinie komunikacji i zaufania publicznego, prodziekan na Uniwersity of Applied Sciences (HTW) w Berlinie, która w wywiadzie z Pawłem Rogalińskim przeprowadzonym na potrzeby badań wykorzystanych w niniejszej monografii stwierdziła:

„Przede wszystkim politycy i dziedzina, którą się zajmują, stracili zaufanie publiczne poprzez oderwanie się środowiska politycznego od świata zwykłych ludzi. (…) Większość społeczeństwa nie ma żadnego bezpośredniego kontaktu z politykami. Poza tym w ostatnich latach miało miejsce wiele skandali nagłaśnianych przez media. (…). Społeczeństwo nie wierzy już politykom, jeśli ci ostatni biorą narkotyki lub są oskarżani o molestowanie seksualne. Nawet jeśli ludzie sami nie postępują moralnie, chcieliby, aby inni przyjmowali przyzwoitą postawę w tym względzie. I ostatnia sprawa, ale nie mniej ważna: ludzie są zawiedzeni przede wszystkim dlatego, że obietnice składane podczas kampanii wyborczych nie są dotrzymywane”. (Paweł Rogaliński, op. cit., s. 31,32).

I przykład drugi:

Prezentując wizualizację modelu popularnych polityków anglosaskich, autor – powołując się na opracowanie Matthew d’Ancona – tak charakteryzuje Donalda Trumpa, byłego prezydenta USA i obecnego kandydata na prezydent USA, jednego z najbardziej kontrowersyjnych polityków współczesnego świata:

„Matthew d’Ancona wskazuje, ze Donald Trump jest jednym z nielicznych wyjątków na tle omawianych przywódców, bo choć sam nigdy nie cieszył się wysoką popularnością, to jego obietnice i prowadzona przezeń polityka miały poparcie dużej części elektoratu. I podobnie jak w przypadku kampanii referendalnej brexitu, w której entuzjazm społeczeństwa brytyjskiego wobec opuszczenia struktur Unii Europejskiej nie upadł nawet po wyjściu na jaw faktu, że wiele ze złożonych obietnic było kłamstwami lub zostało złamanych, fenomen postprawdy udowodnił, że paradoksalnie model popularnego polityka może łamać podstawowe zasady i wartości powszechnie uznawane przez dane społeczeństwo”. (Paweł Rogaliński, op. cit., s. 295).

Polskim Czytelnikom – ograniczmy się tylko do Polski po 1989 roku – zainspirowanym książką Pawła Rogalińskiego, gdy uwzględnimy to „wszystko”, co działo się i dzieje się aktualnie w Polsce, Europie i na świecie, potrzebna jest głęboka refleksja nad czasem, w którym żyjemy, który współtworzymy, a który dzieje się „ tu i teraz”.

Monografia Model polityka popularnego w państwach anglosaskich taką refleksję wywołuje, uświadamia nam, że, aby urzeczywistnić wzniosłe oraz piękne idee i hasła współczesnej Polski (ale także Europy i postępowych narodów świata), aby aktywnie uczestniczyć w budowie nowego, demokratycznego ładu społecznego, konieczna jest – niezależnie od naszych orientacji światopoglądowych, społecznych czy politycznych – przyśpieszona edukacja z zakresu historii i współczesności Polski, Europy i świata.

Konieczne jest przyswajanie wiedzy o dorobku ludzkości, o państwach i ludziach, którzy od wieków realizują swoje odwieczne marzenia i dążenia o sprawiedliwości społecznej i budowie lepszego, demokratycznego świata, którego cząstka jest nasz Ojczyzna – Polska.

A taką możliwość zgłębiania nowatorskiej wiedzy o polityce i politykach współczesnego świata daje nam monografia Pawła Rogalińskiego, „pozycja zarówno dla uczestników sceny politycznej, jak i dla wszystkich, którzy chcą się jej krytycznie przyglądać i dokonywać świadomych wyborów”. (Cytat z ostatniej strony okładki).

Do monografii Pawła Rogalińskiego sięgam, szczególnie po awanturach politycznych, kalumniach, zarzutach, oskarżeniach, kłamstwach, którymi niemal codziennie obrzucają się polscy politycy, lekceważąc podstawowe zasady i wartości powszechnie uznawane przez społeczeństwo, a które – w różnym stopniu obiektywizmu – pokazują i komentują nie tylko polskie media społecznościowe.

Fenomen postprawdy, który Paweł Rogaliński zbadał w działaniu polityków anglosaskich, a który w swoich działaniach – jakże często – stosują polscy politycy (którzy i jak – pozostawiam to ocenie Czytelników), wypacza sens uprawiana demokratycznej polityki w życiu publicznym. Zastępowanie prawdy, uczciwości, postępowych idei, obietnic wyborczych, rzetelności i skuteczności działalności politycznej – kłamstwem, cynizmem, tanią sensacją, awanturą, fałszywymi oskarżeniami oraz negowaniem przez polityków wartości głoszonych przez nich w kampanii wyborczej, przy piętrzących się wymaganiach i oczekiwaniach ich elektoratu, są nie przyjęcia przez świadome swych demokratycznych celów społeczeństwo. To bardzo mocno wynika z badań Pawła Rogalińskiego.

Dlatego książki takie jak monografia Pawła Rogalińskiego są nam bardzo potrzebne.

Cezurą moich refleksji o dziele Pawła Rogalińskiego jest m. in. rok 2023.

Nie przypadkowo podaję tę datę – przynajmniej z dwóch powodów.

Po pierwsze:

Wydanie książki Pawła Rogalińskiego w 2023 roku, jej tytuł, treść, naukowe i społeczne przesłanie oraz obecna sytuacja polityczna w Polsce, rodzą wiele przemyśleń i komentarzy wywołanych m. in. refleksją, jakimi politykami są współcześni polscy politycy, jaka jest efektywność ich politycznego działania oraz jaką oceną i wiedzą o nich i skutkach ich działalności dysponują obecnie Polacy – oraz jakimi wartościami kieruje się polski elektorat m. in. podczas wyborów parlamentarnych, prezydenckich czy samorządowych.

Po drugie:

Rok 2023, rok październikowych wyborów w Polsce (15 X 2023 r.), – nie tylko polscy, ale i zagraniczni m. in. badacze historii, politycy, naukowcy, dziennikarze, medioznawcy w wielu publikacjach (np. w opracowaniach naukowych, artykułach, audycjach radiowych i telewizyjnych) – określili rokiem przełomowym dla Polski, odwołując się do przełomowego dla Polski roku 1989: roku upadku Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, kiedy to po 45 latach komunistycznego zniewolenia, 5 czerwca 1989 roku, wskutek masowego poparcia „Solidarności”, utożsamiając się z ideałami i etosem „Solidarności”, polskie społeczeństwo w wolnych wyborach, obaliło w Polsce komunizm, a ówczesna „przewodnia siła narodu” Polska Zjednoczona Partia Robotnicza straciła władzę.

W 2023 roku, po ośmiu latach (2015-2023), w wyborach parlamentarnych, władzę straciła Zjednoczona Prawica (PiS, Suwerenna Polska, Porozumienie /do 2021/, Partia Republikańska /od 2021/).

Sprawowanie rządów przez PiS w latach 2015-2023 spowodowało nie tylko powstrzymanie ewolucji Polski w stronę pełnej demokracji i ograniczenie kontaktów z Unią Europejską i innymi państwami świata, ale – co wielokrotnie podkreślała i na co wskazywała ówczesna opozycja – było w wielu obszarach politycznego, ekonomicznego i społeczno-kulturalnego życia tworzeniem państwa autorytarnego; było w wielu kwestiach powrotem do PRL-u, do łamania praw człowieka, do centralizmu partyjnego, do kierowniczej roli partii oraz kultu jej przywódców.

Taką partią – jeszcze raz odwołuję się do ówczesnej opozycji – stała się partia Prawo i Sprawiedliwości i jej prezes Jarosław Kaczyński.

15 października 2023 roku większość Polaków, uznając wolę narodu za najwyższe obowiązujące nas prawo, kierując się dobrem Ojczyzny i społeczeństwa, jego godnością i honorem, umiłowaniem wolności i niepodległości, pokoju, prawdy, sprawiedliwości społecznej i demokracji, a nie partykularnym interesem partyjnym, odrzucając 8-letni okres rządów Zjednoczonej Prawicy, lokując swoje nadzieje w programie ówczesnej opozycji, los naszej ojczyzny i jej przyszłość powierzyła działaczom demokratycznej opozycji.

Czy – i w jakim zakresie – przedstawione powyżej fakty, miały związek z genezą monografii Pawła Rogalińskiego?

Jaki przekaz i jakie przesłanie Paweł Rogaliński skierował w niej do Polaków?

Odpowiedź i ocenę pozostawiam Czytelnikom.

Od 13 grudnia 2023 roku, Polską rządzą politycy, którzy – zgodnie z ich programem wyborczym – będą szli drogą demokratycznych reform w Polsce; którzy – cytuję ich wypowiedzi – „naprawią to wszystko, co zepsuł PiS”, ukarzą winnych, przywrócą Polsce należne jej miejsce w Unii Europejskie i świecie, zapewnią wszystkim Polakom godność, pokój i dobrobyt.

Zapewnią przestrzeganie konstytucji, praworządność i równość obywateli wobec prawa; poszanowanie praw kobiet i praw mniejszości narodowych, niezawisłość sądów i prokuratury, niezależność mediów społecznościowych, rozwój samorządu terytorialnego: wyeliminują prywatę, partyjny centralizm i jego korupcyjny wpływ na życie polityczne, społeczno-kulturalne ekonomiczne naszej Ojczyzny.

W tym miejscu, w kontekście dzieła Pawła Rogalińskiego oraz aktualnych wydarzeń w Polsce i na świecie, chciałbym odwołać się (jak robię to, czytając książki o historii i przyszłości Polski) do przepowiedni ojca Czesława Klimuszko (1905-1980), franciszkanina, jasnowidza, wizjonera, który w jednej ze swoich słynnych przepowiedniach przepowiedział, że Polska znów jaśnieć będzie wśród narodów świata (jak w latach działalności „Solidarności”) i że Polsce będą się kłaniać narody Europy.

Czy obecny czas – który to już w najnowszej historii Polski po 1989 roku –jest/będzie czasem spełniania się przepowiedni ojca Klimuszki?

W „Zakończeniu” monografii Paweł Rogaliński stwierdził m. in., że – cytuję – „im bliżej politykowi do przedstawionego w publikacji modelu, tym większe szanse polityk ma – przyp. zwo) na dłuższą karierę, a także służbę społeczeństwu, bo tylko tak powinno pojmować się politykę”. (Paweł Rogaliński, op. cit., s.307).

Czy współcześni polscy politycy: – kto?, którzy?, kiedy?, jak? – swoją politykę pojmować będą jako służbę społeczeństwu i odpowiedzialnie zrealizują swoje obietnice i programy wyborcze.

A może autor napisze kolejną, aktualną, nowatorską, innowacyjną i bardzo potrzebną polskiemu społeczeństwu, książkę pod tytułem Model polityka popularnego w Polsce. Gorąco go do tego zachęcam.