Akcenty angielskie: General American, Received Pronunciation, Cockney, Estuary English

0
british-accents-cockney-rp-estuary-english_pawel-rogalinskiAkcent jest czynnikiem, który w krajach anglojęzycznych odgrywa szalenie ważną rolę. W Stanach Zjednoczonych za bardziej kompetentnych uznaje się tych mówców, którzy posługują się powszechnym dialektem amerykańskim w połączeniu ze standardowym akcentem General American (1) (nazywanym również Network American, GenAm, GAm, GA)(2)Co ciekawe, akcent ten jest dalece bardziej konserwatywny od obecnej wymowy brytyjskiej i w przeciwieństwie do tej ostatniej, czerpie całymi garściami z XVII i XVIII-wiecznej mowy angielskiej(3). Co więcej, obecnie widoczna jest swoista amerykanizacja akcentów języka angielskiego na całym świecie (na marginesie należy wspomnieć, że powszechne jest również zapożyczanie słownictwa typowego dla grupy dialektów pod zbiorczą nazwą American English)(4)(5).
W Wielkiej Brytanii powszechnie uznaną wymową, pełniącą rolę standardu, jest rodzina akcentów nazywana Contemporary Received Pronunciation (w skład ogólnie pojętego RP wchodzą głównie: Upper Crust of RP/ Refined RP/ Oxford RP, Conservative RP/  King’s lub Queen’s Speech, Advanced RP/ Oxford English, Mainstream RP/ General RP/ BBC English, Adoptive RP/ Regional RP, Quasi-RP oraz Near-RP) (6). Ponieważ zaś standardowy akcent amerykański wywodzi się z brytyjskiego RP (został zapożyczony w latach dwudziestych XX wieku i połączony z elementami wymowy klasy osób bogatych i dobrze wykształconych, żyjących w północno-wschodniej części Stanów Zjednoczonych) (7), akcenty są omówione razem na zasadzie kontrastu.
Pierwszą, dość istotną różnicą jest fakt, że w akcencie GenAm długość samogłosek nie odgrywa tak ważnej roli, jak w brytyjskim RP, i wpływa na nią raczej tzw. „otoczenie” (obecność innych sąsiednich dźwięków), niźli reguła wymowy sama w sobie. Drugą jest wymowa „krótkiego o” /ɒ/. W brytyjskim standardzie słowa box, job, bother, knowledge lub non-profit brzmią [bɒks], [dʒɒb], [bɒðə], [nɒlɪdʒ] i [nɒn prɒfɪt] (8). W General American dźwięk /ɒ/ zostaje zmieniony w /ɑ:/, w wyniku czego wymowa wspomnianych wyrazów zmienia się następująco: [bɑ:ks], [dʒɑ:b], [bɑ:ðər], [nɑ:lɪdʒ] oraz [nɑ:n prɑ:fɪt] (9). Z drugiej strony, w wielu wyrazach, tam, gdzie w akcencie RP pojawia się /ɑ:/, w GenAm usłyszymy /æ/, np. bath [bɑ:f‖bæf] (10), laugh [lɑ:f‖læf], can’t [kɑ:nt‖kænt], mask [mɑ:sk‖mæsk], advance [ədvɑ:ns‖ədvæns] (11).
Innym aspektem wartym uwagi jest brytyjskie /ɔ:/, które w wersji amerykańskiej brzmi jak /ɔ/, /ɒ:/ lub /ɑ:/. W ten sposób wyrazy takie jak walk, autumn, daughter, author czy thought brzmią: [wɔ:kwɑ:k], [ɔ:təmɑ:təm], [dɔ:tədɑ:tər], [ɔ:θəɑ:θər] i [θɔ:tθɑ:t] (12). Znane, bardzo charakterystyczne, „amerykańskie r”, objawia się nie tylko we wspomnianych powyżej bother, daughter czy author, ale i w wielu innych wyrazach, szczególnie tam, gdzie w akcencie RP pojawiają się „długie” samogłoski lub dźwięk shwa (np. car [kɑ:kɑ:r], start [stɑ:tstɑ:rt], near [nɪənɪr], north [nɔnorθ], force [fɔ:sfɔ:rs], cure [kjʊəkjʊr], nurse [nз:s‖nзrs]) (13). General American zatraca też często różnicę między /ɪ/ a /ə/, np. rabbit [ræbɪtræbət], watches [wɒtʃɪzwɒtʃəz], wanted [wɒntɪdwɑ:ntəd].
Interesująco wygląda również stosunek brytyjskiego dyftongu /əʊ/ do amerykańskiego /o/ w słowach takich jak np. goat [gəʊtgoʊt], joke [dʒəʊkdʒoʊk], know [nəʊnoʊ] (14). W GenAm powszechne jest również pominięcie /j/ (ang. yod-dropping) w słowach takich jak np. reduce, tune, knew, a także częste wymawianie dźwięku /ʃ/ jako /ʒ/, np. version [vз:ʃn‖vз:rʒn], Asia [eɪʃəeɪʒə]. I choć różnic między dwoma akcentami jest jeszcze wiele, te powyższe wydają się być najbardziej prominentne. Warto wspomnieć, że oba akcenty (RP, GenAm) uchodzą w swoich regionach za standardowe (15). Wszelkie odstępstwa od nich są postrzegane jako elementy niestandardowe. O ile jednak GenAm uznawany jest za wymowę stosunkowo „demokratyczną” (nie budzi pejoratywnych skojarzeń z daną grupą społeczną), Received Pronunciation został stworzony w warunkach silnej hierarchizacji drabiny społecznej (16) i stał się ewidentnym, elitarnym akcentem wspierającym fosylizację systemu klasowego w Wielkiej Brytanii (17).
W opozycji do niepopularnego RP, powstało ostatnimi czasy Estuary English (zwane również New London Voice)- połączenie standardu brytyjskiego z regionalnym akcentem londyńskiej klasy robotniczej Cockney (18)Ma ono w sobie cechy obu akcentów, aczkolwiek dobór ich proporcji, ze względu na jego hybrydowy charakter, dopuszcza pewną dozę dowolności (ang. code switching lub code shifting) (19). Estuary English jest postrzegane jako najpoważniejszy, „demokratyczny” konkurent dotychczasowego standardu. Najczęstszymi elementami w nim występującymi są: ciemne /l/, powszechne zwarcie krtaniowe oraz pominięcie /j/ (20). Należy jednak pamiętać, że akcent może ulegać zmianom w zależności od poziomu stresu i sytuacji, w jakiej znajduje się dany mówca.
Buy my e-book „British Accents: Cockney, RP, Estuary English”http://www.przegladdziennikarski.pl/jezyki-obce/english/e-book-british-accents-cockney-rp-estuary-english/


(1) Choć należy podkreślić, że nie jest to monolit i można by go określić jako grupa akcentów.
(2) E. Waniek-Klimczak, Descriptive Grammar, maszynopis, Łódź 2006, Handout 1.
(3) T. Nevalainen, I. Tieken-Boon van Ostade, Standardisation. [w:] R. Hogg, D. Denison (red.), A History of the English Langauage, Cambridge University Press, Cambridge 2006, s. 309.
(4) P. Stockwell, Sociolinguistics: A resource book for students, London and New York 2002, s. 21.
(5) O wyjątkach w tej kwestii i pozycji akcentu Cockney na Wyspach Brytyjskich wspomnę nieco później.
(6) Zob. też: P. Rogaliński, British Accents: Cockney, RP, Estuary English, self-publishing, Łódź 2011, s. 5.
(7) http://www.pbs.org/speak/seatosea/standardamerican/, 20.12.2011
(8) A. Hughes, P. Trudgill, D. Watt, English Accents and Dialects: An Introduction to Social and Regional Varieties of English in the British Isles, Hodder Arnold Education, Chatham 2005, s. 49.
(9) Istnieją też słowa w obu akcentach wymawiane z użyciem /ɑ:/, np. large, start, father.
(10) Przy czym pierwsza w kolejności transkrypcja jest zawsze w wersji RP, druga zaś w GenAm.
(11) http://www.ic.arizona.edu/~lsp/, 22.12.2011
(12) http://www.personal.rdg.ac.uk/~llsroach/phon2/sd10.pdf, 27.12.2011.
(13) J. C. Wells, Accents of English 1: An Introduction, Cambridge University Press, London 1992, s. 123.
(14) J. C. Wells, Accents of English 2: The British Isles, Cambridge University Press, London 1986, s. XIX.
(15) J. C. Wells, Whatever happened to Received Pronunciation? [w:] C. Medina, P. Soto (red.), II Jornadas de Estudios Ingleses, Universidad de Jaén,Jaén 1997, s. 19.
(16) J. Przedlacka, Estuary English and RP: Some Recent Findings, Studia Anglica Posnaniensia, Poznań 2001, nr 36, s. 35.
(17) B. Collins, M. I. Mees, Practical Phonetics and Phonology, Routledge Taylor & Francis Group, London and New York 2008, s. 224.
(18) W. Liwarowski, The use and social significance of Cockney in G. B. Shaw’s ‘Pygmalion’, maszynopis, Łódź 1966, s. 6.
(19) J. Przedlacka, Models and Myth: Updating the (Non)standard Accents [w:] K. Dziubalska-Kołaczyk, J. Przedlacka (red.), English Pronunciation Models: A Changing Scene, Peter Lang,Bern 2005, s. 18.
(20) J. Przedlacka, Early New Estuary English? Its contemporary background [w:] E. Waniek-Klimczak, P. James Melia (red.), Accents and Speech in Teaching English Phonetics and Phonology. EFL Perspective, Peter Lang,Frankfurt am Main 2002, s. 22.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here