Współzależny i integrujący się świat

0

Żyjemy dziś w świecie, który mimo swej różnorodności i wielorakich konfliktów globalizuje się, staje się w coraz większym stopniu współzależny i skazany na współpracę. Nie ma dziś kraju  na  świecie, który pod względem gospodarczym jest całkowicie niezależny. Nawet Stany Zjednoczone, kraj niezwykle bogaty w surowce nie jest w pełni samowystarczalny. Gospodarka amerykańska jest w 100 % zależna od importu m.in. takich surowców jak: boksyty, kryształy kwarcu, ziemie rzadkie czy rubid.

Wymieniłem niektóre tylko minerały, od których gospodarka amerykańska jest zależna od dostaw z zagranicy. Niektóre z krajów dostarczających surowce dla gospodarki Stanów Zjednoczonych postrzegane są jako politycznie niestabilne i które mogą się uciec do embarga motywowanego politycznie, jak było w przypadku dostaw ropy naftowej do USA przez kraje arabskie w czasie wojny na Bliskim Wschodzie w 1973 r. Przez wiele lat było to źródło pewnych obaw w USA. Obecnie Stany Zjednoczone są w zasadzie samowystarczalne jeżeli chodzi o surowce energetyczne, ale nadal szukają powiązań gospodarczych z różnymi regionami na świecie w celu zapewnienia sobie stabilnego, długofalowego rozwoju.

4 lutego 2016 r. Stany Zjednoczone oraz 11 innych państw obszaru Pacyfiku po 7 latach negocjacji podpisało umowę o Partnerstwie Transpacyficznym (TPP). Owe 12 państw ma 40% światowego produktu brutto i liczą w sumie 800 mln mieszkańców. Porozumienie to m.in. poprzez obniżenie taryf celnych w handlu między sygnatariuszami układu ma przyczynić się do rozwoju gospodarczego regionu, tworzenia nowych  miejsc pracy i poprawy konkurencyjności państw TPP. Charakterystyczne, że porozumienie to nie obejmuje dwóch potęg azjatyckich: Chin i Indii. Wielu uważa, że Partnerstwo Transpacyficzne ma na celu osłabienie konkurencyjności  Chin i Indii, Korei Płd. i Indonezji. Szacuje się, że kraje stracą miliardy dolarów w przychodach, pozostając poza TPP.

Stany Zjednoczone już wcześniej związały się w 1992 r. z Kanadą i Meksykiem, Północnoamerykańskim Układem o Wolnym Handlu (NAFTA). Układ ten zliberalizował przepływ towarów między tymi państwami i zapewnia m.in. ochronę własności intelektualnej oraz reguluje rozstrzyganie ewentualnych sporów.

Od połowy 2013 r. toczą się trudne negocjacje między Unią Europejską i Stanami Zjednoczonymi w sprawie Transatlantyckiego Partnerstwa w Dziedzinie Handlu i Inwestycji (TTIP). Porozumienie miałoby objąć 97% handlu artykułami przemysłowymi i rolno-spożywczymi. Handel pozostałymi 3% miałby odbywać się na dotychczasowych zasadach. Dotychczas odbyło się kilkanaście rund negocjacyjnych, które ujawniły poważne różnice zdań między obu stronami. Optymiści przewidują, że w 2016 r. układ o TTIP zostanie podpisany. Realiści są ostrożni w prognozach.

We współczesnym świecie istnieje wiele regionalnych umów integracyjnych o różnym zasięgu. Wymienię tylko niektóre z nich: od 1967 r. działa Stowarzyszenie Narodów Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN). Jest to struktura o charakterze polityczno-społeczno-gospodarczym z siedzibą w Dżakarcie. W 1991 r. powstała strefa wolnego handlu państw Ameryki Łacińskiej pod nazwą „Mercosur”. W 1995 r. państwa tego ugrupowania i Unia Europejska zawarły porozumienie o stworzeniu transkontynentalnej strefy wolnego handlu.

Jak więc z powyższego wynika jesteśmy świadkami postępującej współzależności ekonomicznej współczesnego świata. Procesom integracji sprzyjają m.in. takie czynniki jak wspólne problemy, z którymi borykają się państwa, zbliżony poziom rozwoju gospodarczego, przekonanie, że we współpracy z innymi łatwiej będzie można przyspieszyć rozwój gospodarczy. Nawet bliskie położenie geograficzne w kurczącym się relatywnie świecie nie jest dziś wymogiem porozumień integracyjnych.

Poprzedni artykułTTIP gorsze od ACTA?
Następny artykułUdostępnij! Cała Polska publikuje wyrok Trybunału Konstytucyjnego
Prof. dr hab. Longin Pastusiak (zm. 10 stycznia 2025) - politolog, amerykanista. Ukończył studia na Wydziale Dziennikarskim Uniwersytetu Warszawskiego oraz na Wydziale Spraw Międzynarodowych University of Virginia w Stanach Zjednoczonych. W latach 1963-1993 pracował w Polskim Instytucie Spraw Międzynarodowych. Od 1978 r. profesor nadzwyczajny, a od 1986 r. profesor zwyczajny. W latach 1994-2005 Profesor Uniwersytetu Gdańskiego. W latach 1985 -1988 Prezes Polskiego Towarzystwa Nauk Politycznych. Poseł Ziemi Gdańskiej w Sejmie I, II, III kadencji (1991-2001). Wiceprzewodniczący Komisji Spraw Zagranicznych Sejmu RP oraz przewodniczący stałych delegacji Sejmu i Senatu do Zgromadzenia Parlamentarnego NATO oraz do Zgromadzenia Parlamentarnego Unii Zachodnioeuropejskiej. W latach 2002-2004 wiceprezydent Zgromadzenia Parlamentarnego NATO. W latach 2001-2005 Marszałek Senatu V kadencji. B. profesor w Akademii Finansów oraz w Wyższej Szkole Zarządzania i Prawa w Warszawie, b. profesor w Akademii Finansów i Biznesu Vistula, gdzie był też Dyrektorem Instytutu Spraw Społecznych i Stosunków Międzynarodowych. Prof. Longin Pastusiak wykładał na uczelniach polskich i zagranicznych. Doctor honoris causa uczelni polskich i zagranicznych. Prof. dr hab. Longin Pastusiak to autor ponad 700 publikacji naukowych w tym ponad 90 książek.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj