Współzależny i integrujący się świat

0

Żyjemy dziś w świecie, który mimo swej różnorodności i wielorakich konfliktów globalizuje się, staje się w coraz większym stopniu współzależny i skazany na współpracę. Nie ma dziś kraju  na  świecie, który pod względem gospodarczym jest całkowicie niezależny. Nawet Stany Zjednoczone, kraj niezwykle bogaty w surowce nie jest w pełni samowystarczalny. Gospodarka amerykańska jest w 100 % zależna od importu m.in. takich surowców jak: boksyty, kryształy kwarcu, ziemie rzadkie czy rubid.

Wymieniłem niektóre tylko minerały, od których gospodarka amerykańska jest zależna od dostaw z zagranicy. Niektóre z krajów dostarczających surowce dla gospodarki Stanów Zjednoczonych postrzegane są jako politycznie niestabilne i które mogą się uciec do embarga motywowanego politycznie, jak było w przypadku dostaw ropy naftowej do USA przez kraje arabskie w czasie wojny na Bliskim Wschodzie w 1973 r. Przez wiele lat było to źródło pewnych obaw w USA. Obecnie Stany Zjednoczone są w zasadzie samowystarczalne jeżeli chodzi o surowce energetyczne, ale nadal szukają powiązań gospodarczych z różnymi regionami na świecie w celu zapewnienia sobie stabilnego, długofalowego rozwoju.

4 lutego 2016 r. Stany Zjednoczone oraz 11 innych państw obszaru Pacyfiku po 7 latach negocjacji podpisało umowę o Partnerstwie Transpacyficznym (TPP). Owe 12 państw ma 40% światowego produktu brutto i liczą w sumie 800 mln mieszkańców. Porozumienie to m.in. poprzez obniżenie taryf celnych w handlu między sygnatariuszami układu ma przyczynić się do rozwoju gospodarczego regionu, tworzenia nowych  miejsc pracy i poprawy konkurencyjności państw TPP. Charakterystyczne, że porozumienie to nie obejmuje dwóch potęg azjatyckich: Chin i Indii. Wielu uważa, że Partnerstwo Transpacyficzne ma na celu osłabienie konkurencyjności  Chin i Indii, Korei Płd. i Indonezji. Szacuje się, że kraje stracą miliardy dolarów w przychodach, pozostając poza TPP.

Stany Zjednoczone już wcześniej związały się w 1992 r. z Kanadą i Meksykiem, Północnoamerykańskim Układem o Wolnym Handlu (NAFTA). Układ ten zliberalizował przepływ towarów między tymi państwami i zapewnia m.in. ochronę własności intelektualnej oraz reguluje rozstrzyganie ewentualnych sporów.

Od połowy 2013 r. toczą się trudne negocjacje między Unią Europejską i Stanami Zjednoczonymi w sprawie Transatlantyckiego Partnerstwa w Dziedzinie Handlu i Inwestycji (TTIP). Porozumienie miałoby objąć 97% handlu artykułami przemysłowymi i rolno-spożywczymi. Handel pozostałymi 3% miałby odbywać się na dotychczasowych zasadach. Dotychczas odbyło się kilkanaście rund negocjacyjnych, które ujawniły poważne różnice zdań między obu stronami. Optymiści przewidują, że w 2016 r. układ o TTIP zostanie podpisany. Realiści są ostrożni w prognozach.

We współczesnym świecie istnieje wiele regionalnych umów integracyjnych o różnym zasięgu. Wymienię tylko niektóre z nich: od 1967 r. działa Stowarzyszenie Narodów Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN). Jest to struktura o charakterze polityczno-społeczno-gospodarczym z siedzibą w Dżakarcie. W 1991 r. powstała strefa wolnego handlu państw Ameryki Łacińskiej pod nazwą „Mercosur”. W 1995 r. państwa tego ugrupowania i Unia Europejska zawarły porozumienie o stworzeniu transkontynentalnej strefy wolnego handlu.

Jak więc z powyższego wynika jesteśmy świadkami postępującej współzależności ekonomicznej współczesnego świata. Procesom integracji sprzyjają m.in. takie czynniki jak wspólne problemy, z którymi borykają się państwa, zbliżony poziom rozwoju gospodarczego, przekonanie, że we współpracy z innymi łatwiej będzie można przyspieszyć rozwój gospodarczy. Nawet bliskie położenie geograficzne w kurczącym się relatywnie świecie nie jest dziś wymogiem porozumień integracyjnych.

Poprzedni artykułTTIP gorsze od ACTA?
Następny artykułUdostępnij! Cała Polska publikuje wyrok Trybunału Konstytucyjnego
Longin Pastusiak
Prof. dr hab. Longin Pastusiak - politolog, amerykanista. Ukończył studia na Wydziale Dziennikarskim Uniwersytetu Warszawskiego oraz na Wydziale Spraw Międzynarodowych University of Virginia w Stanach Zjednoczonych. W latach 1963-1993 pracował w Polskim Instytucie Spraw Międzynarodowych. Od 1978 r. profesor nadzwyczajny, a od 1986 r. profesor zwyczajny. W latach 1994-2005 Profesor Uniwersytetu Gdańskiego. W latach 1985 -1988 Prezes Polskiego Towarzystwa Nauk Politycznych. Poseł Ziemi Gdańskiej w Sejmie I, II, III kadencji (1991-2001). Wiceprzewodniczący Komisji Spraw Zagranicznych Sejmu RP oraz przewodniczący stałych delegacji Sejmu i Senatu do Zgromadzenia Parlamentarnego NATO oraz do Zgromadzenia Parlamentarnego Unii zachodnioeuropejskiej W latach 2002-2004 wiceprezydent Zgromadzenia Parlamentarnego NATO. W latach 2001-2005 marszałek Senatu V kadencji. Profesor w Akademii Finansów oraz w Wyższej Szkole Zarządzania i Prawa w Warszawie. Obecnie jest profesorem w Akademii Finansów i Biznesu Vistula, gdzie jest Dyrektorem Instytutu Spraw Społecznych i Stosunków Międzynarodowych. Prof. Longin Pastusiak wykładał na uczelniach polskich i zagranicznych. Doctor honoris causa uczelni polskich i zagranicznych. Prof. dr hab. Longin Pastusiak jest autorem ponad 700 publikacji naukowych w tym ponad 90 książek. W 2015 r ukazały się następujące książki prof. L. Pastusiaka: * Polacy w wojnie o niepodległość Stanów Zjednoczonych, Bellona, Warszawa 2015. * Prezydenci USA w anegdocie. Od Trumana do Obamy, Bellona, Warszawa 2015. * Prezydent dobrych intencji. Polityka zagraniczna Baracka Obamy, Oficyna Wydawnicza “Adam”, Warszawa.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here