Współczesny globalny człowiek naszej planety słabo orientuje się w tym, że od pewnego czasu zbliża się na naszej planecie kryzys głębszy niż występował kiedykolwiek dotąd. Dotyczy to już ponad 8 miliardów ludności, które zasiedlają współcześnie naszą planetę[1]. Wśród nich są liczni, zwłaszcza na jej południowej części, analfabeci oraz ludzie słabo wykształceni, żyjący w nędzy i na pograniczu nędzy. Tymczasem głębszy kryzys intensywnie się zbliża, a nawet można dostrzec jego ważne, współczesne symptomy wskazujące na to, że będzie to zjawisko, które wstrząśnie całą globalną społecznością.
Aby było to zrozumiałe, w największym skrócie przedstawię teraz syntezę dotychczasowych dziejów na naszej planecie i spróbuję wyjaśnić jak doszło do tego, że znaleźliśmy się właśnie obecnie na swoistym „historycznych zakręcie” w dziejach naszego gatunku.
Ludność naszej planety, zanim doszła do współczesnych czasów, przeszła długą i dość skomplikowaną drogę rozwojową. Wszystko zaczęło się od czasu, gdy nasi historyczni poprzednicy, zwłaszcza na północnej półkuli naszej ziemi, musieli ratować swoje współistnienie. Zarówno bowiem klimat tej części naszej planety, jak i współtowarzyszenie naszym przodkom przez wiele gatunków istot żywych tej części globu, uzbrojonych w kły i pazury oraz zabezpieczonych przed tutejszymi mroźnymi klimatami odpowiednim futrem, kreowało wszystkie warunki ku temu, aby we współzawodnictwie z naszymi przodkami pozbawieni zostali przodkowie współczesnego człowieka jakichkolwiek możliwości przetrwania i przeżycia w ówczesnych historycznych okolicznościach[2]. Jeśli naszym przodkom się mimo to udało nie tylko ówcześnie nie tylko przeżyć, ale rozpocząć w tamtej epoce swoistą dominację nad innymi istotami żywymi naszej planety, działo się tak wyłącznie dzięki temu, iż posiadali oni o wiele większy ciężar ich mózgu w stosunku do ciężaru ciała, w porównaniu z innymi mieszańcami wspomnianej części naszej planety. Na tej bowiem podstawie potrafili oni uruchomić działanie mózgu człowieka, który zadecydował o ich wyższości nad wszystkimi istotami żywymi ówczesnych, ale zresztą też obecnych czasów. Nasi przodkowie więc rozpoczęli triumfalny pochód oraz podporządkowanie sobie wszystkich tutejszych istot żywych, ale też zapewnienia sobie dobrej pozycji wyjściowej dla dalszej gatunkowej ewolucji oraz wielkich gatunkowych sukcesów przez nich osiąganych.
Innymi słowy, nasi najdawniejsi przodkowie skutecznie zbudowali same podwaliny naszych gatunkowych sukcesów i stworzyli zarazem podstawę ich głębokiego utrwalenia oraz rozszerzenia na bliższe i dalsze czasy w historii naszego globu. Należy też odnotować, że w budowę tych podwalin sukcesów i dalszego rozwoju opisał wybitny polski uczony prof. Ludwik Krzywicki.
Aby osiągnąć dalszy sukces gatunkowy, przekształcono znaczną ilość swoich dotychczasowych braci i sióstr dość szybko w swoich niewolników, przekształcając ich zarazem w bezwolne narzędzie panującej części rodu ludzkiego. W ten sposób zwłaszcza na europejskim terytorium dzisiejszej Grecji, czy Włoch, następcy ludzi wspólnoty pierwotnej, nie tylko wybudowali piękne miasta o architekturze do dziś dnia podziwianej, ale skutecznie zajęli się rozwojem ludzkiego poznania i przekształcenia swego kształtu, wykorzystując do tego przymioty umysłu człowieka, osiągając w tym zakresie historyczne sukcesy służące do poznania istoty rodzaju ludzkiego i specyficznych właściwości dla niego charakterystycznych. Zwłaszcza na ziemi greckiej, szczególnie w mieście Ateny, rozwinął się wśród ówczesnych tamtejszych właścicieli niewolników ruch umysłowy stanowiący podstawę kształtowania ówczesnego człowieka (dobrze ilustruje to dorobek myślowy takich postaci, jak Platon i Arystoteles). W tej samej Grecji, głównie w mieście Sparta zamieszkali właściciele niewolników, rozwinęli na szeroką skalę orężne umiejętności i zdolności realizacji wojennych podbojów, tworząc w tamtejszym terenie też zalążki współczesnej cywilizacji i kultury całego naszego rodu ludzkiego. Natomiast na terenie Rzymu, też niedaleko greckiej ziemi, powstało i rozwinęło się później mocarstwo w ramach którego nie tylko zbudowano architektoniczne budowle fascynujące do dziś całe społeczeństwo ludzkie, ale stąd wyruszały na podbój nawet dość odległych terytoriów wyćwiczone i dobrze przygotowane do prowadzenia wojennych działań armie, które dokonywały podbojów skutecznych i wielkich.
Na terenie półkuli północnej, w której ze wspólnoty pierwotnej powstało niewolnictwo, legło ono pod ciosami zbuntowanych niewolników i ludów ościennych, co spowodowało zastąpienie przez feudalny ustrój społeczny ustroju dotychczasowego w ramach którego niewolników przekształcono w chłopów feudalnych, a właścicieli niewolników w nową feudalną klasę rządzącą tą częścią ówczesnego świata. W rezultacie powstał nowy ustrój społeczny, w którym, co prawda, nowi feudalni władcy dalej rządzili – tym razem pańszczyźnianym chłopem zastępując niewolników.
Następnie niewolniczy i feudalny epizod dziejów człowieka został skutecznie zastąpiony przez rządy klasy kapitalistów. W przeciwieństwie do ustroju niewolniczego i feudalnego podstawą kreowania ustroju najdłużej funkcjonującego i wywierającego wielki wpływ na dzieje ludzkości aż do dzisiejszych czasów stanowił i stanowi kapitalizm. Dopiero wtedy potencjalne możliwości umysłu ludzkiego zostały szczególnie ujawnione. Stały się one podstawą i bodźcem rozkwitu możliwości ówczesnego człowieka. Nigdy dotąd w dotychczasowej historii człowieka nie wykorzystano walorów umysłu ludzkiego do historycznie bezprecedensowego skoku rozwojowego w zakresie wynalazczości i produkcji przemysłowej. Jeśli we wcześniejszych fazach rozwoju zrealizowanego na północnej półkuli ludność tej części świata w porównaniu z jej częścią południową zyskała pewną wyższość, to przewagę tą zwielokrotniła klasa kapitalistyczna północnej półkuli, a zwłaszcza wyspiarskiej Wielkiej Brytanii. Dotyczyło to też Niemic, Francji, Włoch, Holandii, które wykorzystując gospodarczą przewagę rozwojową półkoli północnej nad południową, podporządkowały sobie cały ówczesny świat kreując kolonie, doprowadzając w efekcie do radykalnej przewagi narodów północy, nad ludami południa oraz przekształcając większość ludzi południa w kolonialną siłę roboczą, wytwarzając zarazem generalną dysproporcję rozwojową. W rezultacie ukształtował się świat, w którym od dłuższego już czasu kapitał Europy Zachodniej, a w późniejszym też okresie jeszcze bardziej Ameryki Północnej, zdominował cały globalny świat. W ten sposób (z wyjątkiem okresu lat 1917 – 1997, w którym na ziemi carów rosyjskich próbowano stworzyć ustrój odmienny od kapitalizmu), ukształtowana została monopolistyczna władza kapitału nad radykalną większością świata i nad większością społeczeństwa. W dużej mierze ukształtowana została też sytuacja, w której klasa kapitalistyczna tej części świata, wykorzystując wstępnie rozwiniętą przez naszych odległych przodków zdolność umysłu ludzkiego do kreowania różnych rozwiązań, podporządkowała sobie prawie cały rodzaj ludzki.
Obecnie w globalnym współczesnym świecie ukształtowały się właściwie trzy struktury ustrojowe: kapitalizmu liberalnego charakteru, kapitalizm autorytarny i swoistego rodzaju krzyżówka socjalistyczno-kapitalistyczna w postaci ustroju chińskiego.
Federacja Rosyjska, choć praktycznie odeszła od ambicji budowania ustroju konkurencyjnego wobec kapitalizmu, faktycznie kontynuuje imperialną radziecką orientację swoich poprzedników i próbuje realizować politykę radykalnego przeciwstawienia się zwłaszcza najbardziej rozwiniętym krajom kapitalistycznym liberalnego charakteru, starając się realizować swoje mocarstwowe zamiary w dużej mierze dzięki olbrzymim zasobom naturalnym, które zapewniają jej silną pozycję gospodarczą, i nie tylko gospodarczą, we współczesnym świecie. Jej aspiracje spowodowały, że na styku Federacji Rosyjskiej i USA, ale po części też innych rozwiniętych krajów kapitalistycznych, doszło ostatnio do intensywnych konfliktów związanych m.in. z napaścią Federacji Rosyjskiej na Ukrainę, co było w istocie próbą umocnienia ze strony Federacji Rosyjskiej swego miejsca w obecnym świecie i równania do potęgi współczesnej USA.
Natomiast ChRL, które nie wykreowała na swoim terenie ustroju kapitalistycznego ani w wersji liberalnej jak USA, ani totalitarnej jak Federacja Rosyjska, tylko ustrój biurokratyczno-kapitalistyczny zasadniczo odmienny zarówno od liberalnego kapitalizmu, jak i autorytarnego kapitalizmu, zawarła sojusz wojskowy i ekonomiczny z Rosyjską Federacją, co spowodowało, że na świecie powstała specyficzna struktura społeczno-gospodarcza. Dzieli się ona nie na część liberalno-kapitalistyczną oraz autorytarno-kapitalistyczną, ale funkcjonuje też w niej jeszcze inna część, która radykalnie odmienna od wymienionych dwóch pozostałych. W ChRL głównie rządzi bowiem biurokracja, ale w przeciwieństwie do biurokracji radzieckiej, pozostaje ona w ścisłym sojuszu i współpracy z odbudowanym kapitałem chińskim. Wspomniany kapitał chiński nie realizuje na terenie ChRL w przeciwieństwie do kapitalizmu liberalnego i autorytarnego maksymalnego zysku i jednostronnej dominacji, ale w znacznym stopniu dzieli się swoim zyskiem zarówno z biurokracją chińską, jak i tutejszymi ludźmi pracy[3]. W ten sposób powstał zupełnie inny ustrój na wielkim półwyspie chińskim i to powstał w dużej mierze przy udziale kapitału północnoamerykańskiego i zachodnioeuropejskiego.
ChRL stało się coraz wyraźniejszym konkurentem USA i to nie tylko konkurentem gospodarczym, ale też po części konkurentem wojskowym i politycznym, m.in. dlatego, że ChRL szybko dobiło do współczesnych państw atomowych. W efekcie tego mimo wielkiej roli USA w przezwyciężeniu marazmu rozwojowego ChRL, chiński partner dotychczasowego wuja Sama, nawiązał bliższe kontakty z kapitalistyczno-totalitarnym partnerem rosyjskim, zwłaszcza w zakresie tworzenia swoistego sojuszu państw posiadających broń atomową. Po napaści Federacji Rosyjskiej na Ukrainę, dotychczasowy sojusz Federacji Rosyjskiej z ChRL spowodował, że władze chińskie mimo poparcia ChRL dla Federacji Rosyjskiej w ograniczony sposób poparło rosyjską agresję na Ukrainę. Jednakże po znacznym załamaniu się wspomnianej rosyjskiej agresji, która miała być kwestią kilku dni i przynieść Federacji Rosyjskiej niezwykłe wzmocnienie na arenie międzynarodowej, ChRL jednoznacznie opowiada się za pokojem rosyjsko-ukraińskim, co nie przeszkadzało jej i nie przeszkadza utrzymywać z Federacją Rosyjską dość dobrych stosunków, a przede wszystkim rozwijać handel, zwłaszcza w zakresie potrzebnych temu krajowi surowców, w tym szczególnie ropy i gazu. W ostatecznym rachunku, kierownictwo ChRL stara się doprowadzić do pokoju pomiędzy Federacją Rosyjską i Ukrainą, ale bez przesadnych swoich działań w tej dziedzinie, które mogłyby spowodowały już nie tylko zerwanie, ale zapewne znaczne pogorszenie stosunków pomiędzy obydwoma krajami to znaczy ChRL i Federacją Rosyjską.
W rezultacie USA i kraje Unii Europejskiej wspomagające Ukrainę w jej walce obronnej przeciw Federacji Rosyjskiej, ukształtowały swoją pozycję po jednej stronie światowych podziałów, a ChRL i Federacja Rosyjska po drugiej stronie. Jednocześnie ChRL prowadzi bardzo intensywną działalność i współpracę gospodarczą z wieloma krajami współczesnego świata, z którymi Federacja Rosyjska jest zarówno w historycznie utrwalonych konfliktach, jak i nowo powstałych. Jednocześnie ChRL mimo sojuszu z Federacją Rosyjską, ma nawiązane dość bliskie kontakty z Ukrainą na której terenie ma realizowane duże przedsięwzięcia w zakresie produkcji i handlu zbożami i innymi produktami rolnymi. W sumie więc można powiedzieć, że sytuacja jest nad wyraz skomplikowana i dynamicznie kształtuje się w sposób nieschematyczny z trudno dającymi się przewidzieć rezultatami przyszłościowymi.
Najogólniej rzecz biorąc we współczesnych licznych i nasilających się konfliktach we współczesnym świecie zaczyna się wyłaniać nowy przyszłościowy porządek układu międzynarodowego. Niezależnie od przeobrażeń dokonanych i dokonujących się w świecie pomiędzy północną i południową półkulą obecnego świata, nastąpiło co prawda w ostatnich dziesięcioleciach pewne, ograniczone wyrównanie poziomu społeczno-gospodarczego rozwoju, ale przezwyciężenie dysproporcji gospodarczej, naukowo-technicznej i wszelakiej innej, występującej pomiędzy północną i południową półkulą, jest nadal bardzo utrudnione. Społeczeństwo globalne ponad 8 miliardowej ludności naszego globu, jeśli chce przeżyć skutecznie XXI wiek i nadal się rozwijać, wspomniana dysproporcja rozwojowa między północą i południem naszej półkuli ziemskiej musi zostać radykalnie zmniejszona.
Takie przedsięwzięcie musi się sprowadzić tylko do jednego – iż ludność półkuli północnej musi w dużym stopniu bezinteresownie sfinansować szybie i radykalne podniesienie poziomu życia ludności na półkuli południowej naszej planety. Jest to wydatek znaczny, jeśli nie ogromny. Jeśli chce się tego dokonać, to nie może to być zrealizowane środkami materialnymi ludzi pracy półkuli północnej. To może być skutecznie zrealizowane tylko środkami pozyskanymi od ludzi klas kapitalistycznych krajów północnej półkuli. Tymczasem nic nie wskazuje, aby bogata ludność północnej półkuli, ale też części Ameryki oraz część ludności należąca do sfer bogatych tej część naszego globu, wykazała jakąkolwiek chęć partycypacji w takim przedsięwzięciu. Uchylanie się od takiej operacji w dłuższym okresie, grozi natomiast nieobliczalnymi generalnymi skutkami dla ludności całego naszego globu. Poziom rozwoju gospodarczego krajów półkuli południowej nieco przybliżył się co prawda do poziomu rozwoju gospodarczego krajów północy w ostatnich dziesięcioleciach. Jednakże taka skala i zakres tego przybliżenie nie rokuje żadnych nadziei, aby temat został szybko rozwiązany. Nie jest też żadnym rozwiązaniem to, że część mieszkańców półkuli południowej emigruje na półkulę północną i próbuje tam znaleźć warunki dla swojej pomyślnej egzystencji. I to egzystencji choćby przybliżonej do wysokiego poziomu życia mieszkańców półkuli północnej naszego globu. Trzeba współcześnie znaleźć ogromne środki materialne, aby zurbanizować w dostatecznym stopniu całą półkulę południową, zbudować potrzebną dla tutejszej ludności strukturę socjalną i oświatową, odrobić zacofanie w dziedzinie komunikacji i dokonać całej prawdziwej rewolucji w dziedzinie funkcjonowania tutejszego społeczeństwa. Nie jest to przy tym zadanie, które można odkładać w czasie. Napięcia już mają skłonności do wybuchania i będą dalej wybuchały stanowiąc wielkie zagrożenie dla funkcjonowania całej globalnej ludności współczesnego świata, funkcjonującej na obu półkulach. Utrzymująca się wspomniana dysproporcja jest zagrożeniem dla ludności całej naszej kuli ziemskiej.
Powszechne obudzenie umysłowe musi nieuchronnie prowadzić do wykreowania całkowicie nowej struktury ludzkiego społeczeństwa obu półkul naszej planety w nadchodzących czasach. Dzisiejsze dysproporcje w zakresie materialnej pomyślności i panowania wąskich elit nad miliardami współmieszkańców naszej planety, muszą stać się wyłącznie źle wspominaną, fatalną tradycją dziejów dotychczasowego rodu ludzkiego naszej planety. Nadchodzi czas, w którym albo się zdobędziemy na wyobraźnię i rozwiniemy się gatunkowo z wyraźną tendencją na powszechną gatunkową pomyślność, albo nawet nie pozostanie dla nas nawet szansa na nasze dotychczasowe ograniczone sukcesy w dalszym rozwoju naszego gatunku.
—
Bibliografia
- Czesław Nosal „Umysł” Encyklopedia Pedagogiczna pod redakcja Wojciecha Pomykało. Wydawnictwo Fundacji Innowacja Warszawa 1997r. str.871 -880
- Ludwk Krzywicki „Dzieła .tomy 1-9” PWN 1957r.
- Bogdan Suchodolski „Kształcenie równoległe” ”Encyklopedia Pedagogiczna „pod redakcją w Wojciecha Pomykało. Wydawnictwo Fundacja Innowacja Warszawa 1997 str. 306-309
- Jan Szczepański „ Środowisko wychowawcze” Encyklopedia Pedagogiczna pod redakcją Wojciecha Pomykało Warszawa 1997 r. 818 -822
- Włodzimierz Szewczuk „Dorosłość. Człowiek dorosły i jego możliwości rozwojowe” Encyklopedia Pedagogiczna pod redakcją Wojciecha Pomykało. Warszawa 1997 r.str.121-128
- Czesław Czapów „Chuligaństwo” Encyklopedia Pedagogiczna pod redakcją Wojciecha Pomykało. Warszawa 1997r.str.72-75
- Tadeusz Kotarbiński „Etyka i pedagogika” Encyklopedia Pedagogiczna pod redakcją Wojciecha Pomykało .Warszawa 1997 r. str199-200
- Aleksander Kamiński „Nagrody i kary” Encyklopedia Pedagogiczna pod redakcją Wojciech Pomykało Warszawa 1997 r.str.405-408
9.Wojciech Pomykało „Człowiek Przyszłości” Oficyna Wydawnicza ASPRA IR Warszawa 2020r.
- Wojciech Pomykało „Wyścig gigantów. Stan i wizja współzawodnictwa CHRL i USA” Oficyna Wydawnicza ASPRA JR Warszawa 2021r.
—
[1]Planeta ziemia dorobiła się w 2022 roku 8 miliardów jej mieszkańców. Ponieważ od tego roku minęło trochę czasu a dynamika przerostu mieszkańców na naszym globie a zwłaszcza na jego południowej półkuli jest dość duża to jej mieszkańców jest już obecnie znacznie więcej.
[2] Por. Ludwik Krzywicki ( 1859-1941) Wybitny uczony marksistowskiej orientacji metodologicznej, w zakresie dorobku naukowego wchodzący w skład najwybitniejszych znawców społeczeństwa ludzkiego okresu wspólnoty pierwotnej. Ludwik Krzywicki „ Wybrane Pisma” Wydawnictwo „Książka i Wiedza”!986 r. Ludwik Krzywicki „Dzieła” Tomy I-9.Państwowe Wydawnictwo Naukowe 1957 r. Oskar Lange. „‘Ludwik Krzywicki –jako teoretyk materializmu historycznego” „Wiedza”1965 r. Tadeusz Kowalik ”Krzywicki” Wydawnictwo „Wiedza Powszechna” 1989 rok.
[3] Wojciech Pomykało „Wyścig gigantów. Stan współzawodnictwa CHRL-USA. Oficyna Wydawnicza ASPRA JR 2020 r.
