Międzynarodowa debata

0
Autor grafiki: Jan Stępień

Jednym z warunków wolności człowieka jest oczyszczenie świadomości z mitów, ze stereotypów. Na marginesie należy sformułować istotne pytanie: dlaczego w wyznaniach chrześcijańskich rozważa się jedynie wolna wolę? Wszak wola człowieka, to rezultat wolnej świadomości, a tego problemu raczej się nie podnosi.

Wracając do wolności, konferencja, której poświęcony jest niniejszy tekst, dotyczyła faktycznej wolności człowieka w państwach demokratycznych, autorytarnych i totalitarnych. Zachodzi bowiem rozbieżność daleko idąca między teorią ustroju a jego realizacją.

Udział w tej debacie wzięli obywatele Niemiec, Hiszpanii, Austrii. Z 15-tu polskich miast przybyli uczestnicy reprezentujący rozmaite ośrodki akademickie. Zaznaczył się wyraźnie międzyśrodowiskowy charakter tej 17-tej konferencji w nałęczowskiej „Ewelinie”, bo wzięli w niej udział filozofowie, prawnicy, dziennikarze, socjolodzy, pedagodzy, artysta malarz, krytyk literacki, pisarz, ksiądz, sędzia, major WP, tłumacz. Od kilkunastu lat „Ewelina” w Nałęczowie jest ośrodkiem współczesnej myśli filozoficznej, a rezultatem debat są książki zbiorowe.

Zebrani zgodnie uznali pogląd Churchilla za błędny w świetle sprawności działań ustrojów autorytarnych, spajających społeczeństwo i przynoszących obywatelom poczucie bezpieczeństwa. Oczywiście ustrój taki nabiera wartość pozytywną dzięki mądremu przywódcy. A więc nie zgodziliśmy się z poglądem Churchilla, że demokracja nie jest wprawdzie doskonałym ustrojem, ale lepszego nie ma. Ograniczenia wolności dochodzą niestety do głosu także w państwach demokratycznych. Zniewolenie bywa dotkliwe gdy przepisy prawne wyrażają zakazy moralne zwycięskiej grupy w wyborach.

W dyskusjach zwracano uwagę na to, że w państwach demokratycznych nieustannie toczy się walka polityczna o władzę, mająca na celu przede wszystkim zwycięstwo a nie dobro ogółu. Gdy wygra wybory opozycja, to wiele przepisów prawnych ostaje zmienionych, co nie przynosi poczucia stabilności, ładu. Właściwie walka nigdy nie ustaje, bo od razu po wyborach partie przygotowują się do kolejnych wyborów.

Warto przypomnieć, że w naszym stuleciu demokracja była niejeden raz używana jako usprawiedliwienie wojen mających na celu wprowadzanie ustroju demokratycznego. Przypomniano także w czasie debat, że w starożytności – a tam odnajduje się korzenie kultury europejskiej – krytykowano ustrój demokratyczny, by przywołać przede wszystkim Sokratesa i Platona. Ceniono w tamtej epoce rządy osób mądrych, czego nie gwarantuje ustrój oparty o wybory, ani też rządząca większość społeczeństwa składająca się z reguły z osób przeciętnych. Ludzie mądrzy, a więc odstający od sposobu myślenia większości i nie zabiegający o poklask rzadko bywają wybierani.

Podkreślano też, że pragnienie wolności nie jest tym samym, co aprobata dla modelu państwa opartego na własności prywatnej. Neoliberalizm ekonomiczny nie jest jedyną możliwą kontrpropozycją wobec polskiej gospodarki lat powojennych, kończąc na 1989 roku.

Poprzedni artykułDziura ozonowa
Następny artykułNajnowsze trendy na rynku pracy
Maria Szyszkowska
Prof. zw. dr hab. Maria Szyszkowska - filozofka, działaczka polityczna i społeczna, nauczycielka akademicka. Ukończyła Wydział Filozofii w Akademii Teologii Katolickiej oraz Wydział Prawa na Uniwersytecie Warszawskim. Habilitowała się na Wydziale Filozoficznym Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Studia prawnicze ukończyła w 1961, a studia filozoficzne w 1962. Tematami jej prac magisterskich były Filozofia prawa Kanta (prawo) oraz Intelligibile według Kanta i Tomasza z Akwinu (filozofia chrześcijańska). W roku akademickim 1989/1990 gościnnie wykładała na wydziale filozoficznym Uniwersytetu w Wiedniu. Od 1992 zaczęła pracować na Uniwersytecie Warszawskim, gdzie została wykładowczynią filozofii współczesnej, filozofii kultury i filozofii prawa. W latach 1993–1997 była członkiem Trybunału Stanu RP, a w 2001 roku została wybrana na senatora RP V kadencji z okręgu warszawskiego; Nominowana w 2005 r. do Pokojowej Nagrody Nobla; W 1999 r. odznaczona Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. Jest prezesem Pacyfistycznego Stowarzyszenia Wolnej Myśli, wiceprzewodniczącą Polskiego Oddziału Stowarzyszenia Kultury Europejskiej z siedzibą w Wenecji (SEC), członkinią honorową stowarzyszenia ATTAC Polska i jednym z założycieli Polskiego Forum Społecznego. W 1992 r. utworzyła Zakład Filozofii Polityki ISP PAN. Opublikowała ponad 30 monografii, ponad 90 prac zbiorowych i kilkaset artykułów. Uformowała filozofię codzienności, filozofię farmacji i wniosła wkład do rozwoju filozofii prawa. Organizuje ogólnopolskie konferencje. Członkini m.in. Związku Literatów Polskich, Polskiego Towarzystwa Filozoficznego, Związku Nauczycielstwa Polskiego oraz Internationale Gesellschaft „System der Philosophie”. Założycielka „Inicjatywy Otwarci”.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here