Książki warte polecenia: „Poradnik Melomana” Waleriana Pawłowskiego, „Łabędź” Sylwii Trojanowskiej, „Trudni sąsiedzi?” (referaty i dyskusje nt. 300 lat polsko-niemieckiego sąsiedztwa)

0

Pierwsze dwie książki dotarły do mnie od mojego „szwagrostwa” Eli i Mirka Górnych ze Szczecina (za co im dziękuję, gdyż nadal z żoną czujemy się związani z tym pięknym miastem, w którym przez wiele, wiele lat mieszkaliśmy, pracowaliśmy i osobiście znaliśmy Maestro Waleriana Pawłowskiego; trzecią w kolejności (o trudnych sąsiadach) podarował nam, piszący od jakiegoś czasu także w PD Bernard Mack, mieszkający po części w Berlinie, po części w Polsce (w mazurskiej miejscowości Kot), chcąc – niezależnie od treści zawartych w tej publikacji – pochwalić się przekładami swej żony Celiny Mack-Kwiatek, znajdującymi się w tej książce (rzeczywiście – bardzo dobre!). Postanowiłem więc o tych książkach napisać, polecając je naszym PT Czytelnikom, gdyż są tego warte. Ale po kolei:

Poradnik Melomana:

Jej autorem jest nieżyjący już od lat Walerian Pawłowski, b. dyrygent Szczecińskiej Filharmonii, dziś znakomicie prowadzonej przez Panią Dorotę Serwę, a przed nią kierowali też m.in. Józef Wiłkomirski i Stefan Marczyk.

Pani Dyrektor Serwie należy też zawdzięczać wydanie tej ZNAKOMITEJ i bardzo ciekawej książki, której opublikowanie m.in. zainicjowała Pani Ludwika Mitkiewicz – przewodnicząca Koła nr 9 Stowarzyszenia Polskich Artystów Muzyków w Szczecinie.

Chwała im za to, gdyż książka Waleriana Pawłowskiego przybliża fantastycznie, nawet laikowi, „czarujący świat dźwięków”; przybliża rozumienie muzyki i zachęca do chodzenia na koncerty muzyki poważnej. A kto dotąd (z Polski) nie był w nowym gmachu Filharmonii im. M. Karłowicza w Szczecinie, musi to koniecznie zrobić. O Szczecinianach tu nie wspominam, gdyż oni z pewnością byli już po wielokroć w tej dynamicznie działającej instytucji muzycznej.

(Każdemu miastu w Polsce takiej życzę)!

Ale wracam do treści książki, do mistrzostwa pióra jej Autora. (Książkę w ogóle chce się wziąć do ręki, gdyż została wydana pięknie, na dobrym papierze, w sztywnej okładce, ze słowniczkiem użytych w niej terminów muzycznych i spisem utworów wymienionych w tekście, ale nade wszystko „bryluje” w niej słowo Autora, dzięki któremu KAŻDY może pokochać i zrozumieć muzykę!).

Dla mnie osobiście ta książka – to „Savoir Vivr”, „Katechizm” wtajemniczenia filharmonicznego!

Pozwala poznać formy muzyki orkiestralnej, jak ona w ogóle powstała, co to jest uwertura i jakie w niej rozgrywają się „osobliwe sprawy”, które wyczarowuje orkiestra?!

Dla mnie Autor był Człowiekiem Renesansu – nie tylko było Go „pełno” we własnej Filharmonii,

ale też dyrygował np. koncertami promenadowymi w Świnoujściu (kiedy nie było jeszcze amfiteatrów w Szczecinie, ani w pasie nadmorskim Wybrzeża Szczecińskiego).

Jego „Junak” (słynny motocykl produkowany w Szczecinie, bardzo często stał też stał przed „moją” księgarnią „Klubową” w Szczecinie, gdyż Walerian Pawłowski był wtedy m.in. czołowym „działaczem” m.in. Szczecińskiego Klubu Bibliofilów oraz współinicjatorem powstania Szczecińskiego Towarzystwa Kultury. Jednak szczególnie kochał operę i mógł o niej mówić bez końca… Szkoda, że nie doczekał się jej powstania w Zamku Książąt Pomorskich.

Talent gawędziarski Autora błyszczy niezwykłą siłą i oczywiście humorem. Jak bardzo? Niech już ocenią sami Czytelnicy!

Ja w każdym razie, jako piszący tę recenzję, biorę pełną odpowiedzialność za to, że zapoznanie się z tą książką nie będzie czasem straconym. Przeciwnie!

—-

(Walerian Pawłowski: Poradnik Melomana, czyli sztuka dygresji Maestro Waleriana, Wydawnictwo „Filharmonia im. Mieczysława Karłowicza w Szczecinie”, s. 189, Szczecin 2020).

-/-

 

„Łabędź” – Sylwii Trojanowskiej

Pisarka (mimo kilku już wydanych powieści), nie jest ani członkinią ZLP, ani Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, ale jest… ambasadorem akcji w Szczecinie „Wiele powodów, by żyć”, mającej na celu promowanie profilaktycznych badań cytologicznych!

Jest też członkinią kapituły „Magnolie biznesu”, nagradzającej wyjątkowe kobiety województwa zachodniopomorskiego!

Przeczytałem z zapartym tchem Jej najnowszą powieść, mówiącą – jak rekomenduje ją edytor książki – o sile rodzinnych więzi, o woli życia, nadziei i miłości, trwających nawet w obliczu okrucieństw wojny.

(Przy czym w tym przypadku nie chodzi o tę, która obecnie trwa w Ukrainie, ale wciąż o drugą wojnę światową! W ogóle o wojny).

Bohaterka książki musi stawić czoła wobec wierności więzom krwi a zakazaną miłością. Czytając tę powieść, odżyły we mnie przeżycia moich rodziców, gdyż stali przed tym samym dylematem.

Bowiem na drodze Anny staje Niemiec, a dziewczyna po każdym spotkaniu z nim czuje się tak, jakby zdradzała rodzinę (zwłaszcza ojca, przywiązanego wyłącznie do polskich wartości narodowych); natomiast jej ukochany wie, że naziści zabiliby go, gdyby na jaw wyszła jego relacja z Polką.

W latach, w których toczy się akcja powieści, było to potępiane z jednej i z drugiej strony!

Jeszcze do dziś problem małżeństw mieszanych nie jest do końca prawnie uregulowany. Tym ważniejsza jest książka pani Sylwii Trojanowskiej. Gorąco polecam jej powieść, która (by określić ją jednym zdaniem) – jest porywającą historią zakazanej miłości Polki i Niemca!

Sylwia Trojanowska zadebiutowała w 2015r. powieścią „Szkoła latania” i od tamtej pory wydała dziesięć innych książek; jest także autorką sztuk teatralnych.

….

(Sylwia Trojanowska: Łabędź, Wydawnictwo „Marginesy”, s. 350, Warszawa 2022)

-/-

Trudni sąsiedzi?

Książka wydana przez Verlag für Berlin-Brandenburg (Wydawnictwo Berlin-Brandenburg) nie jest książką nową, gdyż ukazała się w 2007 roku, ale bardzo ważną, bo „obejmującą” trudne polsko-niemieckie sąsiedztwo w minionych 300 latach. Dlatego WAŻNĄ, gdyż oba nasze kraje mają przecież wspólne duchowe i materialne dziedzictwo, na bazie którego została (z udziałem Francji i wielu innych krajów, będących dziś członkami UE) zbudowana dzisiejsza Europa.

A ponieważ ostatnio pojawiają się w Polsce dość liczne dyskusje wokół Unii Europejskiej, (która tę Europę symbolizuje, w tym także wokół Niemiec), nie wchodząc w meritum tego sporu, pozwalam sobie PT Czytelnikom przypomnieć o książce (na pewno można ją jeszcze nabyć w księgarniach internetowych, albo znaleźć w bibliotekach naukowych i w Bibliotece Narodowej), która pozwala na „głębsze” zrozumienie wielu narosłych zagadnień dotyczących sąsiedztwa Polski i Niemiec. Cenne, że została wydana w dwu językach: polskim i niemieckim.

W części polskiej interesującą dyskusję poprzedzają dwa referaty:

Prof. Wolfganga Michalki (o polsko-niemieckich stosunkach w XIX i XX wieku) oraz

Prof. Güntera Wollsteina (o braterstwie i nienawiści między Polakami a Niemcami w XIX wieku)!

Treść obu – mimo upływu lat – pozostają aktualne!

Demaskują rzeczywistość narzuconej Polakom przez Niemców w analizowanych ostatnich 300 latach „wynaradawiającej polityki germanizacyjnej”.

Krytykują też kulturową arogancję i zarozumiałość Niemców w tym czasie! (Zwłaszcza wtedy, gdy Polska dla wielu Niemców stała się li tylko „Krajem Nadwiślańskim”).

Innymi słowy – można w książce znaleźć przyczyny, które doprowadziły do napaści Niemiec na Polskę we wrześniu 1939 roku.

Jednocześnie autorzy przypominają czasy, kiedy pomiędzy naszymi krajami panowały w miarę „dobrosąsiedzkie” stosunki, do których powinnyśmy dziś nawiązywać, budując współczesne relacje polsko-niemieckie.

Warto moim zdaniem poznać w tym zakresie punkt widzenia niemieckiej wiedzy historycznej, co jest możliwe także poprzez bardzo dobrze rozwiniętą w książce bibliografię i przypisy.

Szczególnie warto zwrócić też zwrócić uwagę na streszczoną w książce (po polsku) dyskusję nad oboma referatami wspomnianymi przeze mnie na wstępie.

….

Trudni sąsiedzi? 300 lat polsko-niemieckiego sąsiedztwa, cz.2, Verlag für Berlin-Brandenburg, s. 356, Berlin 2007

Poprzedni artykułPociąg do Monte Carlo i hazard na Dzikim Zachodzie. Pięć faktów o pierwszych kasynach na świecie
Następny artykułWitold Pilecki – bezinteresowna służba Polsce
Karol Czejarek
Karol Czejarek, doktor nauk humanistycznych w zakresie literaturoznawstwa; magister filologii germańskiej, tłumacz przysięgły z języka niemieckiego; członek Związku Literatów Polskich; profesor nadzwyczajny b. Akademii Humanistycznej im. A. Gieysztora, wieloletni adiunkt - kierownik po. Zakładu Kulturoznawstwa Stosowanego w Instytucie Lingwistyki Stosowanej Uniwersytetu Warszawskiego; nauczyciel mianowany j. niemieckiego w szkołach średnich; przedstawiciel stowarzyszenia „ost-west-forum Gut Goedelitz” w Warszawie. Inicjator i redaktor (wspólnie m.in. z Tomaszem Pszczółkowskim), Biografii polsko-niemieckich pt. „Historia pamięcią pisana”, „Polska między Niemcami a Rosją” oraz Redaktor „Dzieł zebranych Hansa Hellmuta Kirsta”. Autor książek: „Nazizm, wojna i III Rzesza w powieściach Hansa Hellmuta Kirsta”, monografii o Annie Seghers, antologii niemieckich pisarzy wojennych pt. „Sonata wiosenna”, gramatyki niemieckiej „Dla ciebie” (wspólnie z Joanną Słocińską), oraz spolszczenia (z synem Hubertem) „Collins German Grammar” i „Collins Verb Tables” (przy współudziale Ewy Piotrkiewicz-Karmowskiej). Współautor publikacji „Polen – Land und Leute” oraz albumów „Polska” i „Szczecin”. Członek Komitetu Naukowego Międzynarodowej Konferencji nt. „Praw człowieka” w Sejmie RP Przełożył z j. niemieckiego m.in. Georga Heyma, Guentera Kunerta, Hansa Hellmuta Kirsta, Hansa Walldorfa, Christy Grasmeyer, Heinera Muellera. Wykładał m.in. Historię literatury niemieckiej, Metody nauczania j. obcych, Problematyka UE i Globalizacji oraz prowadził ćwiczenia m.in. ze sztuki tłumaczenia i znajomości praktycznej j. niemieckiego. Również (na UW, jak i AH w Pułtusku) – seminarium magisterskie. Autor licznych artykułów i recenzji; aktualnie zastępca red. nacz. Przeglądu Dziennikarskiego. Przed rokiem 1990 – m.in. kierownik księgarni, sekretarz Szczecińskiego Towarzystwa Kultury, dyr. Wydziału Kultury PWRN w Szczecinie; dyrektor Centralnego Ośrodka Metodyki Upowszechniania Kultury, dyr. Departamentu plastyki w Ministerstwie Kultury i Sztuki, dyr. Wydziału Kultury Urzędu m.st. Warszawy i Dyr. dep. Książki MKiS.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here