Konferencja jałtańska – jak było naprawdę

0

Pogląd, że Jałta oddała Europę Środkowo-Wschodnią pod wpływy Związku Radzieckiego, powielany jest od kilkudziesięciu lat. Zrodził się on w Stanach Zjednoczonych w pierwszych latach po II wojnie światowej. Wtedy to republikanie, chcąc wyjaśnić dominację radziecką w Europie Środkowo-Wschodniej, oskarżyli demokratów, a konkretnie Roosevelta i pośrednio Churchilla, że ulegli Stalinowi i zgodzili się na zainstalowanie reżimów proradzieckich w krajach Europy Środkowo-Wschodniej, kiedy zostaną one wyzwolone spod okupacji niemieckiej. Ta teza została podchwycona przez polski rząd emigracyjny i środowiska emigracyjne.

Przypomnę, że konferencja jałtańska odbyła się w dniach 4-11 lutego 1945 r. W Jałcie nie było wspólnego zapisu przebiegu konferencji. Trzy delegacje prowadziły, każde dla siebie, stenograficzne zapisy rozmów i dyskusji. Najpierw swoje zapisy opublikowali Amerykanie w 1955 r., później Anglicy i na końcu Rosjanie.

Są to opasłe tomy. Pracując w Polskim Instytucie Spraw Międzynarodowych przez prawie dwa lata dokładnie przeanalizowałem i porównywałem te stenogramy i nigdzie nie znalazłem potwierdzenia tezy, że Roosevelt i Churchill wyrazili zgodę na oddanie krajów Europy Środkowo-Wschodniej pod dominację ZSRR.

W Jałcie natomiast przyjęto „Deklarację o wyzwolonej Europie”, które przewidywała, że trzy mocarstwa będą uzgadniały wspólną politykę „przy rozwiązywaniu politycznych i gospodarczych zagadnień wyzwolonej Europy”. Dokument ten zapowiadał po wyzwoleniu tych krajów spod faszyzmu ukonstytuowanie rządów demokratycznych „możliwie najrychlej w drodze wolnych wyborów”.

Jeśli jednak nie Jałta, to kto podzielił Europę? Europę podzieliła Armia Czerwona. W tych krajach, które wyzwolone zostały spod okupacji niemieckiej przez Armię Czerwoną, zainstalowano rządy proradzieckie. Najlepszym tego dowodem jest Austria, w połowie wyzwolona przez armię radziecką i w połowie przez amerykańską. Dlatego Austria do 1955 r. była podzielona politycznie.

Słuszna więc jest teza, że to nie decyzje w Jałcie, ale nie wykonanie jałtańskiej „Deklaracji o wyzwolonej Europie” przez ZSRR podporządkowało kraje Europy Środkowo-Wschodniej Związkowi Radzieckiemu. Zachód bezskutecznie wypominał Rosjanom w okresie zimnej wojny, że nie wywiązali się ze swych zobowiązań zawartych w „Deklaracji o wyzwolonej Europie”.

Poprzedni artykułMichelle Obama – najbardziej lubiana żona prezydenta USA
Następny artykułInteresy a czynniki sentymentalne w stosunkach międzynarodowych
Longin Pastusiak
Prof. dr hab. Longin Pastusiak - politolog, amerykanista. Ukończył studia na Wydziale Dziennikarskim Uniwersytetu Warszawskiego oraz na Wydziale Spraw Międzynarodowych University of Virginia w Stanach Zjednoczonych. W latach 1963-1993 pracował w Polskim Instytucie Spraw Międzynarodowych. Od 1978 r. profesor nadzwyczajny, a od 1986 r. profesor zwyczajny. W latach 1994-2005 Profesor Uniwersytetu Gdańskiego. W latach 1985 -1988 Prezes Polskiego Towarzystwa Nauk Politycznych. Poseł Ziemi Gdańskiej w Sejmie I, II, III kadencji (1991-2001). Wiceprzewodniczący Komisji Spraw Zagranicznych Sejmu RP oraz przewodniczący stałych delegacji Sejmu i Senatu do Zgromadzenia Parlamentarnego NATO oraz do Zgromadzenia Parlamentarnego Unii zachodnioeuropejskiej W latach 2002-2004 wiceprezydent Zgromadzenia Parlamentarnego NATO. W latach 2001-2005 marszałek Senatu V kadencji. Profesor w Akademii Finansów oraz w Wyższej Szkole Zarządzania i Prawa w Warszawie. Obecnie jest profesorem w Akademii Finansów i Biznesu Vistula, gdzie jest Dyrektorem Instytutu Spraw Społecznych i Stosunków Międzynarodowych. Prof. Longin Pastusiak wykładał na uczelniach polskich i zagranicznych. Doctor honoris causa uczelni polskich i zagranicznych. Prof. dr hab. Longin Pastusiak jest autorem ponad 700 publikacji naukowych w tym ponad 90 książek. W 2015 r ukazały się następujące książki prof. L. Pastusiaka: * Polacy w wojnie o niepodległość Stanów Zjednoczonych, Bellona, Warszawa 2015. * Prezydenci USA w anegdocie. Od Trumana do Obamy, Bellona, Warszawa 2015. * Prezydent dobrych intencji. Polityka zagraniczna Baracka Obamy, Oficyna Wydawnicza “Adam”, Warszawa.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here