Intonacja jest niewerbalnym elementem mowy, sprytnie wykorzystywanym przez krasomówców do tworzenia skuteczniejszego przekazu. Lista czynników wpływających na nią jest jednak długa, np.
Na ton modalny mają wpływ emocje. Osoba, która jest przygnębiona bądź zdezorientowana zazwyczaj używa niższego tonu. Ekscytacja i radość są często okazywane przy użyciu wyższego tonu. I tak rozsierdzona osoba używać będzie niższego tonu, ale już nieco inny rodzaj irytacji może mieć swój wyraz w wyższym tonie. Ludzie mają również zwyczaj, aby niższym tonem okazywać emocje międzyludzkie, natomiast wyższym mówić do dzieci (1)
Należy też dodać, że przekazywanie faktów i informacji ogranicza spektrum tonów, a opisywanie i wyrażanie emocji – poszerza je. Poza tym stres może również wpływać na radykalną zmianę intonacji(2)(podkreślanie niektórych słów może oznaczać zdenerwowanie, ale przekazywanie treści emocjonalnej w sposób monotonny sprawia wrażenie, że dana osoba jest zdesperowana lub owładnięta skrajnym uczuciem).
W jaki sposób intonacja wpływa na atrakcyjność przekazu? Niewielki zakres natężenia i tonacji powoduje, że postrzegamy daną osobę jako nudną, nieasertywną i mało wiarygodną. Przy odpowiedniej minimalizacji nosowości i monotonii, mówca zaczyna sprawiać wrażenie osoby ekstrawertycznej i ożywionej. Należy jednak pamiętać, iż nadmiernie podniesiony głos kojarzy się ze zbytnią agresją. Wiedzę o brzmieniu głosu można również bardzo efektywnie wykorzystywać podczas trików perswazyjnych (np.Jestem przekonany, że firma Jastrząb pozostanie liderem na rynku paliw [głośno], czy może ktoś sądzi inaczej?[cicho]). Ciekawym zabiegiem jest też tzw. przeciąganie samogłosek, które ma zastąpić wzmacnianie siły głosu (np. Napoje firmy Halina są nie tylko najsmaczniejsze, ale i prawdopodobnie naaajtaaańsze na rynku)(3).
[1] H. B. Fisher, Improving Voice and Articulation, Houghton Mifflin Co, Boston 1975, s. 155.
[2] M. Karpiński, Struktura i intonacja polskiego dialogu zadaniowego, Wydawnictwo UAM, Poznań 2006, s. 25.
[3] G. Beck, Zakazana retoryka…, op. cit., s. 133.
Ciekawe… Trzeba będzie wypróbować na najbliższych:)