Dwie książki, które polecam na wakacyjne wieczory

0

Pierwsza: o JERZYM ROBERCIE NOWAKU – „Świadectwa”, druga: KACPRA POBŁOCKIEGO – „Chamstwo”

„Świadectwa” o Jerzym Robercie Nowaku ukazały się pod redakcją naukową Anny Tyrpy z Polskiej Akademii Nauk, Jana Wawrzyńczyka (z Uniwersytetu Warszawskiego) i Jadwigi Wronicz (również z PAN). Książkę otrzymałem od prof. Wawrzyńczyka, z karteczką „napisz o niej”. Nie musiał mnie do tego namawiać, gdyż i tak bym o tej niezwykłej publikacji napisał.

Kim jest Jubilat? Doktorem habilitowanym z zakresu historii. Autorem 82 książek i ponad tysiąca publikacji prasowych. Polskim znawcą węgierskiej historii, literatury i kultury – kraju, o którym ostatnio wiele w Polsce i w Europie się mówi. Ponadto opublikował książkę (50 tys. nakładu) o najnowszej historii Hiszpanii oraz – za co też będę zawsze Go chwalił – za wybór myśli C. Norwida „Gorzki to chleb jest polskość” i wybór pism gen. Ignacego Prądzyńskiego.

Wielkie wrażenie zrobiła na mnie Jego praca pt. ”Węgry. Burzliwe lata 1953-1956” (o powstaniu węgierskim) oraz wybór „Pamiętników” księcia F. Rakoczego.

Można się dzisiaj spierać, czy Jerzy Robert Nowak miał rację, oceniając swego czasu Polskę, jako „marudera przemian” w tzw. bloku państw byłego „realnego socjalizmu”, ale godzi się przypomnieć, iż był Profesor (i pozostanie) rzecznikiem interesów warstw średnich, zwłaszcza przedsiębiorczości środowisk inteligenckich. W Jego dorobu na zawsze pozostanie praca „Spory o historię i współczesność” (wydany w roku 2000 ponad 650 stronnicowy wybór dorobku publicystycznego Jerzego Roberta Nowaka, jak i „Czarna legenda dziejów Polski”, otwierająca dyskusję na temat dziejów Polski od czasów najdawniejszych po czasy najnowsze).

Szerzej o dorobku Profesora można się dowiedzieć z rzeczowej „Noty biograficznej Autora” zaprezentowanej na wstępie książki od Wydawcy, którym jest (o czym będzie szerzej w stopce) Wydawnictwo „Wektory”. We wstępnej części książki znajduje się ponadto: Wybór publikacji Profesora, w tym także hasła encyklopedyczne i biogramy oraz audycje radiowo-telewizyjne.

Zatem kogo interesuje „polityka” i to, co w Polsce się działo na szczeblu władzy i w tzw. społeczeństwie w trakcie naszej transformacji, niech zajrzy do stanowiska w tych sprawach badacza, któremu książka została dedykowana, tym bardziej, iż znajdzie w niej także przemyślenia naukowe wielu innych autorów. Są wśród nich (ze swoimi, zupełnie samodzielnymi tematami, niezwiązanymi z prof. Nowakiem – m.in. Jan Bodakowski (O koncepcji Romana Rybarskiego odnośnie „narodowej” gospodarki wolnorynkowej); Wojciech Jasiakiewicz (Obraz Polki w wybranych brytyjskich i polskich tekstach literackich), Tadeusz Marczak (Współczesny Zachód w obliczu islamizacji)). Jest także wspomniany już Jan Wawrzyńczyk (ukazujący Jerzego Roberta Nowaka i jego „Hipersłownik języka polskiego”) czy Katarzyna Wojan (Leksykograficzne spotkania „dwóch bratanków”: języka węgierskiego z polskim – na podstawie danych bibliograficznych).

Pomijam w tej recenzji zagadnienie stosunków polsko-żydowskich (którymi też zajmował się prof. Nowak), nie chcąc zajmować w tej kwestii stanowiska. Lecz, jakie padają w tej kwestii argumenty – na pewno warto wiedzieć, żeby skonfrontować je z własną wiedzą i przekonaniami. Ostrzegam jednak, że nie jest to książka łatwa w czytaniu, o nie! Ale by wiedzieć, czym zajmował się Profesor – trzeba tę publikację poznać.

„O Jerzym Robercie Nowaku: Świadectwa”, Edytor: Józef Białek, Redakcja naukowa: Anna Tyrpa, Jan Wawrzyńczyk, Jadwiga Wronicz, Redakcja: Zbigniew Nowicki, Korekta: Anna Zielińska, Projekt okładki: Wojciech Trojanowski, s. 646, br., Wydawnictwo „Wektory”, Wrocław 2021

-/-

Drugą dziś polecaną przeze mnie książką jest

CHAMSTWO!

To książka – nawet zdaniem samego Autora – bardzo osobista!

To historia Mikołaja Beydy, któremu obcięto nos i uszy za to, że nie chciał poślubić kobiety, której nie kochał;

to „historia” Marianny Chalerzanki, dworskiej służącej, która podłożyła ogień pod dwór swojej pani, bo ta niemiłosiernie ją biła.

To wreszcie historia Karola Jóźwika, sieroty, który jako starzec przygarnia do siebie dworskiego sługę Filipa i przyjaźni się z nim, mimo że Filip całe życie spędził na garbowaniu chłopskich pleców.

„Chamstwo” to książka o przemocy! O dylemacie – czy sprzeciwić się, czy ważniejsze jest, aby samemu unikać w życiu nieprzyjemności?!

Autor (rocznik 1980) jest antropologiem społecznym i historycznym, absolwentem Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego w Budapeszcie, University College w Utrechcie oraz stypendystą Uniwersytetu Miejskiego w Nowym Jorku. Posiada tytuł naukowy doktora habilitowanego. A zatem jest człowiekiem, przed którym dalsza kariera stoi szeroko otworem, choć już posiada (niezależnie od tej książki) poważne sukcesy, m.in. Nagrodę „Economicus” dla najlepszej polskiej książki ekonomicznej roku.

(Obecny tytuł jest osiągalny w sprzedaży również w formie E-BOOKA).

I jeszcze jedno, dość osobliwe zdanie: „Chamstwo” jest książką o tych, którym – jak to określił prof. Roch Sulima – „słoma wciąż wyłazi z butów”!

Książka jest bardzo ładnie wydana: na papierze Lux Cream, z białą i czerwoną wstążeczką (stanowiące zakładkę). Czyta się z wielkim zainteresowaniem, choć nie jednym tchem.

Na jej motto autor wybrał wiersz Anny Świrszczyńskiej „Chłopka”:

„Dźwiga na plecach/dom, ogród, pole/ krowy, świnie, cielęta, dzieci./

Jej grzbiet dziwi się,/że nie pęknie./Jej ręce dziwią się,/że nie odpadną./Ona się nie dziwi./

Podpiera ją jak krwawy kij/umarła harowaczka/jej umarłej matki./Prababkę bili batem./

Ten bat/błyszczy nad nią w chmurze/zamiast słońca./

Autor zadedykował swą książkę : „ Dla Julii Iwanowicz, Aldony Bulińskiej oraz Ewy Pobłockiej – kobiet,

które nauczyły mnie słuchać i mówić”. Zazdroszczę IM TAKIEGO UPAMIĘTNIENIA!

Kacper Pobłocki: CHAMSTWO, s. 383, twarda (bardzo staranna) oprawa, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2021; książka zawiera wspaniale rozwinięte przypisy; a tytuły jej części: Ludzie bez twarzy, Patriarchat, Bezpaństwo, Realizm magiczny, mówią także wiele o jej treści. Goraco polecam tę NIEZWYKŁĄ publikację, a nade wszystko zapoznanie się z nią!

P.S. Jeżeli Państwo byliby zainteresowani kontaktem z autorem, można skontaktować się poprzez opiekunkę Jego książki: Magdalena Jobko: magda.jobko[małpa ]czarne.com.pl

Poprzedni artykułJestem Dyrektorem Wydziału Kultury m. st. Warszawy! Autobiografia Karola Czejarka, cz. 13
Następny artykułStosunki polsko-czechosłowackie po konferencji w Monachium. Współpraca wywiadowcza i utworzenie Legionów Czeskiego i Słowackiego w Polsce
Karol Czejarek
Karol Czejarek, doktor nauk humanistycznych w zakresie literaturoznawstwa; magister filologii germańskiej, tłumacz przysięgły z języka niemieckiego; członek Związku Literatów Polskich; profesor nadzwyczajny b. Akademii Humanistycznej im. A. Gieysztora, wieloletni adiunkt - kierownik po. Zakładu Kulturoznawstwa Stosowanego w Instytucie Lingwistyki Stosowanej Uniwersytetu Warszawskiego; nauczyciel mianowany j. niemieckiego w szkołach średnich; przedstawiciel stowarzyszenia „ost-west-forum Gut Goedelitz” w Warszawie. Inicjator i redaktor (wspólnie m.in. z Tomaszem Pszczółkowskim), Biografii polsko-niemieckich pt. „Historia pamięcią pisana”, „Polska między Niemcami a Rosją” oraz Redaktor „Dzieł zebranych Hansa Hellmuta Kirsta”. Autor książek: „Nazizm, wojna i III Rzesza w powieściach Hansa Hellmuta Kirsta”, monografii o Annie Seghers, antologii niemieckich pisarzy wojennych pt. „Sonata wiosenna”, gramatyki niemieckiej „Dla ciebie” (wspólnie z Joanną Słocińską), oraz spolszczenia (z synem Hubertem) „Collins German Grammar” i „Collins Verb Tables” (przy współudziale Ewy Piotrkiewicz-Karmowskiej). Współautor publikacji „Polen – Land und Leute” oraz albumów „Polska” i „Szczecin”. Członek Komitetu Naukowego Międzynarodowej Konferencji nt. „Praw człowieka” w Sejmie RP Przełożył z j. niemieckiego m.in. Georga Heyma, Guentera Kunerta, Hansa Hellmuta Kirsta, Hansa Walldorfa, Christy Grasmeyer, Heinera Muellera. Wykładał m.in. Historię literatury niemieckiej, Metody nauczania j. obcych, Problematyka UE i Globalizacji oraz prowadził ćwiczenia m.in. ze sztuki tłumaczenia i znajomości praktycznej j. niemieckiego. Również (na UW, jak i AH w Pułtusku) – seminarium magisterskie. Autor licznych artykułów i recenzji; aktualnie zastępca red. nacz. Przeglądu Dziennikarskiego. Przed rokiem 1990 – m.in. kierownik księgarni, sekretarz Szczecińskiego Towarzystwa Kultury, dyr. Wydziału Kultury PWRN w Szczecinie; dyrektor Centralnego Ośrodka Metodyki Upowszechniania Kultury, dyr. Departamentu plastyki w Ministerstwie Kultury i Sztuki, dyr. Wydziału Kultury Urzędu m.st. Warszawy i Dyr. dep. Książki MKiS.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here