Co mogą oznaczać cyfry „08/15” u Hansa Hellmuta Kirsta?

1
912

Co mogą oznaczać cyfry „08/15” u Hansa Hellmuta Kirsta? Zapytał mnie o to jeden z PT Czytelników „Przeglądu Dziennikarskiego”. Odpowiadam na Jego mail, mając na to zgodę red. nacz. „Przeglądu” Pawła Rogalińskiego. Odpowiedź nie jest jednoznaczna, a tylko moją interpretacją.

Cykl powieściowy „08/15”, jak i cała twórczość Kirsta wymyka się bowiem szablonowym ocenom. Same cyfry mogą oznaczać numer (prawdziwy lub nieprawdziwy) jednostki wojskowej, w której służył autor. Mogą być też numerem karabinu, którego używał, ale mogą też być rzeczą zupełnie przypadkową, aby uatrakcyjnić tytuły poszczególnych powieści, pojawiające się po tych cyfrach: „W partii”, „W koszarach”, „Na wojnie”, „Walczy do końca” i „Dzisiaj”.

Prawdą jest, że powiedzenie „08/15” weszło do obiegowego współczesnego słownictwa niemieckiego. Pewna gospodyni, u której byłem kiedyś na kolacji – chwaląc ją – za pięknie przygotowany stół, odpowiedziała mi, – że to nic takiego, ot po prostu takie „null-acht-fuenfzehn” (08/15). Nie wiedziała oczywiście nic o tym cyklu powieściowym, ani o Kirście, ani że ja interesuję się tym autorem.

Tymczasem Kirst był pisarzem masowym (w jak najlepszym rozumieniu tego słowa, to znaczy popularnym, ale o wyraźnym merytorycznym znaczeniu – aby już nigdy nie powtórzyło się to, co niemieckich nazistów skłoniło do zbrodni, eksterminacji „podludzi”, do których zaliczono: przeciwników reżimu, chorych, ułomnych, Żydów, Polaków, w ogóle Słowian itd. itp.) I dlatego warto Kirsta wznawiać i czytać. Cykl powieściowy „08/15” jest krytyką (choć nie zawsze wyrażoną wprost) nazizmu, militaryzmu, zbrodni dokonanych w imię urojonej „Tysiącletniej Rzeszy”. Jest krytyką pruskich stosunków panujących w Wehrmachcie.

Podkreślić trzeba, iż cykl tych powieści (zwłaszcza trylogii, bo „W partii” i „Dzisiaj” autor dopisał później) ukazał się  jeszcze przed powołaniem Bundeswehry – aby nigdy więcej z ziemi niemieckiej nie wyszły kolejne wojny, które w XX wieku niemal nie doprowadziły do zagłady świata, gdyby Hitlerowi udało się wyprodukować bombę atomową.

Powieści Kirsta, w tym i cykl „08/15”, opowiadają o klęsce i zagładzie, o umieraniu i zbrodniach dokonywanych w imię irracjonalnej ideologii i demagogii. Mówią o czymś, o czym trudno spokojnie pisać. Kirst nawet poprzez żarty opowiadane przez żołnierzy w „08/15”, wyraża prawdę o losie ludzi zarażonych hitleryzmem.

PODZIEL SIĘ
Poprzedni artykuł# Nowości pracowni architektonicznych
Następny artykułKryzys świata Zachodu
Karol Czejarek
Dr Karol Czejarek, prof. nadzw. - germanista, doktor nauk humanistycznych, profesor nadzwyczajny w Akademii Humanistycznej im. Aleksandra Gieysztora w Pułtusku; tłumacz literacki i przysięgły języka niemieckiego. Założyciel oddziału niemiecko-polskiego stowarzyszenia „Ost-west-forum” GUT Gödelitz w Warszawie oraz sekretarz zarządu Międzywydziałowego Centrum Badań Niemcoznawczych Akademii Humanistycznej im A. Gieysztora w Pułtusku. Przełożył m.in. prozę Hansa Hellmuta Kirsta, Georga Heyma, Güntera Kunerta, Hansa Walldorfa, Heinera Müllera, Güntera de Bruyna, Ursuli Hörig, Christy Grasmayer. Autor m.in. monografii o Annie Seghers; książki: ”Nazizm, wojna i III Rzesza w powieściach Hansa Hellmuta Kirsta”, antologii utworów o tematyce wojennej pt. „Sonata wiosenna”; gramatyki niemieckiej (wspólnie z Joanną Słocińską) pt. „Gramatyka niemiecka dla ciebie”, spolszczenia (wspólnie z synem Hubertem) Collins German Grammar i Collins German Verb; współautor książki „Polen – Land und Leute” i in. Redaktor licznych książek, autor wielu artykułów i recenzji.

1 KOMENTARZ

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here