Praktyczne aspekty zarządzania wiedzą w szkole językowej

2
W dzisiejszym społeczeństwie informacyjnym zarządzanie wiedzą odgrywa coraz ważniejszą rolę. Dla biznesu zaś decyduje ono często o efektywności firmy, a nawet czasem – o jej przetrwaniu.
 
Istota zarządzania wiedzą
„Zorganizować to nic innego jak wprowadzić porządek, przeciwdziałać uchybieniom, uprościć i połączyć”[1]. Management w przypadku wiedzy jest wciąż niedoceniany, a wiele firm po prostu nie zdaje sobie sprawy z konieczności zarządzania nią. Celem efektywnego organizowania wiedzy jest oczywiście późniejsza potrzeba wglądu w nią[2]. Z kolei wykorzystanie jej we właściwy sposób może się przełożyć na dokonywanie rozsądniejszych decyzji i tym samym – przewagę konkurencyjną na rynku[3]. Jak widać, okazuje się, że wiedza w XXI wieku może znaczyć więcej niż kapitał, ziemia, czy zasoby ludzkie. Organizowanie baz danych, dokumentów, opracowanych strategii i polityk firmy czy też wykorzystywanych procedur powinno być więc standardem w każdej dobrze prosperującej firmie[4]. W poniższej pracy omówionym przykładem będzie Centrum Języków Obcych „Professional” z Łodzi. W opisie wykorzystana zostanie szczegółowa obserwacja sytuacji a także analiza wybranych statystyk, gromadzonych przez firmę CJO „Professional” od początku swojego istnienia. Ze względu na potrzebę zawężenia tematu, omówione zostaną przede wszystkim kwestie szkoleń dla zatrudnionej kadry lektorskiej.
Przykład – kilka słów o CJO „Professional”
Szkoła istnieje od 7 lat i mieści się w biurowcu przy al. Piłsudskiego 133D w Łodzi. Firma oferuje nauczanie wielu języków obcych (m.in. angielskiego, niemieckiego, włoskiego, hiszpańskiego, francuskiego, rosyjskiego i polskiego dla obcokrajowców). Na kursy można zapisywać się przez cały rok, chociaż główny nabór jest prowadzony we wrześniu i w pierwszej połowie października. Kursy językowe przeznaczone są dla dorosłych, młodzieży i dzieci (przy uwzględnieniu podziału na grupy wiekowe) i jest możliwość doboru odpowiedniego poziomu nauczania poprzez testy kwalifikacyjne i zajęcia próbne. Szkoła posiada 7 pomieszczeń, w tym 6 sal lekcyjnych i jeden sekretariat. Najmniejsza sala przeznaczona jest głównie do zajęć indywidualnych i w małych grupkach – do 6 osób (15m2), a największa (27m2) do zajęć grupowych. Sale wyposażone są w tablice interaktywne, tablice białe, komputery, projektory, sprzęt audio i wideo.
Firma rodzinna
 Szkoła została założona w 2005 roku przez Monikę Rogalińską, obecnie doktora filologii angielskiej Uniwersytetu Łódzkiego i absolwentkę Dyslexia Institute na University of York. Od 2011 roku nadzór nad Centrum Języków Obcych, z powodów rodzinnych, został przekazany mężowi – Kamilowi Rogalińskiemu (mgr informatyki stosowanej UŁ, doktorant Politechniki Łódzkiej). Paweł Rogaliński, brat założycielki, również anglista i mgr nauk politycznych UŁ, od początku istnienia szkoły pomaga w prowadzeniu firmy rodzinnej, przede wszystkim pod względem marketingu i opieki nad lektorami (szkoleniem ich i czuwaniem nad jakością kształcenia). Podjęty przez tę trójkę kolejny kierunek – zarządzanie – ma na celu dodatkową profesjonalizację managementu centrum językowego. Kluczowymi czynnikami dotychczasowego sukcesu szkoły są nie tylko reklama w Internecie i prasie w celu pozyskania nowych klientów, ale przede wszystkim skuteczne nauczanie i zadowolenie stałych słuchaczy, którzy rokrocznie kontynuują tam zajęcia. Dodatkowo, oprócz wyszkolonej kadry i wysokiego standardu nauczania, ważne jest zapewnienie przestronnych, przyjemnie urządzonych sal – składających się na ogólne warunki podczas uczenia się. Podstawą jest też miła obsługa sekretariatu, konkurencyjne ceny kursów, zniżki i promocje oraz nowoczesny sprzęt ułatwiający naukę.
Szkolenia kadry nauczycielskiej
Strategią C.J.O. „Professional”jest prowadzenie kursów językowych w sposób nowoczesny i skuteczny, z wykorzystaniem materiałów audio-wizualnych i interaktywnych, aby zwiększyć atrakcyjność zajęć. Ponadto zatrudnienie dobrze wykwalifikowanej, młodej kadry lektorskiej zwiększa zadowolenie klientów z kursu i sprawia, że są chętni kontynuować zajęcia w kolejnym roku, a także polecić naszą szkołę znajomym. Niezwykle istotne okazuje się rozwijanie nowych metod nauczania i kształcenia pracowników, a także rozbudowywanie oferty szkoły. W tym celu Centrum Języków Obcych „Professional” regularnie przeprowadza szkolenia swoich lektorów, mające na celu poszerzyć ich wiedzę z zakresu nowoczesnych form nauczania – w szczególności w zakresie wykorzystania tablic interaktywnych i elementów e-learningu (nauki przez Internet). Szkolenia są przeprowadzane w zależności od potrzeb – raz lub dwa razy w roku. Na każdym tego typu spotkaniu większość audytorium stanowią nowo zatrudnieni lektorzy, choć wiele wynoszą z nich również nauczyciele z wieloletnim stażem pracy, którzy już korzystali z tego typu sprzętu. Jest tak dlatego, że na każdym szkoleniu pojawia się wiele nowych kwestii, które warto wspólnie omówić i wymienić się doświadczeniami. Cenna jest też wymiana opinii odnośnie nowego oprogramowania, które ukazało się na rynku w ciągu ostatniego roku. Prowadzącym szkolenia jest mgr Paweł Rogaliński.
Plan szkolenia pt. „Nowoczesne metody nauczania z wykorzystaniem tablic interaktywnych”:
1.      Wstęp
2.      Elementarne informacje dotyczące tablic interaktywnych
a.      Popularność w Polsce i na świecie
b.      Zalety i możliwości wykorzystania
c.       Podstawowe funkcje tablic interaktywnych
d.      Ćwiczenia praktyczne
3.      Dysleksja a tablice interaktywne
a.      Dysleksja a inteligencja i szybkość nauki
b.      Przyswajanie informacji u dyslektyków
c.       Tablice multimedialne jako pomoc w pokonaniu trudności w nauce
4.      Programy edukacyjne przygotowane przez wydawnictwa
a.      Przedstawienie podręczników różnych przedmiotów z oprogramowaniem do tablic interaktywnych
b.      Prezentacja przykładowego oprogramowania do podręcznika
c.       Ćwiczenia praktyczne
5.      Jak ułożyć własne, autorskie ćwiczenia do tablic interaktywnych?
a.      Kilka wskazówek i przykładów.
b.      Ćwiczenia praktyczne
6.      Gotowe ćwiczenia z Internetu, które można wykorzystać w pracy z tablicami (przykłady stron z pomocami dla nauczycieli, popularnych witryn, multimedialnych gier)
a.      Ćwiczenia pisemne
b.      Filmy / muzyka z obrazem
c.       Gry
d.      Slajdy
e.      Ćwiczenia praktyczne
7.      Nauka przez Internet – elementy e-learningu
a.      Tworzenie ćwiczeń
b.      Zadania praktyczne
c.       Podsumowanie
Zasady zarządzania wiedzą
Szkoła zwraca bardzo dużą uwagę na jakość gromadzonej wiedzy. Oczywistym wydaje się fakt, iż zgromadzone dane, informacje i wreszcie wiedza okażą się bezużyteczne, jeśli nie będą jednocześnie:
  • dokładne;
  • aktualne;
  • istotne;
  • w pełni zrozumiałe;
  • godne zaufania[5].
Pierwszy krok ku organizowaniu wiedzy to zachęcenie kadry lektorskiej do dzielenia się swoimi doświadczeniami i przemyśleniami z innymi. W tym celu najbardziej aktywni nauczyciele otrzymują podczas wspólnych zebrań pisemne podziękowania za swój wkład od Moniki Rogalińskiej. Tworzy to swego rodzaju system motywacyjny – czasem nawet skuteczniejszy niż wynagrodzenia finansowe. Zaletami tego systemu są: niewielki koszt i możliwość wyróżnienia danego lektora w obecności wszystkich pozostałych. Wspólnie celebrowane są również tzw. „kroki milowe”, a więc kolejne urodziny szkoły, utworzenie setnej grupy w szkole itp. Odnośnie wspomnianych już szkoleń, nauczyciele mogą wymieniać swoje przemyślenia i porady na specjalnym, wewnętrznym forum na witrynie www.professional.net.pl. Znajdują się tam też filmy z kolejnych warsztatów dla tych, którzy potrzebują przypomnieć sobie omawiane na nich treści[6]. Na tej samej stronie każdy z pracowników ma swoje indywidualne konto i dostęp do wybranych części wewnętrznego systemu (stworzonego przez Kamila Rogalińskiego). System ma na celu zgromadzenie wszystkich informacji o szkole i wprowadzenie określonego porządku. Dla przykładu, za jednym kliknięciem pozwala zmienić zebrane dane w przydatne informacje. Co więcej, pozwala na łatwe dodanie swoich komentarzy tuż przy wykreowanych tabelach czy diagramach. Możliwe jest też przypięcie „zadań” dla pracowników firmy. Dla przykładu, pani sekretarka egzekwuje w ten sposób uzupełnienie dziennika od lektora, a ten ostatni wysyła prośbę o pomoc techniczną do programisty. Zaletą systemu jest to, iż dostępny jest on on-line, więc pracownicy mogą z niego skorzystać również w zaciszu domowym. Zgodnie z zasadami learning from experience, całość jest nieustannie udoskonalana tak, by spełniała zarówno oczekiwania kadry zarządzającej, sekretariatu, jak i lektorów[7]. Firma otwarta jest również na wszelkie uwagi z zewnątrz. I tak mailowo lub poprzez specjalny formularz, kursanci mają możliwość pomóc CJO „Professional” w ciągłym ulepszaniu jakości nauczania.
Przykład dla innych?
Kilka lat prowadzenia regularnych szkoleń pozwoliło na dostrzeżenie skutków działania „poczty pantoflowej”. Pozytywne opinie o dobrze wyszkolonej kadrze i skutecznie przeprowadzanych warsztatach obiegły nie tylko konkurencyjne centra językowe, ale też szkoły podstawowe i gimnazja – tak w najbliższym regionie, jak i w innych województwach. Część ze wspomnianych placówek poprosiła o możliwość przysłania własnych nauczycieli na szkolenia; niektóre też, będące z dalszych zakątków Polski, złożyły ofertę przeprowadzenia podobnych szkoleń w ich siedzibach. Oczywiście wykluczona została możliwość korzystania ze zgromadzonego na stronie Professional.net.pl (oraz chronionego hasłem) dorobku know-how w zakresie nowoczesnego nauczania. Mimo to, szkoły chętnie podjęły współpracę ograniczając się do samych warsztatów. Szkolenia, odpowiednio zmodyfikowane oraz przeznaczone tym razem dla kadry szkół podstawowych i gimnazjów, miały za zadanie pomóc nauczycielom w przygotowaniu prawdziwie multimedialnych zajęć. Paweł Rogaliński pokazywał nie tylko tajniki samych tablic, ale i krok po kroku to, w jaki sposób można samemu przygotować ciekawe ćwiczenia, z jakich programów korzystać i które strony internetowe wykorzystać przy układaniu własnych zadań na zajęcia wszystkich przedmiotów lekcyjnych. Jedno ze szkoleń (w którym pośredniczyła firma „Dedal” z Wielkopolski) zostało szeroko opisane przez dziennikarzy w prasie („Aktualności lokalne”) i Internecie (zlotowskie.pl). Treść wspomnianego artykułu jest zamieszczona poniżej:
„Interakcja w szkole”
Szkoły przechodzą na wyższy poziom nauczania.
Szkoły, do których dzieci same się wyrywają… Lekcje rozwijające wszystkie zmysły uczniów… Wreszcie tablice, do których dzieci chcą być wzywane… To nie utopijny obraz polskiej szkoły za 200 lat, to fakt, który właśnie zaczyna się w Złotowie dziać.
Ślepa informatyzacja
Z danych Ministerstwa Edukacji Narodowej wynika, że choć w zdecydowanej większości szkół w Polsce są komputery, to jednak najczęściej uczniowie korzystać z nich mogą jedynie podczas lekcji informatyki. Z dostępem do szerokopasmowego Internetu także nie jest najlepiej. Jedną z przyczyn takiego stanu rzeczy jest fakt, że to na barkach samorządów spoczywa ciężar zakupu dla prowadzonych przez nie szkół sprzętu informatycznego. W końcu ubiegłego roku miasto Złotów zdecydowało się na zakup jednej tablicy interaktywnej. Koszt – około 10 tys. złotych. O tym, do której z miejskich szkół trafi nowy sprzęt zdecydowało… losowanie. Szczęście dopisało dyrektor Szkoły Podstawowej nr 2 Marioli Mirr. Szkoła jest obecnie w posiadaniu 5 takich tablic. – Będziemy się starali sukcesywnie wyposażać szkoły w taki sprzęt – zapewnia inspektor ds. oświaty w Urzędzie Miejskim, Jan Kowalski.
Żegnaj, kredo
Tablica interaktywna to urządzenie współpracujące z komputerem i projektorem multimedialnym. Dzięki specjalnemu pióru nauczyciel może na tablicy obsługiwać program uruchomiony w komputerze. – Tablica może praktycznie wszystko to co komputer. Dodatkowo posiada elementy dotykowe. Możemy korzystać z dużej ilości programów do tablic interaktywnych, w zasadzie do każdego przedmiotu – zachwala urządzenie Paweł Rogaliński z firmy Dedal. Pracownik firmy przeprowadził szkolenie z użytkowania tablicy multimedialnej dla nauczycieli złotowskich szkół podstawowych i gimnazjów. – Nauczyciele powinni się dowiedzieć, w jaki sposób tworzyć nowe materiały i jak przeprowadzać te zajęcia – twierdzi instruktor. Dzięki tablicom interaktywnym nauczanie w szkołach ma przejść na inny wymiar. Tablica uniezależnia nauczycieli od dostępu do pracowni komputerowej, daje możliwość obserwacji i analizy obiektów i zjawisk mikroskopowych za pomocą mikroskopu elektronicznego, automatycznie zapisuje notatki i efekty dotychczasowej pracy. Co więcej, notatki te mogą przyjąć dowolną formę: filmu, strony www, prezentacji. Kwestią czasu i… pieniędzy jest więc całkowite wyparcie przez tablice interaktywne tablic tradycyjnych.
Kto się boi tablicy?
Tablice multimedialne z pewnością zmienią proces dydaktyczny. Wątpliwości co do tego nie mają nawet dzieci. – Tak fajnie się tego dotyka i to się zmienia. Można na tablicy zrobić co się chce – emocjonuje się 9–letnia Natalia. Jedynym „ale” może być czynnik ludzki. – Nauczyciela ogranicza jedynie fantazja. Jeśli ktoś ma bogatą wyobraźnie, może stworzyć na tej tablicy absolutnie wszystko – zapewnia Paweł Rogaliński. Dyrektor Mirr przyznaje, że część jej podwładnych nowe narzędzia dydaktyczne przyjęła dość sceptycznie: – Nauczyciele muszą się przestawić. W tej chwili nauczyciel dyplomowany powinien posługiwać się technologiami informatycznymi. Początki są trudne, ale u mnie nauczyciele pracują na tych tablicach i nawet ci, którzy mieli obawy i prosili o zamontowanie dodatkowo tablicy białej, w tej chwili tych starych już nie używają. Pierwsze efekty stosowania tablic w Szkole Podstawowej nr 2 już widać. – W tej chwili uczniowie nie zamieniliby tych tablic na zielone, które mieliśmy do tej pory. Jest to zupełnie inna jakość prowadzenia zajęć, a przede wszystkim inne zainteresowanie uczniów. Tu jest interakcja, która działa na każdego ucznia, bo działa i na wzrok, i na słuch – Mariola Mirr nie kryje zachwytu z nowych narzędzi dydaktycznych. – Bo dzieci, pracując na zwykłych tablicach, boją się być wywołane do nich, siedzą jak na szpilkach. Tutaj same się wyrywają do tablicy, rwą się do nauki – Paweł Rogaliński powołuje się na własne doświadczenia. Własne doświadczenia w tym względzie zdobywają złotowscy nauczyciele, którzy po szkoleniu w popularnej „2” mają umieć posługiwać się tablicami interaktywnymi. Takich urządzeń w Złotowie jest na dziś kilka. Pięć posiada SP nr 2, po dwie mają SP nr 1 i Zespół Szkół Samorządowych nr 1. – Dzięki tym tablicom zwiększyć ma się poziom nauczania uczniów – mówi M. Mirr. – Jeszcze nie możemy powiedzieć o efektach, ale zbadamy, jak to się przekłada na proces dydaktyczny.
www.zlotowskie.pl
 
Co dalej?
Pasmo kolejnych sukcesów firmy „Professional” w zakresie nauczania i zarządzania wiedzą pozwoliło jej na skuteczne wykreowanie wśród lokalnej społeczności wizerunku placówki nowoczesnej i innowacyjnej. Szkoła dr Moniki Rogalińskiej jako jedna z nielicznych w Łodzi może pochwalić się tak dużymi inwestycjami w sprzęt i oprogramowanie do nauki języków obcych. Co więcej, skrupulatne gromadzenie wiedzy i doświadczeń nauczycieli pozwoliło na wytworzenie nowatorskich metod nauczania. Mogą być one uważane za przedmiot zazdrości wśród innych szkół, często lekceważących zalety zarządzania wiedzą. Wymieniona wyżej polityka CJO „Professional” w połączeniu z inwestycjami zarówno tzw. twardymi, jak i miękkimi to obecnie jedne z najsilniejszych stron szkoły. Niewątpliwie dają jej one przewagę konkurencyjną na rynku. Prognozy finansowe na najbliższe lata są optymistyczne, co dodatkowo motywuje do dbałości o najwyższą jakość nauczania i wysoki poziom wyszkolenia kadry lektorskiej CJO „Professional”.
BIBLIOGRAFIA:
F. Bee, R. Bee, Managing Information and Statistics, Chartered Institute of Personnel and Development, London 2007.
Geisler E., Wickramasinghe N., Principles of Knowledge Management. Theory, Practice, and Cases, M. E. Sharpe, New York-London 2009.
Jennex M. E., Knowledge Management in Modern Organizations, San Diego University, Hershey-London 2007.
Lambe P., Organising Knowledge: Taxonomies, Knowledge and Organisational Effectiveness, Chandos Publishing, Oxford 2007.
Leistner F., Mastering Organizational Knowledge Flow. How to Make Knowledge Sharing Work, John Wiley & Sons, New Jersey 2010.
http://www.zlotowskie.pl/

 


[1] P. Lambe, Organising Knowledge: Taxonomies, Knowledge and Organisational Effectiveness, Chandos Publishing, Oxford 2007, s. 1.
[2] Ibidem, s. 3.
[3] M. E. Jennex, Knowledge Management in Modern Organizations, San Diego University, Hershey-London 2007, s. 2.
[4] E. Geisler, N. Wickramasinghe, Principles of Knowledge Management. Theory, Practice, and Cases, M. E. Sharpe, New York-London 2009, s. 3.
[5] K. Gordon, Principles of Data Management. Facilitating Information Sharing, The British Computer Society, Swindon 2007, s. 95.
[6] F. Leistner, Mastering Organizational Knowledge Flow. How to Make Knowledge Sharing Work, John Wiley & Sons, New Jersey 2010, s. 76-79.
[7] F. Bee, R. Bee, Managing Information and Statistics, Chartered Institute of Personnel and Development, London 2007, ss. 81-83.

/div

2 KOMENTARZE

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here