O książce „Deutschland und Polen. Die Geschichte der amtlichen Beziehungen“

(Historia oficjalnych stosunków dyplomatycznych między Niemcami a Polską)

6 marca br. w Ambasadzie Niemieckiej w Warszawie, w obecności wielu interesujących się historycznymi i bieżącymi stosunkami polsko-niemieckimi, ambasadora, polskich germanistów i niemcoznawców, dziennikarzy, a także autorów dzieła (o którym mowa w tytule), odbyła się promocja tej ważnej i niezwykłej książki DLA PRZYSZŁOŚCI stosunków polsko-niemieckich, zarówno bilateralnych, jak i w ramach UE. Książka ma ponad 400 stron, jest bogato ilustrowana i wyposażona w obszerną bibliografię naukową.

Jej autorami są Enrico Seewald (politolog) i Urs Unkauf (historyk i socjolog), pracownicy naukowi głęboko zainteresowani w pogłębianiu wzajemnych kontaktów (nie tylko dyplomatycznych między Niemcami a Polską, i – jak oświadczyli publicznie na promocji swej książki –  „od lat podziwiający Polaków za ich głębokie umiłowanie wolności i niepodległości, a w szczególności zafascynowani ruchem „Solidarności”, który doprowadził do zmian ustrojowych w Polsce (także w Niemczech), po których nasz kraj stał się członkiem Unii Europejskiej i NATO, a obecnie ma wzajemnie korzystne obustronne kontakty z Niemcami, zarówno społeczne, jak i gospodarcze”.

Nic dodać, nic ująć takiej opinii, jak tylko ją potwierdzić i postulować, aby książka w możliwie, jak najkrótszym czasie ukazała się także w języku polskim! Znalazła się w rękach nauczycieli historii (w obu krajach), oraz w rękach zainteresowanych czytelników, umacniając w ten sposób współczesne polsko -niemieckie relacje.  

Książka m.in. dowodzi, że w ponad tysiącletnim sąsiedztwie Niemiec i Polski były nie tylko wojny i spory, ale i wielorakie formy porozumienia i współpracy. Obecnie reguluje to zawarty pomiędzy naszymi państwami  w roku 1991 Traktat o dobrosąsiedzkiej współpracy!

Z Niemcami łączy nas nie tylko wspólne członkostwo w UE, ale też szukanie sposobu obrony suwerenności niepodległych państw (a jednocześnie Europy) przed agresywną polityką Rosji po jej napaści na Ukrainę i w aspekcie coraz bardziej widocznego trendu wycofywania się obecnej administracji amerykańskiej z pomocy wojskowej dla Ukrainy. Na szczęście – ta pomoc jest kontynuowana, stając się formą nacisku na Rosję, by ta podjęła negocjacje z Ukrainą w sprawie zawieszenia broni. Lecz w jaki sposób takie rozmowy z agresorem  powinno się prowadzić? Czytając ten arcyciekawy dokument, jednoznacznie nasuwa się myśl o wielkiej roli dyplomacji w rozstrzyganiu wszelkich spornych kwestii między krajami.    

Książkę na jej promocji oprócz autorów, prezentowali także dwaj wybitni znawcy Niemiec i stosunków międzynarodowych – Janusz Reiter (b. ambasador RP, m.in. w Niemczech), prof. Krzysztof Ruchniewicz (wybitny znawca problematyki polsko-niemieckiej, szczególnie w zakresie wspólnego „podręcznika historii „polsko-niemieckiej”).

Moim zdaniem – polski przekład powinien jednak zostać wzbogacony rozdziałem dotyczącym  wspólnej oceny tragicznych w skutkach wydarzeń pomiędzy naszymi krajami w latach 1933-1945, potwierdzonej oficjalnym stanowiskiem rządów obydwu naszych państw, by już nigdy nie miały miejsca w stosunkach pomiędzy naszymi krajami zbrodnicze wydarzenia, których skutki były  tak dotkliwe dla Polaków (nie tylko narodu żydowskiego i innych) w latach II wojny światowej. Tym bardziej, iż Niemcy – to obecnie nasz największy partner handlowy, mimo dość częstej w ostatnich latach ich krytyki, podobnie jak i Unii Europejskiej.

W tym kontekście ukazanie się książki, o której piszę, i jej jak najszybsze przełożenie na j. polski, nabiera szczególnego znaczenia.

Wartością książki jest także ukazanie faktu, że z historycznego punktu widzenia zarówno Niemcy, jak i Polacy – wyrastamy z tych samych ZACHODNICH wartości grecko-rzymskiego pnia kulturowego. I pogłębianie dobrosąsiedzkich kontaktów i współpracy jest naszym obowiązkiem. Szczególnie w obecnym czasie istniejącego realnego zagrożenia ze Wschodu.

Enrico Seewald – Urs Unkauf: Deutschland und Polen. Die Geschichte der amtlichen Beziehungen, BeBra Wissenschaft Verlag, s. 463, tw. oprawa, Berlin 2025, ISBN 978-3-95410-303-4; www.bebra-wissenschaft.de