Tak było! Biografie polsko-niemieckie

0

W I kwartale 2017 roku ukaże się już druga książka, zawierająca tym razem 30 polsko-niemieckich biografii oraz 10 artykułów naukowych, będących próbą oceny fenomenu polsko-niemieckiego pojednania po drugiej wojnie światowej.

Książka, której wydawcą jest Akademia Humanistyczna, przy współpracy niemieckiego stowarzyszenia Wschód-Zachód (ost-west-forum Gut Gödelitz) ukaże się, podobnie jak cz. I „Historia pamięcią pisana”, w dwu językach: polskim i niemieckim. Będzie to już trzecia książka (po „Polska między Niemcami a Rosją” i „Historia pamięcią pisana”) powstająca z inicjatywy Międzywydziałowego Centrum Badań Niemcoznawczych AH.

Wszystkie (absolutnie wszystkie!) zawarte w niej teksty są wyjątkowym przekazem historycznych faktów, bez zrozumienia których dzisiejsze pojednanie z Niemcami byłoby niemożliwe.

Teksty w książce ułożone zostaną alfabetycznie, a ich autorzy – to ludzie bardzo różnych zawodów (nie tylko naukowcy). To także „mieszanka” pokoleń.  Zwierzenia poszczególnych osób są autentyczne i szczere i zostały podpisane prawdziwym imieniem i nazwiskiem. Są dokumentem historii, czasów nie tylko wojny, ale i przemian, które nastąpiły zarówno w Polsce, jak i w Niemczech. Są dokumentem wiedzy o ludziach, którzy doznali skutków najtragiczniejszej z wojen. Są jednocześnie głosem w budowaniu wzajemnych relacji opartych na tolerancji, demokracji i prawach człowieka. Relacji, które łamią stereotypy.

Wśród autorów, obok zwykłych ludzi, próbę oceny współczesnych stosunków polsko-niemieckich podejmują, m.in. profesorowie: Adam Koseski (rektor AH), Janusz Szczepański (historyk), Jerzy Jaskiernia (politolog), a ze strony niemieckiej: Peter Brandt (syn Willy Brandta), Jan Christ (pisarz), Roman Schaffner (urzędnik). Redaktorami tomu są: Karol Czejarek i Tomasz G Pszczółkowski we współpracy z Axelem Schmidtem-Gödelitz.

Książka jest historią ludzi, którzy wojnę przeżyli lub urodzili się już po jej zakończeniu i byli świadkami dziejowych przemian: „od wrogości do normalności” pomiędzy Polską a Niemcami i którzy bez wahania stanęli na „moście” pojednania i współpracy.

Publikacja składać się będzie ze wstępu (w formie artykułów), biografii, ocen, oraz działów „Varia” i „O autorach”. Będzie niewątpliwie ważnym źródłem wiedzy dla dalszych badań nad losami ludzi i ich przeżyciami. Liczyć będzie ponad 900 stron.

***

Idea wspólnych konferencji z udziałem Polaków i Niemców zrodziła się w niemieckim stowarzyszeniu „ostwest-form Gut Gödelitz” w roku 2011. Ze strony polskiej została wsparta przez Międzywydziałowe Centrum Badań Niemcoznawczych Akademii Humanistycznej, które ze wspomnianym „Stowarzyszeniem Wschód-Zachód” aktywnie od wielu lat współpracuje.
Idea systematycznych spotkań „biograficznych” (odbyły się już trzy i będą kontynuowane) polega na tym, że zarówno Polacy jak i Niemcy opowiadają historie swojego życia, które świadczą o tym, że mogą one stanowić ważny element w budowaniu właściwych relacji między Polakami a Niemcami, pod umownym hasłem: „od wrogości do normalności”. Choć Polacy nigdy nie zapomną o:
– napaści hitlerowskich Niemiec na Polskę w roku 1939, która de facto zapoczątkowała II wojnę światową,
– brutalnej eksterminacji narodu polskiego (nie tylko żydowskiego) w latach 1939-1945,
– okupacji Polski, która na mocy rozkazu Hitlera została przekształcona w Generalną Gubernię i miała być
„zrównana z ziemią”,
– dokonaniu (na podstawie tajnego Paktu „Ribbentrop – Mołotow”) de facto IV rozbioru Polski i straszliwych gwałtów na ludności cywilnej w latach 1939-1945,
– założeniu obozu zagłady w Auschwitz i w innych miejscach na terenie Polski,
– totalnym zniszczeniu Warszawy, wypędzeniu jej mieszkańców z miasta i wywiezieniu do obozów koncentracyjnych i obozów pracy przymusowej (po upadku Powstania Warszawskiego).

To wyliczanie mogłoby oczywiście trwać dłużej, ale przecież nie o to chodzi. Chcemy sobie udowodnić nawzajem (poprzez biografie), że dojście do dzisiejszej „normalności” we wzajemnych stosunkach jest i było możliwe. Gdyż: Niemcy to dziś zupełnie inny kraj niż przed 65 laty, to przede wszystkim modelowa demokracja rzetelnie budowana od podstaw; są dzisiaj nie tylko naszym największym partnerem handlowym, ale państwem, które bardzo aktywnie popierało starania Polski o uzyskanie członkostwa w UE i przyczyniło się do przyznania jej budżetu na lata 2006 – 13 i 2014 – 2020, dzięki czemu Polska nie tylko
odrobiła dystans cywilizacyjny, ale jest dziś państwem aspirującym w niedalekiej przyszłości do krajów „G 20”. Najważniejsze jednak jest to, że udało się:
– przełamać wiekowe uprzedzenia między Niemcami a Polakami,
– rozwinąć współczesną dynamikę partnerskich kontaktów, zwłaszcza gospodarczych (ale nie tylko),
– doprowadzić do „normalności” wzajemne relacje, zwłaszcza młodego pokolenia, nie obciążonego już „przeszłością”. Ponieważ jednak daleko jeszcze do stanu „idealnego”– ten pozytywny proces musi być kontynuowany! To także ta idea legła u podstaw spotkań „biograficznych”.

Zachęcam Państwa do zapoznania się z poszczególnymi biografiami (i wyrażenia swych opinii na ich temat) i czy w ogóle ma sens kontynuowanie zarówno seminariów, jak i dalszych publikacji ich efektów.
Mnie osobiście wydaje się, że tak, ponieważ:
– pojednanie Niemców i Polaków jest ważne dla pokoju w Europie i na świecie
– podpisany w roku 1991 „Traktat o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy między Polską a Niemcami” jest tylko podstawą do budowania jak najlepszych relacji między obydwoma państwami i narodami, jednak „stereotypy” nadal czynią „podziały”, a są groźne, gdyż nie potrzebują żadnego udowodnienia. Tym ważniejsza jest ta książka, ponieważ jej autentyzm i szczerość firmują ludzie swoim imieniem i nazwiskiem.

Poprzedni artykułPalcem lewej stopy napisał licencjat – teraz prosi o pomoc
Następny artykuł„Dziwactwa i sekrety władców Polski” I. Kienzler (recenzja książki)
Karol Czejarek
Dr Karol Czejarek, prof. nadzw. - doktor nauk humanistycznych w zakresie literaturoznawstwa; germanista i niemcoznawca, tłumacz przysięgły i literacki j. niemieckiego. Emerytowany profesor nadzw. Akademii Humanistycznej im. Aleksandra Gieysztora; wieloletni pracownik naukowo-dydaktyczny w Instytucie Lingwistyki Stosowanej Uniwersytetu Warszawskiego. B. sekretarz Międzywydziałowego Centrum Badań Niemcoznawczych AH w Pułtusku. Przedstawiciel stowarzyszenia „ost-west-forum Gut Goedelitz” w Warszawie. Autor m.in. monografii o Annie Seghers, książki „Nazizm, wojna i III Rzesza w powieściach Hansa Hellmuta Kirsta”; także tłumacz 10 jego powieści i redaktor „Dzieł zebranych” opublikowanych przez Wydawnictwo Interart. Autor m.in. „Gramatyki niemieckiej dla ciebie” (wspólnie z J. Słocińską); spolszczenia (wspólnie z synem Hubertem) „Collins German Grammar” i „Collins German Verb”; redaktor i inicjator publikacji (wspólnie z T. G. Pszczółkowskim, A. Warakomską, K. Garczewskim i A. Schmidtem) „Historia pamięcią pisana. Biografie polsko-niemieckie” (cz. I - Pułtusk 2014, cz. II Pułtusk 2017) oraz wydanej w 2011 r. (wspólnie z T. G. Pszczółkowskim) „Polska między Niemcami a Rosją”. Ponadto - autor wielu artykułów i recenzji. Członek Związku Literatów Polskich. Przed r. 1990 m.in. sekretarz Szczecińskiego Towarzystwa Kultury i dyr. Wydziału Kultury PWRN w Szczecinie; od roku 1973 w Warszawie na stanowiskach m.in. dyr. Centralnego Ośrodka Metodyki Upowszechniania Kultury, dyr. Wydziału Kultury m. st. Warszawy, departamentów plastyki i książki w Ministerstwie Kultury i Sztuki.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here