Z okazji Jego 60-lecia działalności publicznej i 80. rocznicy urodzin
Nie wiem, czy wszystkie Jego książki w tym krótkim „recenzowaniu” uda mi się wymienić, gdyż Maciej A. Zarębski napisał ich ponad 50! Począwszy od ostatniej, czyli 4. części „Wojaży po Polsce” (wydanej w tym roku) – a wracając do… „Vademecum medycznego rolnika”, które ukazało się jako pierwsze w roku 1984.
Jednak absolutnym hitem Jego twórczości jest przede wszystkim przepiękny cykl książek zatytułowany „Wojaże po Polsce”, które ukazały się w latach 2018-2023! (Cz. I 2018, cz. II i III 2021 oraz cz. IV 2023). Relacjonują one liczne podróże Autora po kraju, a inaczej mówiąc – pokazują „naszą kulturę i zabytki” oraz niezwykłej urody przyrodę, krajobrazy, zwyczaje i regionalne tradycje.
Ale nie tylko „Wojaże” ważą w dorobku pisarskim Macieja A. Zarębskiego. Mnie osobiście urzekła Jego „długa” rozmowa ze Stanisławem Szwarc-Bronikowskim i opowieść, którą Autor zatytułował „Ostatni z szesnastu”.
Bohaterem pierwszej z nich jest bardzo znany ongiś reżyser i operator filmowy, publicysta i podróżnik Stanisław Szwarc-Bronikowski, drugiej – Adam Bień, skazany w słynnym procesie „Szesnastu”, więzień Łubianki; wybitny społecznik i działacz Polski Podziemnej. Prawnik, który był w latach 1943-1945 I zastępcą Delegata Rządu Emigracyjnego na Kraj. Autor kreśli sylwetkę Bienia z okazji 100-lecia Jego urodzin, w kontekście szczególnych zasług dla Ziemi Staszowskiej.
Z kolei „Rozmowa” M.A. Zarębskiego ze Szwarc-Bronikowskim powstała w ciągu (uwaga) jednego dnia i w sposób arcyciekawy przedstawia sylwetkę tego niezwykłego pisarza i podróżnika, pochodzącego, podobnie jak Autor – z Ziemi Świętokrzyskiej.
Czytelnikom swojej rubryki zwrócę szczególną uwagę na książki Macieja A. Zarębskiego, które dokumentują Jego dokonania, jako inicjatora, m.in. Staszowskiego Towarzystwa Kulturalnego oraz Wydawnictw „Biblioteki Staszowskiej” i „Biblioteki Świętokrzyskiej”. Czyni to w książkach: „Kalendarium Staszowskiego Towarzystwa Kulturalnego” oraz „Staszowskie Towarzystwo Kulturalne u progu III tysiąclecia”. Mogą być one wzorem dla podejmowania podobnych przedsięwzięć w innych regionach kraju…
Ale nie tylko te publikacje zasługują na rekomendację. Wszystkie są napisane piękną polszczyzną, „widać” w nich niebywałe zaangażowanie i temperament Autora, któremu nisko kłaniam się za Jego dokonania. (Choć dotąd nigdy jeszcze osobiście nie spotkaliśmy się, a znamy się tylko „ z telefonów, książek i wzajemnie przekazywanych do siebie maili”).
Kim w największym skrócie jest Autor (rocznik 1943)?
Pisarzem, regionalistą, całkowicie i „bez reszty” związanym z Ziemią Świętokrzyską!
Ukończył Akademię Medyczną w Białymstoku i ma tytuł doktora nauk medycznych.
Od roku 1975 związany ze Staszowem, gdzie wspólnie ze wspomnianym już Adamem Bieniem założyli w 1981r. Staszowskie Towarzystwo Kulturalne (stąd moja szczególna sympatia do tego wydarzenia, gdyż i ja przed laty byłem m.in. działaczem ruchu miłośników Ziemi Szczecińskiej, skupionych w Szczecińskim Towarzystwie Kultury i wiem z autopsji, czym jest służba społeczna dla regionu – swojej „małej” Ojczyzny).
Po roku 2003 Maciej A. Zarębski przenosi się do Zagnańska (przebywając w międzyczasie na kontrakcie – jako lekarz – w Libii), gdzie tworzy Świętokrzyskie Towarzystwo Regionalne i zakłada przy swoim domu Ośrodek Regionalizmu Świętokrzyskiego, powołując do życia kwartalnik społeczno-kulturalny „Goniec Świętokrzyski”.
Wszystko to działa do dziś, co łatwo można sprawdzić, a nawet spotkać Autora i z nim porozmawiać (ale chyba lepiej po wcześniejszym umówieniu się, gdyż piszę te słowa na własną odpowiedzialność).
Dodam od siebie, że jest obdarzony niezwykłym talentem literacko-reporterskim, co sprawnie wykorzystał dla pokazania historyczno-kulturalnego bogactwa naszego kraju w aspekcie regionalistycznym! I za to MU CHWAŁA! Nie znam w każdym razie NIKOGO, kto miałby w tym zakresie podobne osiągnięcia!
Na zakończenie wymienię zaledwie „garść” Jego publikacji (gdyż wymienienie wszystkich, przekroczyłoby możliwości tej rubryki), a każda zaciekawia oryginalną tematyką i wciąga do czytania od przysłowiowej „deski do deski”. Tytuły większości nawiązują do ich treści. Ułożyłem je w/g lat wydania:
Spacerkiem po Ziemi Staszowskiej, 1990,
Tam gdzie serce Hugo Kołłątaja, 1991,
Zaczęło się od przytułku (o staszowskiej służbie zdrowia, która nie różni się od „krajowej”), sumuje wyniki badań autora prowadzone w latach 1979 – 1991), 1991,
Życie i zagłada Żydów Staszowskich, 1992,
Zamki, pałace i dworki ziemi staszowskiej, 1994,
Regionalizm Świętokrzyski, 2005,
Dotknięcie Ameryki (bogactwo polskich śladów), 2006,
Dwory i pałace w widłach Wisły i Pilicy (wydawnictwo albumowe zawierające opis historyczny, dzieje właścicieli, remonty i stan zachowania), 2009,
Kierunek Alaska, 2010,
Okiem globtrotera (opis podróży autora w latach 1983-2010), 2011,
Posiady w cieniu Bartka, 2012,
Śladami kultur prekolumbijskich, 2013,
Z pogranicza regionalizmu i literatury, 2013,
Kolaże pamięci (biografie zaprzyjaźnionych z autorem osób, m.in. Wojciechem Żukrowskim, Romanem Samselem, Wojciechem Siemionem), 2013,
Świętokrzyskie Towarzystwo Regionalne w latach 2004-2014. 2015,
Kończę ten wybrany przeze mnie niewielki (z konieczności) wykaz książek Autora, polecając szczególnie publikację o Nim „Z ludźmi i dla ludzi”, Zagnańsk 2018. To książka (powstała na cześć Jubilata, wtedy z okazji 75. rocznicy urodzin), na którą składają się teksty, m.in. zmarłego niedawno prof. prof. Andrzeja Tyszki, Jerzego Damrosza, Jerzego Janicy i Andrzeja Kierzka.
Maciej A. Zarębski ukończył niedawno 80 lat. Życzę „niezmordowanemu” (w działaniach i pisaniu) Autorowi jeszcze długich i …pracowitych lat życia!
