- Stanisław Sławomir Nicieja: „Kresowa Atlantyda. HISTORIA I MITOLOGIA MIAST KRESOWYCH. TOM XX”
- Piotr Krzystek: Wszystko o czym nie powiedziałem”
- Anne-Marie O’Connor: „Złota dama. Gustav Klimt i tajemnica wiedeńskiej Mona Lisy”
Ad.1.
To nieprawdopodobne, aby jeden autor napisał (I WYDAŁ) już 20 książkę (a każda liczy ponad 300 stron) na jeden temat „Historii i Mitologii miast kresowych”. Poproszę Go w najbliższych tygodniach o ROZMOWĘ, żeby sam powiedział – jak do tego doszło? A tymczasem anonsując Jego kolejną „nowość” podkreślę, iż zadedykował ją niedawno – słusznie – pamięci zmarłemu niedawno ks. Tadeuszowi Isakowiczowi – Zaleskiemu, kapelanowi polskich Ormian, patronowi towarzystw kresowych, człowiekowi o wyjątkowej odwadze cywilnej.
Ucieszyłem się też, kiedy na stronie 122 w przypisach prof. Nicieja powołał się na książkę autora PD, którego powieść (Miłość i wojna) m.in. publikujemy na naszych łamach, co potwierdza uznanie Profesora dla Jana Chruślinskiego.
I mnie także (kolejny raz) udało się otrzymać od Autora, który m.in. był wieloletnim rektorem Uniwersytetu Opolskiego – pozdrowienia z „Niciejówki, dworku z 1743 roku – miejsca w którym powstają kolejne tomy „Kresowej Atlantydy”.
A jeśli chodzi o obecnie wydany tom – dotyczy on Równego, Janowej Doliny i Korca. Zainteresował mnie też wstępny rozdział prof. Niciei do tej „opowieści” zatytułowany „Polacy-Niemcy – wygnania, przesiedlenia, stabilizacja. Towarzystwa kresowe – krajobraz po 35 latach”. Pisze w nim m.in.
„…przez 40 kilka lat istnienia PRL-u osoby przesiedlone i ekspatriowane z ziem zabużańskich nie mogły, ze względów politycznych oficjalnie zrzeszać się w ziomkostwa… i … zazdrościły społeczeństwu zachodnioniemieckiemu, które tworzyło ziomkostwa… grupujące przesiedlonych z przedwojennych wschodnich ziem III Rzeszy”, choć z naszej strony, jednoznacznie negatywna była ich ocena, kiedy przewodniczyli im, m.in. Herbert Czaja i Herbert Hupka, a później Erika Steinbach… (ale zachęcam, aby w tej sprawie zapoznać się z opinią prof. Niciei jako historyka). A przy okazji polecam studium Jana Cofałki – Ślązaka, polityka, biografisty, autora „Ślązacy i Kresowiacy” (żonaty z kresowianką ze Stanisławowa), które w swej książce też przywołuje w pamięci prof. Nicieja.
Zaletą książki prof. Niciei jest też jej bogactwo ilustracyjne! Ileż na tych zdjęciach w książce twarzy ludzi zasłużonych, jak m.in. Adama Hanuszkiewicza, Erwina Axera, Kazimierza Górskiego, Andrzeja Hiolskiego, Andrzeja Kurylewicza, Zbigniewa Kurtycza, Ireny Dziedzic, Ryszarda Pietruskiego i wielu, wielu innych, którzy tworzyli i wspierali, choćby przez działania Domu Wspólnoty Polskiej na warszawskim Krakowskim Przedmieściu.
„Profesor Stanisław Sławomir Nicieja (…) w imponującym, wielotomowym dziele ocala pamięć o ziemi tak bliskiej naszym sercom. (…) odtwarza niepowtarzalny kresowy klimat ze znawstwem i z czułością…” (fragment wypowiedzi znanego krytyka literackiego Krzysztofa Masłonia. To piękna i jakże trafna ocena tej publikacji, zresztą – przepięknie wydanej.
Krótko mówiąc, gorąco polecam kolejną książkę Autora, gdyż odkrywa przed czytającym nieznane, ale jakże ważne fragmenty z naszej – jedynej i niepowtarzalnej – historii (POLSKI)! Jej recenzentami byli profesorowie: Jan Miodek, Włodzimierz Osadczy, Mikołaj Iwanow
Stanisław Sławomir Nicieja: „Kresowa Atlantyda. Historia i mitologia miast kresowych, TOM XX”, Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, s. 312, twarda oprawa, Opole 2024
Ad.2.
Jestem pod wrażeniem tej książki (którą zdobyłem dzięki uprzejmości Mirosława i Eli Górnych, mieszkających w Szczecinie). Przyznam, że z żoną nadal kochamy to miasto, z którego w roku 1973 przenieśliśmy się do Warszawy, nadal jednak z uwagą śledzimy jego rozwój, teraźniejszość i … prognozy na przyszłość. A o tym jest książka Jego prezydenta – Piotra Krzystka.
Długą rozmowę z Nim (na ponad 300 stronach) o sprawach NAJWAŻNIEJSZYCH dla tej wspaniałej metropolii przeprowadził Dariusz Staniewski, ukazując przede wszystkim pozytywne zmiany, które zaszły w okresie rządzenia miastem przez wciąż aktualnego prezydenta.
Także można się z niej dowiedzieć, jak niełatwy jest nieraz „chleb” prezydenta, jak ogromna to odpowiedzialność, ale… jednocześnie frajda, gdy planowane zamiary zamieniają się w rzeczywistość.
Poznajemy wiele faktów, które ujrzały światło dzienne po raz pierwszy. Innymi słowy – jest to książka – zgodnie z jej tytułem – O WSZYSTKIM, O CZYM PREZYDENT KRZYSTEK NIE POWIEDZIAŁ. DO… DZISIAJ!
M.in.: o międzynarodowych sukcesach Szczecina i strategii jego dalszego rozwoju. I choć bohater książki nigdy nie był zbyt wylewny, to jednak można dowiedzieć się o jego działaniach, osobowości i charakterze chyba WSZYSTKO, co wchodzi w zakres bycia prezydentem. Chwała za to przede wszystkim Dariuszowi Staniewskiemu, który swoją dociekliwością potrafił wydobyć „z prezydenta” największe tajemnice i wyjaśnić wiele skrywanych dotąd przez Niego sekretów. Autorowi w pełni udało się POKAZAĆ NIEZNANĄ DOTĄD TWARZ Piotra Krzystka. Niegdyś podinspektora w Urzędzie Miejskim i dyrektora w Urzędzie Wojewódzkim oraz zastępcy prezydenta miasta. Szczecin to dziś nie tylko port i stocznia, ale miasto szczycące się pięknym, na wskroś nowoczesnym gmachem Filharmonii, wielką międzynarodową imprezą żeglarską i znakomitymi artystami, Uniwersytetem i bezgranicznie oddanymi miastu i regionowi mieszkańcami. W Szczecinie się dziś Polska zaczyna, a nie jak w latach czterdziestych i pięćdziesiątych, a nawet jeszcze w sześćdziesiątych… gdzie się Polska kończyła.
—–
Piotr Krzystek: „Wszystko o czym nie powiedziałem”, Rozmowę przeprowadził DARIUSZ STANIEWSKI, Wydawca: INDEX, s. 320, br., liczne zdjęcia z archiwum Urzędu Miasta Szczecin; cały dochód ze sprzedaży książki przeznaczony jest na Zachodniopomorskie Hospicjum dla Dzieci i Dorosłych w Szczecinie.
Ad.3.
Książka ukazała się w 2023 roku. Rok później zorganizowano w Warszawie wspaniałą wystawę twórczości Gustawa Klimta (austriackiego malarza i grafika), a przede wszystkim jego „Złotej damy”. Wystawa obecnie „wędruje” po Polsce i świecie (warto ją absolutnie zwiedzić), a już na pewno przeczytać książkę autorstwa Anne-Marie O`Connor o tym WIELKIM ARTYŚCIE.
Kim był Klimt? Na pewno człowiekiem, który swego czasu zakochał się (BEZGRANICZNIE) w Adeli Bloch-Bauer i uwiecznił ją na jednym ze swych najsłynniejszych obrazów.
Książka odpowiada na pytania – Kim była modelka tego słynnego (na cały świat!!!) obrazu?
Co widziały jej smutne oczy, gdy podczas II wojny światowej miał miejsce, straszny w skutkach – Holocuast? Książka jest zatem nie tylko historią „wiedeńskiej Mona Lizy”, ale historią epoki, w której naziści wymordowali bezlitośnie także rodzinę i przyjaciół Adeli.
Jest też oczywiście o sztuce Gustawa Kilmta – twórcy secesji wiedeńskiej, licznych kompozycji figuralnych i pejzaży alegorycznych, plafonów, rysunków i dekoracyjnych barwnych plam o delikatnym kolorycie, w które ubrał historyczny Wiedeń w „bizantyjskie złoto”!
W Galeriach sztuki można dziś kupić reprodukcję (choć bardzo ładnie oprawioną), ale, choć to tylko reprodukcja, trzeba za nią zapłacić ponad 5 tys. zł. I mimo, że to drogo (jak za reprodukcję) widziałem na własny oczy, jak ludzie ustawiali w kolejce po nią. Książka, którą w tej chwili recenzuję kosztowała 64,99 zł.
—
Anne-Marie O’Connor: „Złota dama. Gustaw Klimt i tajemnica wiedeńskiej Mona Lizy”, Wyd. Znak, tw. oprawa, s. 446, Kraków 2023
