Litwa: horrendalna kara za używanie j. polskiego

0

Vilnius Polish flag43 400 litów (12 569 euro) albo 100 litów (ok. 30 euro) za każdy dzień zwłoki w wykonywaniu orzeczenia sądu w sprawie dwujęzycznych nazw ulic w rejonie solecznickim ma zapłacić Bolesław Daszkiewicz, dyrektor administracji Samorządu Rejonu Solecznickiego. Tak w przededniu Świąt Bożego Narodzenia, 23 grudnia ub. roku, orzekł Wileński Sąd Okręgowy. Na wykonanie orzeczenia Polak ma miesiąc.

(wpis opublikowany na „Blogu Dziennikarskim” dzięki uprzejmości posła do Parlamentu Europejskiego Waldemara Tomaszewskiego)

Poprzednie orzeczenie sądu z 25 września 2008 roku stanowiło, że dyrektor administracji B. Daszkiewicz w ciągu miesiąca ma usunąć z poszczególnych budynków rejonu, którego ok. 80 proc. mieszkańców stanowią Polacy, tablice z dwujęzycznymi nazwami ulic. Samorządowiec niejednokrotnie podkreślał, że nie dysponuje narzędziami do wyegzekwowania od mieszkańców usunięcia tabliczek z prywatnych posesji.

Stronami w postępowaniu są komornik oraz pełnomocnik Rządu w powiecie wileńskim, konserwatysta Audrius Skaistys, który na to stanowisko został mianowany przez poprzedni Rząd Andriusa Kubiliusa.

Na mocy orzeczenia z dnia 23 grudnia 2013 roku Wileński Sąd Okręgowy uchylił orzeczenie sądu pierwszej instancji – Sądu Dzielnicowego Rejonu Solecznickiego – z dnia 7 marca 2013 roku, który to sąd na dyrektora administracji Samorządu Rejonu Solecznickiego nałożył karę w wysokości 500 litów za niewykonywanie orzeczenia sądu z 2008 roku oraz wyznaczył nowy 3-miesięczny termin na wykonanie orzeczenia lub alternatywnie zaproponował B. Daszkiewiczowi wnioskować o zmianę trybu wykonania orzeczenia.

B. Daszkiewicz w sprawie podniósł, że orzeczenie z 2008 roku zostało wykonane, bowiem tablice z dwujęzycznymi nazwami ulic z budynków będących w gestii samorządu zostały usunięte i po raz kolejny podkreślił, że tablice pozostały na prywatnych posesjach, których właściciele nie wyrazili zgody na ich usunięcie. Dyrektor administracji zaznaczył, że nie dysponuje uprawnieniami, które by mu pozwoliły na usunięcie tablic z prywatnych domów mieszkańców.

Sąd apelacyjny – Wileński Sąd Okręgowy – nie uwzględnił argumentów B. Daszkiewicza i wymierzył horrendalną karę pieniężną, która jest 87 razy wyższa niż grzywna, którą nałożył sąd pierwszej instancji: odpowiednio 500 litów i 43 400 litów.

Represje finansowe i łamanie praw człowieka na Litwie

Wanda Krawczonok, poseł na Sejm RL, wiceprzewodnicząca Akcji Wyborczej Polaków na Litwie, poproszona o komentarz w sprawie orzeczenia Wileńskiego Sądu Okręgowego, zaznaczyła, że jest ono skandaliczne i podjęte na polityczne zamówienie sił nacjonalistycznych.

– To orzeczenie sądu jest nie tylko niezrozumiałe, lecz wręcz szkodliwe, bowiem totalnie kompromituje nasz kraj na arenie międzynarodowej. Nakładanie tak drakońskich kar za używanie swego języka ojczystego obok języka państwowego w napisach umieszczanych na domach prywatnych jest niedopuszczalne. Wygląda na to, że orzeczenie sądu jest stricte polityczne, co z kolei w negatywnym świetle stawia sądownictwo naszego kraju, bowiem prawie stukrotne zwiększenie kary przez sąd wyższej instancji jest nie do pomyślenia w całym cywilizowanym świecie. Należy tylko ubolewać z powodu sytuacji, gdy kary są nakładane za używanie swego języka ojczystego przez mniejszości narodowe w rejonie, gdzie mniejszość polska stanowi 79 proc. ludności, i to w kraju członkowskim Unii Europejskiej. Mamy do czynienia z represjami i łamaniem podstawowych praw człowieka, praw do używania swego języka ojczystego. To prowokacyjne orzeczenie sądowe już wywołało burzę niezadowolenia i protestów, które – wszystko na to wskazuje – będą się tylko wzmagały. Odpowiedzialność za wzniecanie waśni narodowościowych spada na konserwatystę, pełnomocnika Rządu w powiecie wileńskim, który wciągnął sądy do procesów politycznych, jak też sam Wileński Sąd Okręgowy, który, jak widzimy, orzeka na polityczne zamówienie. Na ten temat ostatnio szeroko pisano również w mediach (…)

Przypominamy, że za używanie przez mieszkańców rejonu wileńskiego, w którym Polacy stanowią ponad 60 proc. mieszkańców, swego języka ojczystego nadal prześladowana jest również Lucyna Kotłowska, dyrektor administracji Samorządu Rejonu Wileńskiego.

Na posiedzeniu Wileńskiego Oddziału Rejonowego Związku Polaków na Litwie (ZPL) w listopadzie ub. roku członkowie zarządu, dążąc do udzielenia symbolicznego wsparcia dla osób karanych za dwujęzyczne napisy, postanowili ogłosić zbiórkę pieniężną wśród osób dobrej woli i założyć w tym celu osobne konto bankowe z wymownym dopiskiem „Solidarność”. 5 listopada ub. r. zostało założone konto, na które osoby solidaryzujące się z osobami karanymi za dwujęzyczne tablice z nazwami ulic umieszczane, notabene, na prywatnych posesjach mieszkańców, mogą przekazywać wsparcie (w litach, złotych, euro i dolarach amerykańskich):

Wileński Rejonowy Oddział Związku Polaków na Litwie
Kod organizacji: 186485331
Konto: Bank „DNB” Lietuva, NIP 40100
Rachunek LT09 4010 0510 0181 1612
z dopiskiem „SOLIDARNOŚĆ”.

W tym samym celu konto założył też Solecznicki Oddział Rejonowy Związku Polaków na Litwie.

Większość prawników podkreśla, że w świetle regulacji prawnych UE dwujęzyczne napisy są dopuszczalne w miejscach zwartego zamieszkania mniejszości narodowych. W rejonie wileńskim i solecznickim Polacy stanowią większość (odpowiednio ponad 60% i ok. 80%).

DECYZJA SĄDU (TŁUMACZENIE NA J. POLSKI):

/Tłumaczenie z języka litewskiego/

Sprawa cywilna Nr 2S-1109-262/2013

Postępowanie sądowe Nr 2-39-3-00532-2012-2

Kategoria decyzji proceduralnych: 101; 122.4; 129.1; 

/Herb Litwy/

WILEŃSKI SĄD OKRĘGOWY

WYROK

W IMIENIU REPUBLIKI LITEWSKIEJ

Dnia 23 grudnia 2013 roku

Wilno

Ona Gasiulytė, sędzia Wydziału Cywilnego Wileńskiego Sądu Okręgowego, po rozpoznaniu w trybie pisemnym osobnych apelacji, wniesionych przez apelanta, komornika Teresę Gierasimowicz, oraz wierzyciela, pełnomocnika Rządu w powiecie wileńskim, od orzeczenia Sądu Dzielnicowego Rejonu Solecznickiego z dnia 7 marca 2013 roku w postępowaniu cywilnym wszczętym z powództwa komornika Teresy Gierasimowicz w sprawie ukarania grzywną dyrektora administracji Samorządu Rejonu Solecznickiego oraz wyznaczenia nowego terminu na wykonanie orzeczenia, ustaliła, co następuje:

I. Przedmiot sporu

Powódka, komornik Teresa Gierasimowicz, wnioskowała o ukaranie dyrektora administracji Samorządu Rejonu Solecznickiego grzywną w wysokości do 1 tysiąca litów za każdy dzień zwłoki w wykonywaniu orzeczenia sądu oraz wyznaczenie nowego terminu na wykonanie orzeczenia.

Powódka podniosła, że na mocy orzeczenia Wileńskiego Okręgowego Sądu Administracyjnego Nr I-3857-473/2008 z dn. 25 września 2008 roku dyrektor administracji Samorządu Rejonu Solecznickiego został zobowiązany do zamiany w ciągu miesiąca, liczonego od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądowego, tablic z następujących nazwami ulic w miejscowościach Samorządu Rejonu Solecznickiego: ul. E. Zasztowta i I. Jundziłła we wsi Podborze, ul. Długa, ul. Kamiońska oraz Plac Kościelny w Turgielach, ul. Kolejowa i ul. Wileńska w Białej Wace, ul. Tamowa, ul. Borowa oraz ul. Szkolna we wsi Cieciańce, ul. Kwiatowa, ul. Sadowa, ul. Nowa oraz ul. Młodzieżowa we wsi Dajnowa, ul. Przyjaźni, ul. Szkolna i ul. Nowa w Koleśnikach, ul. J. Śniadeckiego i M. Balińskiego w Jaszunach, ul. Jana Pawła II, ul. Radziecka, ul. P. Cvirki, ul. Młyńska, ul. Zamiejska, ul. Akacjowa, ul. Zielona, ul. Raduńska, ul. Witolda, ul. S. Rapalionisa, ul. 3-ego Maja oraz Plac Majowy w Ejszyszkach – na tablice z umieszczonymi napisami spełniającymi wymagania, o których mowa w Ustawie Republiki Litewskiej o języku państwowym, tj. na tablice z nazwami ulic w języku państwowym. Powódka podniosła ponadto, że tytuł wykonawczy, wydany na podstawie orzeczenia, złożono do biura komornika; podkreśliła, że dyrektor administracji Samorządu Rejonu Solecznickiego powinien wykonać orzeczenie, jednakże do tej pory nie zostało ono wykonane, zaś nakładane kary w wysokości od 200 do 350 litów nie przyniosły efektów, dlatego wnioskowała o zaostrzenie kary w celu zapewnienia wykonania orzeczenia.

Pełnomocnik Rządu w powiecie wileńskim A. Skaistys podniósł, że jest świadom tego, że dyrektor administracji samorządu nie może osobiście wykonać rzeczonego orzeczenia, tym niemniej można dokonać wyboru spółki, która by wyraziła zgodę na wykonanie orzeczenia, zaś wydatki z tego tytułu miałaby wyrównać administracja samorządu; zaznaczył, że w związku z tym należałoby zmienić tryb wykonania orzeczenia, bowiem w obecnej sytuacji karanie nie spełnia celu, bowiem do tej pory orzeczenie nie zostało wykonane.

Bolesław Daszkiewicz, dyrektor administracji Samorządu Rejonu Solecznickiego, oraz jego przedstawicielka W. Jełagina wskazali, że administracja samorządu nie dysponuje środkami pieniężnymi niezbędnymi do wykonania rzeczonego orzeczenia, oświadczyli, że wyraziliby zgodę na zmianę trybu wykonania orzeczenia, zaś komornik byłaby zobowiązana do dokonania w trybie ustawowym wyboru spółki i zlecenia jej zmiany tablic z nazwami ulic.

II. Podstawowa treść orzeczenia sądu pierwszej instancji

Na mocy orzeczenia z dnia 7 marca 2013 roku Sąd Dzielnicowy Rejonu Solecznickiego powództwo uwzględnił częściowo: za niewykonywanie orzeczenia Wileńskiego Okręgowego Sądu Administracyjnego Nr I-3857-473/2008 z dn. 25 września 2008 roku (dalej zwanego orzeczeniem Wileńskiego Okręgowego Sądu Administracyjnego) za okres od 28 grudnia 2011 roku do 7 marca 2013 roku zasądził od Bolesława Daszkiewicza, dyrektora administracji Samorządu Rejonu Solecznickiego, na rzecz wierzyciela, pełnomocnika Rządu w powiecie wileńskim, karę pieniężną w wysokości 500 litów; na wykonanie orzeczenia wyznaczył nowy 3-miesieczny termin, liczony od dnia uprawomocnienia się tego orzeczenia; bądź zaproponował dłużnikowi w ciągu tego okresu wnioskować do Wileńskiego Okręgowego Sądu Administracyjnego o zmianę trybu wykonania orzeczenia.

Sąd podkreślił, że do tej pory orzeczenie sądu nie zostało wykonane, akta postępowania wykonawczego nie zawierają dokumentów potwierdzających wykazywanie przez dyrektora administracji samorządu inicjatywy czy podejmowanie przez niego starań w celu rzeczywistego wykonania orzeczenia sądu bądź zmiany trybu jego wykonania, co jest podstawą zasądzenia od niego kary w wysokości 500 litów tytułem niewykonywania orzeczenia sądu za okres od 28 grudnia 2011 roku do 7 marca 2013 roku na rzecz wierzyciela, pełnomocnika Rządu w powiecie wileńskim. Sąd podniósł ponadto, że wymierzenie kary dyrektorowi administracji samorządu i wyznaczenie nowego terminu wykonania orzeczenia nie spełniły celu, bowiem do tej pory orzeczenie nie zostało wykonane, dyrektor zaś wnioskuje o zmianę trybu wykonania orzeczenia. W orzeczeniu Wileńskiego Okręgowego Sądu Administracyjnego Nr I-3857-473/2008 z dn. 25 września 2008 roku konsekwencje niewykonania orzeczenia nie zostały wskazane, wobec czego Sąd Dzielnicowy Rejonu Solecznickiego w zakresie swojej właściwości nie mógł wypowiadać się w temacie zmiany trybu wykonania orzeczenia, jednakże, zgodnie z art. 284 KPC, prawo zapoczątkowania zmiany trybu wykonania orzeczenia przysługuje nie tylko komornikowi, lecz również osobom biorącym udział w postępowaniu, tj. wierzycielowi i dłużnikowi; podniesiono, że upłynął termin wyznaczony na wykonanie orzeczenia sądowego, orzeczenie nie zostało wykonane, dlatego w celu jego wykonania zasadne jest wyznaczenie nowego 3-miesięcznego terminu, liczonego od dnia uprawomocnienia się przedmiotowego orzeczenia, bądź zaproponowanie dłużnikowi (wierzycielowi) złożenia wniosku do Wileńskiego Okręgowego Sądu Administracyjnego o zmianę trybu wykonania orzeczenia.

III. Argumenty podniesione w osobnych apelacjach i odpowiedziach na nie

W osobnej apelacji komornik Teresa Gierasimowicz wnioskuje o uchylenie orzeczenia Sądu Dzielnicowego Rejonu Solecznickiego z dnia 7 marca 2013 roku oraz rozstrzygnięcie sprawy co do istoty: za niewykonywanie orzeczenia wnioskuje o wymierzenie dyrektorowi administracji Samorządu Rejonu Solecznickiego kary pieniężnej w wysokości do 1 tysiąca litów za każdy dzień zwłoki w wykonywaniu orzeczenia sądowego oraz wyznaczenie nowego terminu na wykonanie orzeczenia.

Za podstawę osobnej apelacji komornik uznaje to, że kara wymierzona dyrektorowi administracji Samorządu Rejonu Solecznickiego jest zbyt łagodna, dlatego nie spełnia określonego celu. Uzasadnia to tym, że kary na dyrektora nakładano również wcześniej – mimo to orzeczenie Wileńskiego Okręgowego Sądu Administracyjnego nie zostało wykonane. Podniosła, ze sąd przekroczył zakres powództwa komornika, bowiem orzekł również w zagadnieniach, których powódka nie podniosła: mianowicie sąd bez jakichkolwiek podstaw zaproponował dłużnikowi w ciągu 3 miesięcy wnioskować do Wileńskiego Okręgowego Sądu Administracyjnego o zmianę trybu wykonania orzeczenia.

W osobnej apelacji pełnomocnik Rządu w powiecie wileńskim wnioskuje o uchylenie orzeczenia Sądu Dzielnicowego Rejonu Solecznickiego z dnia 7 marca 2013 roku oraz rozstrzygnięcie sprawy co do istoty.

Za podstawę osobnej apelacji pełnomocnik uznaje to, że kara wymierzona dyrektorowi administracji Samorządu Rejonu Solecznickiego jest zbyt łagodna, wcześniej nakładane kary również nie odniosły skutku. Dodatkowo podniósł, że sąd wyznaczył nowy, 3-miesięczny, termin na wykonanie orzeczenia Wileńskiego Okręgowego Sądu Administracyjnego – mimo że w samym orzeczeniu figuruje termin 1-miesięczny.

W odpowiedzi na osobną apelację pełnomocnika komornik wskazała, że się z nią zgadza.

W odpowiedzi na osobną apelację komornika pełnomocnik Rządu w powiecie wileńskim wskazał, że zgadza się z nią częściowo, tj. w części stanowiącej o nałożeniu większej grzywny, jednakże nie zgadza się w części stanowiącej o wyznaczeniu nowego terminu na wykonanie orzeczenia Wileńskiego Okręgowego Sądu Administracyjnego.

W odpowiedzi na osobną apelację komornika dyrektor administracji Samorządu Rejonu Solecznickiego wnioskował o jej oddalenie oraz utrzymanie w mocy orzeczenia sądu. Dyrektor podniósł, że orzeczenie Wileńskiego Okręgowego Sądu Administracyjnego zostało wykonane: tablice z nazwami ulic z budynków będących w gestii samorządu zostały usunięte; pozostały one jedynie na prywatnych posesjach, których właściciele nie wyrazili zgody na ich usunięcie. Dyrektor administracji zaznaczył, że wymierzoną karę uznaje za wystarczającą.

IV. Okoliczności postępowania ustalone przez sąd apelacyjny, argumenty prawne i wnioski

Sąd uwzględnia osobne apelacje.

Osobne apelacje są rozpoznawane w trybie art. 338 KPC, w którym mowa o postępowaniu przed sądem apelacyjnym.

Jak wynika z powództwa wniesionego przez komornika do sądu pierwszej instancji, wnioskowała ona o ukaranie dyrektora administracji Samorządu Rejonu Solecznickiego grzywną w wysokości do 1 tysiąca litów za każdy dzień zwłoki w wykonywaniu orzeczenia sądu oraz wyznaczenie nowego terminu na wykonanie orzeczenia.

Art. 771 ust. 5 KPC stanowi, że sąd, po stwierdzeniu faktu niewykonania przez dłużnika orzeczenia, może od niego zasądzić, na rzecz wierzyciela, karę w wysokości do 1 tysiąca litów za każdy dzień zwłoki w wykonywaniu orzeczenia sądowego.

Ustawa w sposób bardzo wyraźny reguluje tryb karania za niewykonywanie orzeczeń: kara jest wymierzana za każdy dzień zwłoki w wykonywaniu orzeczenia sądu, kara powinna przybrać formę konkretnej kwoty pieniężnej. W danym przypadku tak się nie stało: karę wymierzono za określony okres niewykonywania orzeczenia Wileńskiego Okręgowego Sądu Administracyjnego: od 28 grudnia 2011 roku do 7 marca 2013 roku. Ponadto z akt sprawy wynika, że dyrektorowi administracji Samorządu Rejonu Solecznickiego kary wymierzano już wcześniej (w wysokości 200, 250 i 350 litów), jednakże w dalszym ciągu nie wykonywał on orzeczenia Wileńskiego Okręgowego Sądu Administracyjnego. Z powyższego wyraźnie wynika, że kara w wysokości 500 litów wskazana w zaskarżonym orzeczeniu jest zbyt łagodna: jej wymierzenie nie miało wpływu na szybkie i skutecznie wykonanie orzeczenia Wileńskiego Okręgowego Sądu Administracyjnego, tj. w dalszym ciągu nie jest ono wykonywane.

Jak już zostało zaznaczone, komornik nie wnioskowała o zaproponowanie dłużnikowi 3-miesiecznego terminu na złożenie wniosku do Wileńskiego Okręgowego Sądu Administracyjnego o zmianę trybu wykonania orzeczenia, dlatego sąd nie miał prawa rozpatrywać tego pytania i orzekać w jego zakresie, dlatego zasadne jest stwierdzenie, że sąd przekroczył roszczenia wysunięte w postępowaniu (art. 265 ust. 2 KPC).

W orzeczeniu Wileńskiego Okręgowego Sądu Administracyjnego zostało wskazane, że orzeczenie ma być wykonane w ciągu 1 miesiąca, dlatego sąd, rozstrzygając kwestię wymierzenia kary, nie miał żadnego prawa do zmiany trybu i terminu wykonania przedmiotowego orzeczenia, o którym to trybie i terminie mowa w prawomocnym orzeczeniu innego sądu. Sąd mógł najwyżej wyznaczyć nową datę, od której liczony byłby 1-miesięczny termin, o którym mowa w orzeczeniu Wileńskiego Okręgowego Sądu Administracyjnego.

Wynika stąd, że sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu dopuścił się złamania przepisów KPC, dlatego orzeczenie to nie może być uważane za prawomocne i uzasadnione, istnieje więc podstawa do anulowania zaskarżonego orzeczenia oraz rozstrzygnięcia sprawy co do istoty: orzeczenia nie tylko w zakresie wysokości kary, lecz również terminu wykonania orzeczenia.

Sąd apelacyjny, po dokonaniu oceny zaistniałych w postępowaniu okoliczności – orzeczenie Wileńskiego Okręgowego Sądu Administracyjnego zapadło jeszcze w roku 2008, jednakże do chwili przyjęcia zaskarżonego orzeczenia nie zostało ono wykonane, dyrektorowi administracji Samorządu Rejonu Solecznickiego kary pieniężne były wymierzane trzykrotnie, jednakże nie miały one wpływu na jego działania – stwierdza, że istnieje podstawa zasądzenia od dyrektora administracji Samorządu Rejonu Solecznickiego na rzecz wierzyciela kary pieniężnej w wysokości 100 litów za każdy dzień zwłoki w wykonywaniu orzeczenia sądu. Sąd apelacyjny wysokość kary uzasadnia okresem trwania naruszenia, jego zakresem oraz faktem, że ani komornik, ani pełnomocnik Rządu w powiecie wileńskim nie określili konkretnej kwoty wnioskowanej kary.

Komornik wnioskuje o wyznaczenie nowego terminu na wykonanie orzeczenia Wileńskiego Okręgowego Sądu Administracyjnego. Z uwagi na fakt, że sprawa jest rozstrzygana co do istoty, sąd apelacyjny uwzględnia wniosek komornika. Konieczne jest uwzględnienie faktu, że osobna apelacja została rozpoznana w okresie świątecznym, dlatego, mając na uwadze zasadę racjonalności, sąd wyznacza następujący termin wykonania orzeczenia Wileńskiego Okręgowego Sądu Administracyjnego: orzeczenie powinno być wykonane w ciągu 1 miesiąca licząc od dnia 6 stycznia 2014 roku.

Z uwagi na fakt, że komornik nie wnioskowała o zaproponowanie dłużnikowi złożenia wniosku do Wileńskiego Okręgowego Sądu Administracyjnego o zmianę trybu wykonania orzeczenia, sąd apelacyjny tego pytania nie rozstrzyga.

Na mocy art. 337 ust. 1 p. 2 KPC Sąd

orzeka, co następuje:

orzeczenie Sądu Dzielnicowego Rejonu Solecznickiego z dnia 7 marca 2013 roku zostaje uchylone, zaś pytanie rozstrzygnięte co do istoty: od Bolesława Daszkiewicza, dyrektora administracji Samorządu Rejonu Solecznickiego (PESEL 34807220106, ul. Vilniaus 49, Soleczniki), na rzecz wierzyciela, pełnomocnika Rządu w powiecie wileńskim, zasądzona zostaje kara w wysokości 100 (stu) litów za każdy dzień zwłoki w wykonywaniu orzeczenia Wileńskiego Okręgowego Sądu Administracyjnego (Nr I-3857-473/2008) z dn. 25 września 2008 roku. Na wykonanie niniejszego orzeczenia sąd wyznacza nowy 1-miesięczny termin, liczony od dnia 6 stycznia 2014 roku.

Sędzia                                              /Podpis/                                             Ona Gasiulytė

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here