Pierwsze kantory internetowe pojawiły się w Polsce na przełomie 2009 oraz 2010 roku. Już na samym początku powstania internetowej wymiany walut usługa wzbudzała wiele pytań i wątpliwości, na które nie można było znaleźć jasnej odpowiedzi w polskim prawie.
Co ciekawe, mimo upływu lat nie wszystkie kwestie dotyczące funkcjonowania e-kantorów zostały całkowicie uregulowane. Dziś przyjrzymy się wymianie walut w internecie z perspektywy polskiego prawa.
Ustawa antyspreadowa umożliwiła rozwój e-kantorów
Wprowadzona w 2011 roku ustawa antyspreadowa była tak naprawdę początkiem dynamicznego rozwoju kantorów w Polsce. Na jej podstawie osoby posiadające kredyty w obcych walutach mogą wymieniać pieniądze u dowolnego podmiotu, który świadczy wymianę walut, a nie jak było to wcześniej, wyłącznie w banku. Dzięki temu znacznie zmniejszyły się koszty kredytów, nastąpił bardzo szybki wzrost kursu EUR i CHF, czyli walut, w których Polacy najczęściej się zadłużali, a kantory internetowe przejęły bardzo duży odsetek klientów regularnie wymieniających waluty.
E-kantory nie podlegają nadzorowi KNF
Mówiąc o wymianie walut online, należy jasno powiedzieć, że podmiot udostępniający wymianę, czyli e-kantor, nie musi posiadać licencji bankowej ani statusu instytucji płatniczej.
W kantorze internetowym rozliczenie następuje pomiędzy klientem a rachunkiem bankowym operatora, nie dokonuje się przekazu na rzecz osób trzecich, a więc taka transakcja nie jest usługą płatniczą zdefiniowaną w art. 3 ust. 3 ustawy o usługach płatniczych. Mówiąc wprost, oznacza to, że działalność finansowa e-kantorów realizowana z wykorzystaniem kont bankowych nie podlega bezpośredniemu nadzorowi instytucji państwowych.
Kantory za to muszą dokonać wpisu do rejestru działalności kantorowej prowadzonego przez NBP. Chociaż nawet w tej kwestii mogą zdarzyć się wyjątki. Bowiem w przypadku platform oferujących wymianę pomiędzy użytkownikami, możliwy jest brak tego wpisu, a to dlatego iż platformy społecznościowe nie dokonują same wymiany, a jedynie administrują technicznie samą transakcją obsługując dwie strony transakcji. Jednak w większości platformy społecznościowe posiadają taką licencję, ponieważ w praktyce czasami same występują jako strona transakcji.
Podstawa prawna regulująca działalność kantorów internetowych
Mimo tego, że kantory internetowe są obecne na rynku od wielu lat, tak naprawdę nie powstała jeszcze definicja kantoru internetowego w polskim prawie. Ponieważ nie wprowadzono żadnego prawa regulującego taką działalność, przyjmuje się, że e-kantory powinny pracować zgodnie z przepisami obowiązującymi kantory stacjonarne, a także działalność w internecie. Obecnie, w polskim prawie, jest tylko kilka ustaw, którym podlegają e-kantory. Są to:
- Ustawa z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1422 z późn. zm.)
- Ustawa z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r., poz. 455 z późn. zm.)
- Ustawa z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 1225 z późn. zm.)
- Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 z późn. Zm.
- Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. 2004 Nr 173 poz. 1807
W jaki sposób możemy sprawdzić wiarygodność kantoru?
Mimo tego, że nie ma osobnego prawa, któremu podlegają kantory internetowe, każdy z nich musi widnieć w rejestrze działalności gospodarczych oraz jeżeli właścicielem jest spółka musi posiadać również wpis do KRS-u. Ponadto zawsze możemy sprawdzić opinie użytkowników, przyjrzeć się przeprowadzanym transakcjom oraz wykonać jedną „próbną” wymianę na niewielką kwotę. Mimo iż nie ma żadnej podstawy prawnej regulującej pracę e-kantorów, tego typu placówki bardzo dbają o to, aby wszystkie procesy odbywały się zgodnie z istniejącymi przepisami.
Znaleźć pracę prawnika można na Jooble
Paulina Grabiec
