W czasie pobytu na konferencji Europejskiej Organizacji Seniorów miałem możliwość odbycia rozmów z działaczami holenderskiej organizacji emerytów i zapoznania się z tamtejszym systemem emerytalnym. Oto kilka uwag na ten temat.
Holenderski system emerytalny składa się z trzech filarów. Pierwszy tzw. podstawowy filar, zapewnia emeryturę dla osób od 65. roku życia. Drugi filar tzw. uzupełniający do emerytury państwowej, jest zazwyczaj współfinansowany w ok. 50% przez pracodawcę. Per capita Holandia ma największe rezerwy funduszu emerytalnego na świecie. Trzeci filar opiera się na osobistych składkach i rencie wypłacanej przez towarzystwa ubezpieczeniowe. Moi rozmówcy zapewniali mnie, że holenderski system emerytalny zapewnia każdemu z 8,5 mln emerytów godne warunki życia.
Pierwszy filar jest państwowy i regulowany przez prawo. Drugi i trzeci filar mają charakter prywatny. O ile jednak drugi filar jest uregulowany prawnie, to trzeci filar zależy od koniunktury.
W Holandii bardzo rozwinięta jest idea solidarności międzypokoleniowej. Moi rozmówcy głosili pogląd, że w pewnym okresie młodzi i emeryci należą do różnych pokoleń. Kiedy młodzi stają się starsi, należą do tego samego pokolenia. Podkreślali również, że dorośli wspierają młodzież, natomiast aktywni zawodowo wspierają emerytów.
Niektórzy ekonomiści w Holandii uważają, że solidarność międzypokoleniowa słabnie, ponieważ społeczeństwo się starzeje, rosną również koszty ochrony zdrowia. To wszystko obciąża pracujących. Takie poglądy mogą wpłynąć na zmniejszenie poparcia społeczeństwa dla idei solidarności. Badania opinii publicznej nie potwierdzają jednak poglądu o słabnięciu poparcia solidarności. Organizacje emerytów uważają, że w dłuższej perspektywie czasowej solidarność międzypokoleniowa będzie się umacniać, ponieważ ludzie zdają sobie sprawę, że pokolenia są współzależne i korzystają z solidarności pokoleń.
Otrzymałem w Holandii wyniki interesujących sondaży. Na pytanie, czy uważasz, że będziesz w stanie kontynuować pracę do 65. roku życia, „tak” odpowiedziało w 2011 r. 53% Holendrów. Jak z powyższego sondażu wynika, Holendrzy nie są entuzjastami długich lat pracy. Co mogłoby skłonić Holendrów do pracy w wieku powyżej 65 lat? Sondaż wykazał, że kilka czynników (w kolejności): dodatkowe wolne dni, krótszy tydzień pracy i praca na pół etatu. Interesujący sondaż przeprowadzono wśród holenderskich pracodawców. Zadano im pytanie: czy dla twojej firmy ważnym jest, aby ludzie pracowali do 65 roku życia, czy dłużej? Do 65 roku życia pozytywnie odpowiedziało – 23%, powyżej 65 roku życia tylko 7%.
