Prof. Tomasz G. Pszczółkowski – politolog, kulturoznawca, germanista, tłumacz

1

Jest okazja ku temu, aby oddać hołd Profesorowi dr hab. Tomaszowi G. Pszczółkowskiemu, gdyż Instytut Germanistyki UW wydał niedawno – na 65. rocznicę urodzin Profesora – księgę pamiątkową, zatytułowaną „Dialog kultur”, pod redakcją Anny Warakomskiej, Anny Górajek, Michała Jamiołkowskiego i Anny Damięckiej-Wójcik.

Do tej księgi ( wydanej niezwykle okazale!) za moment wrócę, gdyż zawiera wiele arcyciekawych tekstów – ofiarowanych Jubilatowi. Ja też chciałbym osobiście Profesorowi podziękować przede wszystkim za trzy wspólne publikacje: „Polska między Niemcami a Rosją” (Pułtusk 2011) oraz za wydaną w dwóch częściach książkę „Historia pamięcią pisana. Biografie polsko niemieckie”, (Pułtusk 2014 i 2017). (Przy I cz. „Biografii” współpracowała z nami także dr hab. Anna Warakomska, a przy drugiej – Axel Schmidt – przewodniczący stowarzyszenia „ost-west-forum Gut Gödelitz”).

Prof. Tomasz G. Pszczółkowski był też jednym ze współinicjatorów „Międzywydziałowego Centrum Badań Niemcoznawczych” Akademii Humanistycznej im. Aleksandra Gieysztora w Pułtusku, a teraz chce jeszcze poświęcić się badaniom porównawczym nt. Kultury pamięci w Polsce i w Niemczech!

I ta idea Profesora, (którą chciałbym, aby jak najszerzej przedostała się do publicznej wiadomości, uzyskała wsparcie materialne sponsorów i spowodowała zgłoszenie się jeszcze chętnych, niekoniecznie naukowców, do udziału w jej realizacji) również spowodowała, że zdecydowałem się na napisanie tej „laudacji” – wbrew woli i wiedzy Profesora.

I jest jeszcze jeden czynnik – to moja z Nim współpraca, zarówno na Wydziale Pedagogicznym Akademii Humanistycznej w Pułtusku, we „Wszechnicy Polskiej” – Szkole Wyższej TWP, jak też w Instytucie Germanistyki, którego Tomasz był przez wiele lat wicedyrektorem, a obecnie jest kierownikiem Zakładu Studiów nad Krajami Niemieckiego Obszaru Językowego.

To wtedy zrodziła się idea powołania Niemcoznawczego Centrum Badawczego i współpracy z niemieckim stowarzyszeniem „ost–west-forum Gut Gödelitz”. (Stowarzyszeniem Wschód-Zachód) – dla szeroko rozumianej problematyki zbliżenia polsko-niemieckiego.

Wieloletnia współpraca z Tomaszem pozwoliła mi z bliska poznać Jego osobowość oraz docenić dorobek Jego pracy naukowej i dydaktycznej. Jest ona – dla mnie – (i z pewnością nie tylko dla mnie – skoro wydano Mu „księgę pamiątkową”) – nie do przecenienia!

Więcej – jest ważnym elementem na moście pogłębiania współpracy między Polakami a Niemcami w kontekście  pojednania, ale przede wszystkim rozwijania wszechstronnych dobrosąsiedzkich stosunków współpracy na wszystkich płaszczyznach społeczno-kulturowych, politycznych i gospodarczych. Temu służyć będą także (o czym jestem przekonany) wspomniane wyżej badania porównawcze w zakresie kultury pamięci w Polsce i Niemczech.

Dorobek naukowy Tomasza G. Pszczółkowskiego – to w liczbach: 5 monografii, 11 publikacji redagowanych i przez Niego opracowanych, 35 artykułów i rozdziałów w książkach, 48 artykułów naukowych w czasopismach oraz 32 recenzje. Do tej „wyliczanki” dochodzą:  22 teksty publicystyczne i 30 referatów wygłoszonych na konferencjach oraz 11 tzw. wykładów i wystąpień gościnnych. Ma też Profesor na swoim koncie poważne przekłady, m.in. Filozofii żydowskiej, Leksykonu religii świata, czy Dietricha von Hildebranda „Spustoszona winnica”.

Trzeba też wspomnieć o Jego materiałach dydaktycznych na CD-ROM – w ramach „Kursu czytania tekstów w języku niemieckim dla Polaków” (z cyklu „Nauka dla Europy”), jak i o 20 wypromowanych już doktorach i ponad 300 magistrantach.

Te fakty najlepiej świadczą o wielkiej pracowitości Tomasza G. Pszczółkowskiego, której należy pogratulować i docenić, tym bardziej, iż „po TAKICH dokonaniach” jest nadal człowiekiem skromnym, życzliwy innym, a gdy trzeba – bezinteresownie pomocnym.

Jest – co chciałbym podkreślić: naukowcem, dydaktykiem, politologiem, kulturoznawcą, pedagogiem, a zwłaszcza germanistą, (także tłumaczem, doskonale znającym język, historię i kulturę naszego zachodniego sąsiada).

Słowem – jest społecznikiem z PRAWDZIWEGO ZDARZENIA!

A więc życzyć Mu trzeba wielu dalszych lat owocnej pracy w zdrowiu i pomyślności, co niniejszym – z ogromną satysfakcją czynię! Dziękuję Ci za wspólnie redagowane książki, setki konsultacji i uzgodnień, mających na celu umacnianie polsko-niemieckiej współpracy.

Wracam teraz do wydanej Księgi Jubileuszowej pt. „Dialog kultur” (Instytut Germanistyki UW, 2016) i zainicjowanych badań porównawczych Profesora.

Jest to praca symbolizująca sedno naukowych dociekań Tomasza G. Pszczółkowskiego. Swoje artykuły w niej poświęciło Profesorowi wielu znakomitych badaczy, nie tylko germanistów polskich, ale i niemieckich, spośród których wymienić trzeba m.in. profesorów: Helmuta Wagnera z Berlina, Gabrielę Czech z Magdeburga, Heinera Timmermanna z Jeny, Lothara Probsta z Bremy, Felicitas Söhner z Ulm i Hanny Różyckiej-Kark z Wiednia.

Spośród Polaków – publikują we wspomnianej księdze m.in. Adam Koseski (Retuszowanie historii II wojny światowej), Józef Wiktorowicz (Das sprachliche Weltbild an Hand der Gebete von Johann Arndt), Lech Kolago (die Lyrik Heinrichs Heine), Krzysztof K. Kuczyński (Śladami Gerharda Hauptmanna), Katarzyna Grzywka (Freust Du Dich auf Berlin?)  i ja – nieskromnie dodam – mam w tej książce swój artykuł o sztuce tłumaczenia („Definition und Stil, und Übersetzer als Beruf”).

Artykuły w „Dialogu kultur” charakteryzuje duża rozpiętość tematyczna. Ale da się w tej „rozpiętości” określić główne zainteresowania Tomasza G. Pszczółkowskiego. Jest to przede wszystkim komparatystyka kulturowa. Inaczej mówiąc – co pragnę podkreślić – są to przejawy dialogu prowadzonego między ludźmi różnych światopoglądów, zapatrywań, reprezentujących odmienne badawcze perspektywy socjalizowanych w odrębnych tradycjach. Nikt przed Nim, w takim wymiarze, nie podjął tego wyzwania!

I przechodzę do głównego celu, któremu Tomasz G. Pszczółkowski chce jeszcze poświęcić swój dalszy naukowy czas. To stworzenie podwalin pod teoretyczne, heterogeniczne przejawy kultury.

Chce stworzyć systematykę badań porównawczych (szczególnie dot. kultury pamięci w Polsce i w Niemczech), czym przyczynia się do otwarcia przestrzeni „czekającej na wypełnienie analizami kulturowymi, a co podkreślę: służących polsko-niemieckiej dobrosąsiedzkiej współpracy teraz i w przyszłości.

Po to, aby nigdy już nie powtórzył się tragizm I i II wojny światowej, holocaust i zbrodnie dokonane dla nierealnej, antyhumanitarnej i antyludzkiej III Rzeszy!

Twoja – szanowny Tomaszu – komparatystyka (jako odrębna i suwerenna dyscyplina naukowa, którą tworzysz) pozwoli Polakom i Niemcom nie tylko pełniej zrozumieć i ocenić przeszłość, ale także budować duchowe zabezpieczenie przyszłości, co jest niezbędne zarówno w kontaktach bilateralnych, jak i w ramach nadal integrującej się Europy.

Przyjmij zatem Panie Profesorze jak najlepsze życzenia dla pełnej realizacji tych szczytnych celów.

Poprzedni artykułJazz od kuchni cz. 4/4
Następny artykułWegetarianizm a weganizm – jakie są różnice?
Karol Czejarek
Karol Czejarek, doktor nauk humanistycznych w zakresie literaturoznawstwa; magister filologii germańskiej, tłumacz przysięgły z języka niemieckiego; członek Związku Literatów Polskich; profesor nadzwyczajny b. Akademii Humanistycznej im. A. Gieysztora, wieloletni adiunkt - kierownik po. Zakładu Kulturoznawstwa Stosowanego w Instytucie Lingwistyki Stosowanej Uniwersytetu Warszawskiego; nauczyciel mianowany j. niemieckiego w szkołach średnich; przedstawiciel stowarzyszenia „ost-west-forum Gut Goedelitz” w Warszawie. Inicjator i redaktor (wspólnie m.in. z Tomaszem Pszczółkowskim), Biografii polsko-niemieckich pt. „Historia pamięcią pisana”, „Polska między Niemcami a Rosją” oraz Redaktor „Dzieł zebranych Hansa Hellmuta Kirsta”. Autor książek: „Nazizm, wojna i III Rzesza w powieściach Hansa Hellmuta Kirsta”, monografii o Annie Seghers, antologii niemieckich pisarzy wojennych pt. „Sonata wiosenna”, gramatyki niemieckiej „Dla ciebie” (wspólnie z Joanną Słocińską), oraz spolszczenia (z synem Hubertem) „Collins German Grammar” i „Collins Verb Tables” (przy współudziale Ewy Piotrkiewicz-Karmowskiej). Współautor publikacji „Polen – Land und Leute” oraz albumów „Polska” i „Szczecin”. Członek Komitetu Naukowego Międzynarodowej Konferencji nt. „Praw człowieka” w Sejmie RP Przełożył z j. niemieckiego m.in. Georga Heyma, Guentera Kunerta, Hansa Hellmuta Kirsta, Hansa Walldorfa, Christy Grasmeyer, Heinera Muellera. Wykładał m.in. Historię literatury niemieckiej, Metody nauczania j. obcych, Problematyka UE i Globalizacji oraz prowadził ćwiczenia m.in. ze sztuki tłumaczenia i znajomości praktycznej j. niemieckiego. Również (na UW, jak i AH w Pułtusku) – seminarium magisterskie. Autor licznych artykułów i recenzji; aktualnie zastępca red. nacz. Przeglądu Dziennikarskiego. Przed rokiem 1990 – m.in. kierownik księgarni, sekretarz Szczecińskiego Towarzystwa Kultury, dyr. Wydziału Kultury PWRN w Szczecinie; dyrektor Centralnego Ośrodka Metodyki Upowszechniania Kultury, dyr. Departamentu plastyki w Ministerstwie Kultury i Sztuki, dyr. Wydziału Kultury Urzędu m.st. Warszawy i Dyr. dep. Książki MKiS.

1 KOMENTARZ

  1. […] Tomasz G. Pszczółkowski tradycyjnie nie chce wobec swojej osoby rozgłosu! (Zawsze był pod tym względem bardzo powściągliwy i skromny; moim zadaniem nadmiernie skromny). Muszę jednak wymienić jego publikację (jako kolejne Jego niemałe osiągnięcie!),  która ukazała się w Wydawnictwie „Peter Lang” pt. „Deutschland und die Deutschen in Forschung und Lehre. Studie zur kulturwissenschaftlichen Landeskunde”. To książka, która zawiera artykuły Pana Profesora z ostatnich 20 lat pracy naukowej, poświęconej Niemcom w badaniach naukowych i przekazywaniu wiedzy o Niemcach i Niemczech. […]

Pozostaw odpowiedź Sukcesy i plany Fogtta, Gadziny, Gucewicz (Krystyny), Koprowskiego (Szymona), Kosiorowskiego, prof. Wawrzyńczyka, Wollenberg-Kluzy i innych… | Przegląd Dziennikarski Anuluj odpowiedź

Please enter your comment!
Please enter your name here