Znad Dniepru, czyli wieści z Ukrainy cz. 1/2

0
114
Bandera stał się przedmiotem kultu w szerokim zakresie nie tylko życia politycznego, lecz i publicznego, nawet artystycznego…

W listopadzie wypadł pierwszy śnieg. Upamiętniono kolejną rocznicę Majdanu. Polska podtrzymała ideę ruchu bezwizowego dla Ukraińców. Trwa nadal walka z dekomunizacją, korupcją i wszelaką samowolą. Deputowani do Wierchownej Rady złożyli deklaracje majątkowe za rok 2016, z których wynika, że sporo z nich to ludzie majętni i bardzo majętni. Kijów przystrojono, główne ulice rozświetliły iluminacje, pomiędzy Soborem Sofijskim a Michajłowskim w Dniu Św. Mikołaja otwarto jarmark świąteczny.

[„Znad Wilii”, kwartalnik, Wilno.2017.2(70), artykuł Macieja Mieczkowskiego]

Koniec Leninopadu

24 października usunięto kolejny pomnik Lenina w Nowgorodzie Siewierskim, co uznano za ostatni akt tzw. Leninopadu na Ukrainie. Pozostałe pomniki wodza rewolucji pozostały na ogarniętym wojną wschodzie kraju i na Krymie. O ile nie znajdzie się nabywca, to usunięty pomnik, zawierający 4,5 tony metali kolorowych, pójdzie na złom. Urzędnicy nie śpieszyli się z jego demontażem, ale i nie poradzili sobie z aktywistami społecznymi. Korespondent.net informował, że prezydent Petro Poroszenko jest zadowolony z wyników dekomunizacji.

W październiku ponadto nieznani sprawcy nocą zwalili i zniszczyli pomnik Lenina w miejskim parku w Sudaku na Krymie, jednego z dwóch w tej miejscowości. Nowe władze Krymu zapowiedziały, iż surowo ukarają sprawców i odbudują pomnik, który stał tam od 1955 roku.

Ukraina więc finalizuje proces usuwania Lenina z przestrzeni publicznej, tymczasem na sąsiedniej Białorusi, w Mińsku, 7 listopada anno 2016 …odsłonięto pomnik „wodza proletariatu“. W pełnym jego wzroście, a chyba i większym, bo wysoki on nie był, monument stanął nieopodal zakładów produkujących traktory – doniósł białoruski portal tut.by. Pomnik prawda to nie nowy, bo wcześniej „upiększał“ podwórko wewnątrz przedsiębiorstwa, ale na prośby weteranów pracy wyprowadzono go na zewnątrz, bo nie było możliwości publicznego składania kwiatów, a teraz nie tylko robotnicy, ale i każdy obywatel może go zobaczyć – wyjaśnił zastępca dyrektora generalnego Traktornogo Zawoda ds. ideologii Andrej Suslenkow. Nie obeszło się bez protestów i szamotaniny, a milicja zatrzymała Dmitrija Daszkiewicza, lidera ruchu „Młody Front“ , który wznosił okrzyki „Gańba!“, opozycyjna młodzież krzyczała „Faszyzm nie przejdzie“!

Zanim nie za późno

Pod takim tytułem gazeta „Siegodnia” wyraziła zatroskanie w związku z rozpadającym się obeliskiem na Placu Zwycięstwa w Gorodie-Gieroje Kijewie, ustawionym 8 maja 1982. Z 40-metrowego obelisku, zwieńczonego pozłacaną gwiazdą, zaczęły odpadać marmurowe płyty.

Zdarzają się nieumyślne akty wandalizmu. Radio Swoboda (wyd. białoruskie i ukraińskie) poinformowało o zniszczeniu upamiętnienia bohatera Majdanu Michała Żyzniejskiego na Placu Europejskim – pijany kierowca mercedesa ўрэзаўся ў помнік Нябеснай Сотні. Pomnik jest złożony z „kostki chodnikowej”, powiewa na nim również niepodległościowa flaga białoruska i stoi pośrodku ulicy – tam, gdzie według świadków zginął Białorusin. To jeden z dwóch jego pomników, które są od siebie w odległości stu metrów.

Nadal zmieniano nazwy ulic. Patrice Lumumby – na Jana Pawła II, Plac Moskiewski i Aleję Zjednoczenia (Воз’єднання) – na Plac Demiiwski i Prospekt Soborowy (Соборності). Na swoją kolej czekały ulice Kikwidze, Kotowskiego, Pawlika Morozowa. Wcześniej pojawiły się Korczaka, Kotarbińskiego i Idzikowskich. Deputowani do Rady Kijowskiej przegłosowali zmianę nazwy Bulwaru Iwana (Jānisa) Lepse, łotewskiego działacza komunistycznego – na Vaclava Havla, ul. Sofii Pierowskiej – na Eugenii Miroszniczenko, Perspektywnej – na Igora Branowickiego – obydwie w centrum miasta. Bezimiennemu placowi na skrzyżowaniu ulic Marszałka Malinowskiego i Dobriańskoj nadano imię Leonida Teliatnikowa, jednego z likwidatorów awarii elektrowni w Czernobylu. Jeden ze skwerów upamiętnia Wolontariuszy ATO, zaś skwer przy Wołodymirskim Przejeździe (проїзді) stał się Litewskim.

Bandera z szafy

W Kijowie sfałszowano trzy elektroniczne petycje, w tym o niedopuszczeniu przemianowania prospektu (Moskiewskiego) na Stepana Bandery. Okazało się, iż 3396 głosów, czyli jedną trzecią, oddano mechanicznym sposobem, „bez uczestnictwa mieszkańców” – przyznał szef Miejskiej Administracji W. Bondarenko. Sprawa znalazła się w prokuraturze.

Z powodu Bandery na początku listopada MSZ Ukrainy wezwało „na dywanik” polskiego konsula we Lwowie Wiesława Mazura, który nazwał go bandytą. Dyplomata przeprosił i obiecał więcej w ten sposób nie wypowiadać się wbrew swoim poglądom. „Incydent” miał miejsce 21 września, w czasie debaty z udziałem komisji polskiego sejmu. Mazur przywołał swoje słowa z 2010 roku, gdy Juszczenko mianował Banderę pośmiertnie bohaterem Ukrainy. Co o tym myślę? Jak bandyta może być bohaterem? Te rzeczy trzeba nazywać swoim imieniem, nie ma co chować głowy do piasku. Rozmowy, współpraca i nasza otwartość doprowadzą do tego, że oni (Ukraińcy) jednak przyznają, że dokonywali tych przestępstw – powiedział wtedy. Interpelację w tej sprawie skierował do MSZ deputowany Oleg Musij, który publikując odpowiedź resortu na facebooku, nazywa przebieg spotkania Mazura z przedstawicielem MSZ Wojnarowskim „rozmową wychowawczą”.

W październiku 2016 na pomysł tymczasowego ograniczenia dostępu na teren Cmentarza Orląt we Lwowie wpadli deputowani Ukraińskiej Partii Galicyjskiej (UPG). Powodem tego było ograniczenie możliwości symetrycznych prowokacji ze strony ukraińskiej po zniszczeniu pomnika UPA pod Przemyślem i apelu lidera nacjonalistycznego ugrupowania „Bractwo” Dmytra Korczyńskiego. Projekt zgłosił Igor Diakowicz z tej partii w Radzie Miejskiej, frakcja która liczy 4 deputowanych. UPG apelowała do mieszkańców Lwowa o godne uczczenie pamięci żołnierzy, poległych w latach 1918-1920 i o dołączenie się do tradycyjnych nabożeństw na grobach polskich i ukraińskich żołnierzy 1 listopada.

Nowe dowody i regulacje alkoholowe

Od października Ukraińcy mogą wyrobić sobie plastikową ID kartę, czyli dowód osobisty. Nowość ta dopiero tu dotarła. Dokumenty-książeczki starego typu nie będą już drukowane – informuje portal Gorod Kijew. Bezpłatnie dostają kartę osoby 14-16-letnie, jako swój pierwszy dokument tożsamości. Zamiana kosztuje 10 proc. minimalnej gaży, średnio – 145 hrywien.

12 października natomiast w Kijowie zaczął obowiązywać zakaz sprzedaży alkoholu od godz. 23 do 10 rano w sklepach i kioskach. Kijowowi za wzór stawia się Lwów, gdzie taki zakaz działa już od 2011. A 9 listopada ustanowiono kolejną podwyżkę po czerwcu 2015 cen na alkohol. Teraz minimalnie 0,5 litra kosztuje 69,78 hrywien zamiast 54,9. Nową cenę zaproponował minister spraw wewnętrznych Arsen Awakow. W stolicy weszło w życie prawo, zabraniające sprzedaży alkoholu (w tym piwa) w MAF-ach (w skrócie i ironicznie: małe formy architektury), czyli kioskach. Ale nie wszyscy są skorzy podporządkować się rozporządzeniu, toteż władze zachęcają kijowian zgłaszać przypadki jego łamania. Tego powinno wystarczyć, aby anulować dokumenty i demontować kiosk – podsumował doradca mera Dmitrij Biełocerkowiec. W Kijowie w październiku doliczono się prawie 11 tys. takich kiosków. 6500 z nich to opłaciły „paewoe” czyli podatki, a 2 tys. działało nielegalnie.

Tu ostrzeżenia nie działają, jak w samowoli budowlanej. W centrum stolicy zlikwidowano np. dobudówkę restauracji, wjeżdżając w „budowlę” traktorem i młotem pneumatycznym rozwalając wnętrze, w którym przebywał personel i klienci. Z ulicy widoczne były… działające w pobojowisku telewizory! Według Biełocerkowca, takie metody choć i okrutne, to usprawiedliwione: czasem służby komunalne muszą użyć radykalnego posunięcia. Wszystko z powodu niechęci właścicieli dobudówek do samodzielnego ich usunięcia z zabytków architektury.

A są one rzeczywiście szpetne, jak i balkony oszklone (nawet nierzadko szybami autobusowymi!) kto jak chciał i umiał, obite blachą lub plastikiem ściany. Jako ostatnie stadium raka domu – komentują internauci „architektoniczne rozwiązanie” w centrum Kijowa, obok Placu Lwa Tołstoja, gdzie w starej „dorewolucyjnej” kamienicy „powiększono balkony” i tandetnym białym plastikiem zasłonięto część ściany. Władze nie zawsze mogą sobie z tym poradzić i wtedy do walki przystępują aktywiści, jednoczą się w sieciach społecznościowych. Dotyczy to również banerów reklamowych, potocznie mówiąc szpetnych tablic i ogłoszeń, które „kłują oko” w całym mieście. Rada Kijowa opracowała nowe zasady ich umieszczania, ale jakie będą efekty, nie można przewidzieć.

Gieroi parkowki

7 listopada zarejestrowano też projekt lobbowany przez włodarzy Kijowa o tzw. „gierojach parkowki”. Chodzi nie tyle o parkowanie, co o porzucanie aut gdzie i jak się da. Blokują one tory tramwajowe, wjeżdżają na place zabaw, są na chodnikach, trawnikach i klombach. Znak zabraniający oznacza tu wsio rawno. Nigdy nie widziałem, aby ktoś dostał za to mandat.

I nawet poszanowanie prawa bywa w tym mało pomocne: kiedy ucieszony, że znalazłem miejsce na parkingu przy ul. Franka i chciałem sprawę zamknąć, okazało się, że to nie takie proste. Kwit był źle wydrukowany, nieczytelny i mokry, a jego połowa została w parkomacie. Nie widziałem, żeby ktoś z tych urządzeń korzystał. Lepiej jest tam, gdzie są „parkowacze”, którzy pomagają wyjechać, bo tutaj rzadko ktoś cię przepuści. A „służba parkująca” wychodzi na jezdnię i po prostu wstrzymuje ruch.

Ale planuje się i tu wprowadzić kary. Mandat ma wynosić 20-krotność ceny parkowania, średnio ok. 10 hrywien (0,30 euro). Ceny w podziemnych parkingach wahają się od 30-40 hrywien za godzinę. O budowie nowych w centrum mówi się póki co niewiele. Portal Typowy Kijów podał, iż Ukraina znalazła się w piątce krajów z najgorszymi drogami na świecie. Niechlubny ranking zamykają Mauretania, Paragwaj, Kongo i Madagaskar.

Wojna ukraińsko-rosyjska „na wszystkich frontach”

Ułamek wieści z frontu: 13 października na wschodzie Ukrainy trwał rozejm. 10 października ukraińskie pozycje, a także obiekty cywilne zostały ostrzelane 49 razy – spadło 336 pocisków od 82 mm do 152 mm, 11 października przepuszczono 48 ostrzałów – 629 pocisków, 12 października do godziny 22 było 41 ostrzałów i 988 pocisków. W ciągu trzech dni na terytorium Ukrainy spadło prawie 2 tys. pocisków moździerzowych i artyleryjskich. Zginęło 2 ukraińskich żołnierzy i 19 zostało rannych – podał na swym fb dziennikarz Paweł Bobowicz.

28 września międzynarodowe śledztwo potwierdziło to, co było oczywiste od dawna: samolot rejsu MH 17 z 298 ofiarami na pokładzie został zestrzelony z terytorium kontrolowanego przez prorosyjskich separatystów przy wykorzystaniu systemu rakietowego „Buk”, dostarczonego z Rosji; 15 listopada Trybunał w Hadze porównał aneksję Krymu do międzynarodowego zbrojnego konfliktu między Ukrainą i Rosją. Według Poroszenki, w rezultacie rosyjskiej agresji zginęło ponad 10 tys. Ukraińców, 20 tys. zostało rannych, 1,8 mln osób stało się „wewnętrznymi uchodźcami”.

Natomiast w „sferze cywilnej” lotnisko „Boryspol” w październiku było gotowe podporządkować się zaleceniom ministra infrastruktury i zaniechać języka rosyjskiego – donosi internetowy serwis Nasz Kijów. Nie ma tam już żadnych zapowiedzi po rosyjsku, ponieważ nie ma lotów do Rosji. Język zależy od kraju docelowego, czyli jeśli jest lot do Włoch, to mówimy po włosku, jak do Francji, to po francusku – wyjaśniają przedstawiciele lotniska. Wszystkie inne zapowiedzi są po ukraińsku i angielsku. W internecie informacje lotniska są po ukraińsku, rosyjsku i angielsku, ale jak będzie rozporządzenie usunąć rosyjski, to go usuną… Międzynarodowe instytucje natomiast dostały zalecenie, żeby w anglojęzycznych dokumentach pisać nazwę Kijów już po ukraińsku – Kyiv, nie jak wcześniej – Kiev.

Niechciane gwiazdy estrady i filmu

Ukraińska SBU zabrania wjazdu rosyjskim gwiazdom estrady na Ukrainę. Taki los spotkał Nataszę Korolową, która miała wystąpić w grudniu w Kijowie. Podobny białoruską artystkę Irinę Miedwiedową, która występuje w składzie teatralnej trupy Marata Baszarowa. Rosyjski wykonawca Szura sam odwołał swój występ, po proteście mass mediów za jego prorosyjską postawę w stosunku do spraw ukraińskich.

Podobnie potraktowano aktorów, występujących w filmie Wojciecha Smarzowskiego Wołyń. 13 listopada na wniosek deputowanego nacjonalistycznej Partii Swoboda Olega Sirotiuka Rada Obwodu Tarnopolskiego postanowiła wstrzymać finansowanie wysokości 444 tys. hrywien miejscowego Teatru Dramatycznego, w którym grają ukraińscy aktorzy, występujący w Wołyniu. Decyzję taką poparło 45 z 53 deputowanych. Premiowanie pracowników tego teatru w sytuacji, kiedy należy zdecydowanie zareagować na skandaliczną sytuację wokół filmu „Wołyń” jest nie do przyjęcia – grzmiał deputowany nacjonalista. W filmie wystąpiło zaledwie czterech naszych aktorów, dotacja miała trafić dla całego zespołu artystów teatru – oburzała się deputowana Larysa Rymar. Jej zdaniem, zastosowano odpowiedzialność zbiorową.

U Smarzowskiego zagrali też aktorzy Teatru im. Marii Zańkowieckiej we Lwowie. Im jednak nie cofnięto dotacji.

czytaj dalej: /już wkrótce/

Maciej Mieczkowski

PODZIEL SIĘ
Poprzedni artykułDlaczego Internet jest rajem dla szpiegów?
Następny artykułJaglany detoks- idealny sposób na oczyszczenie organizmu
znadwilii1989

Znad Wilii – 1989-2000 – dwutygodnik i tygodnik, od 2000 – kwartalnik. „Znad Wilii” ma rodowód zdecydowanie niepodległościowy – założone zostało w dwa lata przed uzyskaniem niepodległości w tym kraju. Mottem były mickiewiczowskie słowa: „Litwo, Ojczyzno moja”, zaś naczelnymi zadaniami – wsparcie dążeń wolnościowych, przyczynienie się do odrodzenia elit polskich. Jest to pismo w znacznym stopniu międzyregionalne, poświęcające sporo uwagi Łotwie, Białorusi, Ukrainie, Obwodowi Kaliningradzkiemu Rosji. W tytule stale analizowana jest problematyka polskiego i wspólnego często dziedzictwa kulturalnego, tożsamości narodowej, jak też najważniejsze problemy Polaków – przy jednoczesnej promocji ich sukcesów, formowaniu konkretnych priorytetów w działalności rodaków. Pismo ma ambicje bycia swoistą „Kulturą Wschodu”, tworząc kronikę współczesnej polskiej obecności na tych ziemiach w duchu otwarcia się.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here