Witamina C lewoskrętna – mit czy fakt?

0
43

Na temat najbardziej rozpowszechnionej witaminy przez lata narosło bardzo wiele mitów. Raz za razem okazuje się, że to, co było oczywiste, wcale takie nie jest. Witamina C, wbrew powszechnej opinii, nie pomaga w przeziębieniu. I, co jest ostatnio bardzo popularnym tematem w polskich aptekach, nie jest ona „lewoskrętna”.

Stereochemia

Zacznijmy od tego, że związki chemiczne mogą składać się z takich samych atomów i wykazywać jednocześnie całkiem odmienne właściwości. Z czego to wynika? Kluczowe tutaj jest ułożenie wspomnianych atomów w przestrzeni. Dział chemii zajmujący się badaniem tych różnic jest nazywany stereochemią. Podobnie jest z kwasem askorbinowym, który posiada dwa stereoizomery – L oraz D. Gdy w tzw. projekcjach Fishera konkretna grupa hydroksylowa (OH) znajduje się po prawej stronie – mówi się wówczas o formie D, natomiast jeśli po lewej – o formie L.

Kwas askorbinowy, a witamina C

Tylko kwas askorbinowy posiadający tak zwany „układ L” może być określany mianem witaminy C, gdyż posiada wszystkie zdrowotne właściwości i wykazuje działanie na organizmy ludzkie. Forma D określana jest jedynie jako kwas D-askorbinowy, jednak nie jest ona aktywna biologicznie. Należy więc podkreślić, że wcale nie oznacza to, że L jest skrótem od lewoskrętnej formy tejże witaminy, a to, że jedna z grup funkcyjnych (tj. grupa OH) znajduje się po lewej stronie cząsteczki. Tak więc pełna nazwa witaminy C to kwas L-askorbinowy, co nie jest przecież jednoznaczne z tym, że jest ona lewoskrętna. Można przypuszczać, że to właśnie ta niepozorna litera „L” w nazwie jest sprawcą całego zamieszania i wprowadza pacjentów w błąd.

Trzeba przyznać – w pierwszej chwili może są nasunąć taka właśnie myśl, że „L” to skrót od lewej strony. A gdzieś ze szkoły kojarzymy jeszcze określenie skręcalności i nieporozumienie, które urosło już obecnie do wielkich rozmiarów, gotowe. Określenie L/D opisuje ułożenie tylko jednego centrum stereogenicznego i w żaden sposób nie łączy się z prawo- lub lewoskrętnością.

Lewo- i prawoskrętność

Lewo- lub prawoskrętność związana jest z aktywnością optyczną substancji chemicznych. Zauważono, że w roztworach niektórych związków chemicznych przechodzące przez nie promienie światła ulegają skręceniu. Jeśli wiązka światła zostaje skręcona zgodnie z ruchem wskazówek zegara oznacza to, że dana substancja jest prawoskrętna (+), a jeśli obiera kierunek przeciwny to lewoskrętna (-). Co ciekawe, przedmiot dyskusji, witamina C, zawsze „skręca światło” w prawą stronę. Dlatego też, jej pełna, poprawna nazwa to: kwas L(+)-askorbinowy. I dotyczy to każdej postaci witaminy C, niezależnie od pochodzenia.

W kwestii podsumowania – jeśli chcemy suplementować witaminę C i uzupełnić jej niedobory, nie musimy się zastanawiać, jaki kwas askorbinowy wybrać. Lewoskrętny po prostu nie istnieje, więc wybór może być tylko jeden. Należy się jedynie zastanowić, z jakiego źródła witaminy C skorzystać. Najlepszym, a jednocześnie najsmaczniejszym źródłem, są oczywiście świeże owoce lub warzywa. Ale to zawsze kwestia preferencji i naszego własnego wyboru.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here