Co to jest wstrząs anafilaktyczny i jakie są jego objawy?

0
40

Co to jest wstrząs anafilaktyczny i jakie są jego objawy?

Wstrząs anafilaktyczny to ciężka, zagrażająca zdrowiu i życiu, układowa bądź uogólniona reakcja nadwrażliwości organizmu typu natychmiastowego. W przeważającej części przypadków mechanizm prowadzący do rozwoju wstrząsu anafilaktycznego jest związany z reakcjami alergicznymi, najczęściej IgE zależnymi. Jednakże zdarzają się także sytuacje, w których do jego powstania dochodzi wskutek reakcji nie związanych z mechanizmami immunologicznymi. Wówczas objawy pojawiają się już podczas pierwszego kontaktu z czynnikiem wywołującym.

Epidemiologia wstrząsu anafilaktycznego

Wstrząs anafilaktyczny stanowi poważny problem zdrowotny, a częstość jego występowania gwałtowanie wzrosła w ostatnich latach. Dane epidemiologiczne jednoznacznie wskazują iż każdego roku w Polsce notuje się ponad 100 – 120 zgonów z powodu wstrząsu anafilaktycznego, a problem anafilaksji dotyczy niemal 130 tys. naszych rodaków. W zatrważającym tempie wzrasta więc liczba hospitalizacji z powodu tego schorzenia, na przestrzeni ostatnich 8 lat odsetek ten wzrósł aż sześciokrotnie.

Patomechanizmy rekreacji anafilaktycznej

Anafilaksja jest wynikiem gwałtownej i narastającej w czasie reakcji zapalnej organizmu wskutek zadziałania określonego bodźca, który w warunkach fizjologicznych jest neutralny dla ustroju. W jej przebiegu dochodzi do uwalniania z komórek tucznych oraz bazofilów szeregu mediatorów prozapalnych. Wśród nich należy wymienić histaminę, kalikreinę, prostaglandyny czy leukotrieny. Związki te wywołują kaskadę niekorzystnych reakcji organizmu. Rozszerzają obwodowe naczynia krwionośne, prowadząc do zwiększenia ich przepuszczalności, przyspieszają częstość skurczów serca oraz wywołują skurcz naczyń wieńcowych. Na skutek tego działa może dojść do zaburzeń rytmu serca, a nawet jego zawału. Ponadto powodują skurcz mięśni gładkich oskrzeli, zwiększając opór dróg oddechowych oraz nasilają wydzielania śluzu o dużej lepkości, co może doprowadzić do duszności i niewydolności oddechowej.

Jakie są objawy wstrząsu anafilaktycznego?

Pierwsze objawy wstrząsu anafilaktycznego można obserwować już po kilku do kilkudziesięciu minutach od chwili kontaktu z określonym bodźcem indukującym. Czas ten jednak może się wydłużyć w przypadku nadwrażliwości na spożyte jedzenie. Reakcja anafilaktyczna przebiega gwałtowanie, a szczyt jej symptomów obserwuje się po upływie około trzydziestu minut od pojawienia się pierwszych objawów. Objawy te mogą mieć różne nasilenie.

Do najładniejszych symptomów reakcji anafilaktycznej należy wymienić dolegliwości skóry i błon śluzowych, takie jak rumień, obrzęk, pokrzywka czy świąd. Bardzo często jednym z pierwszych symptomów anafilaksji bywa strach i poczucie zagrożenia, którym może towarzyszyć wrażenie mrowienia stóp, dłoni, a nawet narządów płciowych. Dolegliwości ze strony dróg oddechowych obejmują przede wszystkim cieknącą wydzielinę z nosa, obrzęk jamy ustnej, języka i krtani, chrypkę, świszczący oddech, kaszel oraz zagrażające życiu obturację oskrzeli i duszności. Niezwykle niebezpieczne dla zdrowia są także symptomy związane z układem krążenia, takie jak spadek ciśnienia krwi i zaburzenia rytmu serca. Znacznie rzadziej w przebiegu reakcji anafilaktycznej obserwuje się dolegliwości żołądkowo-jelitowe, a więc skurczowe bóle brzucha, nudności czy wymioty. Ponadto w przypadku wstrząsu anafilaktycznego charakterystyczne są takie objawy jak wilgotna i blada skóra, nadmierna potliwość oraz zaburzenia świadomości.

U większości pacjentów, u których wystąpił wstrząs anafilaktyczny objawy mają łagodny lub umiarkowany przebieg, zwykle też ustępują szybko wskutek zastosowanego leczenia, nie pozostawiając trwałego uszczerbku na zdrowiu. Jednakże z uwagi na możliwość wystąpienia tak zwanej dwufazowej reakcji anafilaktycznej każdy pacjent, który przebył wstrząs anafilaktyczny powinien być poddany co najmniej 48 godzinnej hospitalizacji.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here